TỤC NGỮ: "KHÔN ĐÂU ĐẾN TRẺ, KHỎE KHÔNG ĐẾN GIÀ", Ý NGHĨA SÂU XA LÀ GÌ?

.

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, có những câu nghe qua tưởng đơn giản nhưng càng sống lâu càng thấy đúng, thấy thấm. “Khôn đâu đến trẻ, khỏe đâu đến già” là một trong những câu như thế. Chỉ vỏn vẹn vài chữ, nhưng chứa đựng cả một triết lý nhân sinh về tuổi tác, sự trưởng thành và quy luật tự nhiên mà chẳng ai có thể cưỡng lại.

Quy luật tự nhiên của từng độ tuổi
Trẻ con chưa có đủ trải nghiệm để khôn ngoan như người lớn. Người già dù trí tuệ sâu sắc nhưng sức khỏe không còn như thuở thanh xuân. Nhưng nếu chỉ hiểu như vậy thì quá nông. Người xưa gửi gắm vào câu tục ngữ này một bài học sâu hơn: mỗi lứa tuổi đều có ưu điểm và hạn chế riêng, và quan trọng nhất là biết trân trọng giá trị của giai đoạn mình đang sống.

Tuổi trẻ mạnh mẽ, nhiệt huyết nhưng thiếu kinh nghiệm. Tuổi già từng trải, khôn ngoan nhưng sức lực giảm sút. Đó là quy luật tự nhiên, không ai tránh được.

Cái thiếu của tuổi trẻ và cái hơn của tuổi già
Người trẻ thường có sức lực, nhiệt huyết và cái “tôi” mạnh mẽ. Vì chưa trải qua nhiều phong ba nên dễ nảy sinh tâm lý tự mãn, nghĩ mình giỏi giang, nghĩ người khác không bằng mình. Không ít bạn trẻ ngày nay cũng vậy: tài năng có, nhưng trải đời lại ít; nhiệt tình có, nhưng sự thấu đáo còn thiếu.

Cái thiếu của tuổi trẻ không phải là trí thông minh, mà là độ sâu của trải nghiệm.

Người già không còn khỏe mạnh, nhưng họ có điều mà người trẻ chưa có: sự lắng đọng, sự trầm tĩnh, khả năng nhìn xa hơn một bước, hiểu đời thấu đáo hơn. Họ biết rằng:

Dù mình có giỏi đến đâu, vẫn còn người giỏi hơn. Dù mình có mạnh đến mấy, cũng không thể thắng nổi thời gian. Và mọi việc trong đời đều cần sự khiêm tốn và bình tĩnh.

Những trải nghiệm được trả giá bằng thời gian giúp họ hiểu đời theo cách mà người trẻ chưa thể hiểu ngay được.

Tuy nhiên, cũng có những người tuổi cao nhưng kinh nghiệm sống lại hạn hẹp, lòng kiêu ngạo lớn. Lại có những người còn rất trẻ nhưng biết khiêm tốn học hỏi, tự rèn luyện, nên trí tuệ sâu sắc hơn nhiều người lớn tuổi. Và cũng có những người tuổi trẻ nhưng sức khỏe đã suy kiệt vì lối sống buông thả, nghiện ngập, không biết quý trọng chính mình.

Vậy nên sức khỏe và trí tuệ không hoàn toàn phụ thuộc vào tuổi tác, mà còn nằm ở cách mỗi người tu dưỡng bản thân.

Lời kết

“Khôn đâu đến trẻ, khỏe đâu đến già” không phải là câu nói phân biệt tuổi tác. Trái lại, nó nhắc ta rằng, người trẻ hãy biết khiêm tốn, chăm chỉ học hỏi, đừng tự mãn khi mình mới chỉ biết một phần rất nhỏ của cuộc đời. Người lớn tuổi hãy bao dung và chỉ dạy, bởi những gì mình biết đã được đúc rút từ cả một đời, đáng để sẻ chia.

Mỗi người, ở mỗi giai đoạn, hãy biết trân trọng chính mình: trân trọng sức khỏe khi còn trẻ, trân trọng trí tuệ khi về già.

Khi tuổi trẻ biết học hỏi từ tuổi già, và tuổi già biết nâng đỡ tuổi trẻ, đó chính là lúc sức mạnh của tập thể và của gia đình được phát huy trọn vẹn.

Khai Tâm biên tập / Theo: vandieuhay 

_________________________

Câu chuyện Đông Kinh

Đinh Yên Thảo

Poster phim

Đông Kinh. Những tòa nhà cũ kỹ, những nhà ga, xe lửa xả khói mù mịt, những căn nhà chật chội, dây phơi đồ. Đó là hình ảnh một nước Nhật lạc hậu của những năm hậu chiến vào đầu thập niên 50s. “Câu chuyện Đông Kinh” (Tokyo Story-1953) ra đời và được dựng theo bối cảnh thời gian này về lòng mẹ cùng mối quan hệ gia đình trong một đại gia đình trung lưu.

Phim kể về một cặp vợ chồng già, sống cùng cô con gái út là một cô giáo tại một vùng quê xa xôi. Họ lặn lội lên thăm con cháu tại Tokyo đã lâu không gặp, nơi có con trai làm bác sĩ và con gái là chủ một tiệm tóc nhỏ ngay tại nhà. Dù mừng vui gặp lại cha mẹ, sự xuất hiện của ông bà phần nào mang lại sự bất tiện cho lịch trình vốn luôn tất bật công việc của những người con, phần nhà cửa chật hẹp.

Áy náy không có nhiều thời gian cho cha mẹ, họ bàn nhau đưa riêng cha mẹ đến một khu nghỉ mát bình dân vùng biển. Không khí ồn ào, náo nhiệt không thích hợp với người già nên ông bà quay lại Tokyo khiến người con gái tỏ ra không vui, bực bội vì cha mẹ quay lại quá nhanh.

Rốt lại, cô con dâu trẻ góa bụa, vợ của người con trai đã tử trận trong chiến tranh lại là người vẫn giữ lòng yêu thương, quý mến cha mẹ chồng, dù cũng bận rộn nhưng đã lấy ngày nghỉ dẫn ông bà thăm Tokyo, đưa mẹ chồng về nhà tâm sự một đêm vì căn phòng nhỏ chỉ kê đủ một tấm nệm. Còn ông tìm đến đôi người bạn cũ cùng quê, hàn huyên nhắc chuyện xưa, rồi vô tình trong cơn say, mỗi người thố lộ đôi điều thất vọng về con cái.

Con dâu trẻ góa bụa cùng cha mẹ chồng – nguồn BFI Player.

Ông bà áy náy đã làm phiền con cái, quyết định trở về quê sớm hơn dự định, chẳng giận hờn hay trách móc con cái dù trong thâm tâm, họ cũng ngậm ngùi nhận ra là con cái đã thay đổi quá nhiều, khác với sự mong đợi của họ. Tại nhà ga, người mẹ bảo các con rằng, ông bà đã gặp con cháu, đã được biết Tokyo, nếu cả hai có mệnh hệ gì thì họ không cần phải về quê. Bà bệnh đột ngột trên đường về, hủy bỏ ý định dừng lại Osaka thăm một người con trai khác cũng tất bật công việc tại đây.

Rồi quả như linh cảm, ông bà về được đến nhà nhưng bà trở bệnh nặng, dường như không qua khỏi. Các con lẫn người con dâu tức tốc về bên người mẹ, chỉ kịp ngậm ngùi, nức nở ngồi bên mẹ đang hấp hối. Bà qua đời, trước khi người con trai tại Osaka bận việc, chỉ về kịp đưa tang mẹ.

Sau đám tang, cả gia đình quây quần bên bữa cơm nhắc dăm kỷ niệm đẹp về mẹ nhưng rồi họ cũng tức tốc bắt chuyến tàu sớm nhất để về với gia đình và công việc. Người con dâu còn ở lại, an ủi người cha còn thẫn thờ, cô đơn và cô em út còn đang buồn thương nhớ mẹ. Khi cô em gái trách móc các anh chị mình quá vô tâm, ích kỷ, người chị dâu an ủi và bào chữa cho họ rằng, đó là đời sống và họ có gia đình cùng công việc phải chu toàn, kể cả chính cô. Những người con không phải bất hiếu hay vô tâm với cha mẹ mà đơn giản là họ không thoát khỏi guồng quay của công việc, xã hội.

Chỉ kịp bên mẹ đang hấp hối – nguồn Ebertfest

Như một số bộ phim truyền thống của Nhật, “Câu chuyện Đông Kinh” khá chậm, không dùng kỹ xảo điện ảnh hay được thực hiện quy mô, tốn kém nhưng không thiếu những góc quay đẹp, nhiều hình tượng. Phim không có cao trào hay kịch tính dàn dựng, không ép buộc cảm xúc người xem nhưng lại rất cảm động và tạo nhiều suy nghĩ cho khán giả. Mạch phim tự nhiên, dựa trên sự diễn xuất và cách bộc tả nội tâm của các nhân vật, trong đó nhân vật người mẹ với khuôn mặt và nụ cười phúc hậu, nhẫn nại là hình ảnh rất gần gũi của một người mẹ Á Đông hay người mẹ Việt Nam luôn yêu thương con cháu nói riêng.

“Câu chuyện Đông Kinh” do đạo diễn Yasujirô Ozu thực hiện. Ông là một đạo diễn nổi tiếng và có nhiều ảnh hưởng trong điện ảnh thế giới. Phim được các trang mạng và hiệp hội điện ảnh cùng các đạo diễn, những nhà phê bình đánh giá là một trong những phim hay nhất của Nhật Bản lẫn thế giới, nằm trong danh sách 100 phim Á Châu hay nhất và năm nay được liên hoan phim Busan tại Nam Hàn đưa lên nhóm 10 phim hàng đầu trong danh sách 100 phim Á Châu hay nhất cho đến nay. Phim có trên các trang phim trả tiền và cũng có thể xem miễn phí tại Plex TV.

Có lý do để những nhà điện ảnh đánh giá cao “Câu chuyện Đông Kinh” sau hơn 70 năm bởi tính nhân văn và thông điệp bất biến về tình yêu, sự hy sinh và cái chết của bộ phim. Nó là một lời chia sẻ chân thành và đầy cảm thông để mỗi người tự vấn rằng, cuộc sống dẫu có trăm điều tất bật thế nào, liệu chúng ta vẫn có thể sắp xếp thời gian với cha mẹ già hay với nhau trước khi quá muộn màng?

Đinh Yên Thảo / Mùa Vu Lan 2025

______________________

Một bát bún riêu "ăn cho nhẹ bụng" bằng 70 phút chạy bộ

Minh Nhật

(DT) - Bún riêu là món quen thuộc, được nhiều người lựa chọn vì cảm giác thanh nhẹ, dễ ăn. Tuy nhiên, theo số liệu lượng calo trong 1 bát bún riêu có thể cao hơn nhiều người tưởng.

Bún riêu không "nhẹ bụng" như nhiều người nghĩ

Bún riêu từ lâu được xem là lựa chọn phổ biến cho bữa sáng hoặc bữa trưa nhanh gọn. Nước dùng chua thanh, riêu cua mềm, ăn kèm rau sống khiến nhiều người tin rằng đây là món “ăn không sợ béo”.

Tuy nhiên, số liệu dinh dưỡng cho thấy thực tế không đơn giản như vậy.

Theo nghiên cứu, một bát bún riêu cua cơ bản cung cấp khoảng 275kcal. Mức năng lượng này tương đương một bát cơm trắng.
Khi thêm các phần nhân bún quen thuộc khác, lượng calo tăng đáng kể. Một bát bún riêu cua ốc đậu có thể đạt 422 kcal, gần bằng một suất ăn chính.
Đặc biệt, với phiên bản đầy đủ như bún riêu cua sườn sụn, mức năng lượng có thể lên tới 582,9 kcal. Con số này tương đương một bữa trưa hoàn chỉnh với cơm, thịt và canh.
Như vậy, cùng là bún riêu nhưng mức năng lượng có thể chênh lệch gấp đôi, tùy vào cách ăn.
Không chỉ dừng lại ở năng lượng, bún riêu còn là món ăn có thành phần dinh dưỡng khá đa dạng.
Ở phiên bản bún riêu cua cơ bản, món ăn cung cấp khoảng 5,9g protein, 3,6g chất béo và 54,8g carbohydrate. Điều này cho thấy phần lớn năng lượng đến từ tinh bột, trong khi lượng đạm và chất béo ở mức vừa phải.
Bún riêu cua ốc đậu cung cấp khoảng 20,8g protein, giúp tăng lượng đạm đáng kể trong khẩu phần ăn, đồng thời carbohydrate lên tới 78,3g.
Ở mức cao nhất, bún riêu cua sườn sụn có thể cung cấp tới 38,7g protein và 38,7g chất béo. Đây là lượng chất béo khá lớn, lý giải vì sao tổng năng lượng của món ăn tăng mạnh.
Ngoài ra, bún riêu còn chứa nhiều vi chất:
- Canxi: Có thể đạt hơn 1.100mg trong bún riêu sườn sụn, hỗ trợ xương.
- Vitamin A, C: Từ cà chua và rau sống, giúp tăng cường miễn dịch.
- Sắt, kẽm: Hỗ trợ tạo máu và chuyển hóa.

Tuy nhiên, một điểm đáng lưu ý là hàm lượng natri khá cao. Một bát bún riêu cua có thể chứa tới 2.176mg natri, gần chạm mức khuyến nghị tối đa mỗi ngày.

Một bát bún riêu tương đương bao nhiêu phút chạy bộ?

Với lượng calo như trên, việc tiêu hao năng lượng từ một bát bún riêu không hề đơn giản.
Theo các nghiên cứu về tiêu hao năng lượng, một người nặng khoảng 60-70kg có thể đốt trung bình 8-10kcal mỗi phút khi chạy bộ ở tốc độ vừa phải.
Từ đó có thể ước tính:
- Bún riêu cua (275kcal): Cần khoảng 25-35 phút chạy bộ.
- Bún riêu cua ốc đậu (422kcal): Tương đương 40-50 phút chạy bộ.
- Bún riêu cua sườn sụn (582,9kcal): Có thể cần tới 60-70 phút chạy bộ.

Điều này cho thấy, một bát bún riêu đầy đủ nhân hoàn toàn có thể tương đương gần 1 giờ vận động liên tục.
Vì sao bún riêu dễ “đội” calo?
Nguyên nhân khiến bún riêu có thể trở thành món giàu năng lượng nằm ở sự kết hợp của nhiều nhóm thực phẩm.
Đầu tiên là bún, nguồn tinh bột chính, chiếm phần lớn năng lượng. Tiếp đến là riêu cua, thịt, sườn cung cấp đạm nhưng đồng thời mang theo chất béo.
Ngoài ra, đậu phụ rán là yếu tố khiến lượng calo tăng nhanh do hấp thụ dầu mỡ trong quá trình chiên.
Cuối cùng là nước dùng, thường được ninh từ xương hoặc có dầu nổi trên bề mặt, góp phần làm tăng tổng năng lượng.
Sự kết hợp này khiến món ăn tuy có cảm giác thanh nhẹ nhưng thực chất lại khá nhiều năng lượng.

Minh Nhật/ dantri..

_____________________________

Tiếng Ồn Trác Tuyệt – Neil Diamond

Ian Bùi

Neil Diamond

Đây là lần đầu tiên vở nhạc kịch ‘Neil Diamond – A Beautiful Noise’ đến với khán giả vùng Bắc Dallas. Cái tên Neil Diamond có lẽ không xa lạ gì với người Việt lứa trung niên trở lên, nhất là những ai từng sống ở hải ngoại vào những năm cuối thập niên 1970, đầu 1980, thời cao điểm của sự thành công trong sự nghiệp âm nhạc của ông.