Thursday, November 12, 2026

SỰ THẬT TRỚ TRÊU VỀ NHỮNG CON HÀU "THẦN DƯỢC PHÒNG THE"

Kết quả nghiên cứu của khoa học hiện đại có thể khiến niềm tin "ăn gì bổ nấy" sụp đổ. Chẳng hạn, những con hàu béo múp míp trên bàn nhậu ngày nay phần lớn đều "bất lực", không có khả năng sinh sản.

Khát vọng "tráng dương" và sự sinh tồn của loài hàu 
Niềm tin vào công dụng “tráng dương” của hàu vẫn tồn tại trong đời sống ẩm thực (Ảnh: Zhihu).

Trong văn hóa dân gian nhiều nước châu Á, tồn tại quan niệm “thực bổ”, tức sử dụng thực phẩm với niềm tin có thể bồi bổ cơ thể hoặc tăng cường sinh lực. Trong đó, “tráng dương” là khái niệm phổ biến, gắn với việc tìm kiếm những nguyên liệu được cho là hỗ trợ sinh lý nam giới.

Lịch sử cho thấy, không ít loài động vật từng bị khai thác quá mức vì gắn với những công dụng mang tính biểu tượng này. Tê tê, tê giác hay một số loài chim hoang dã đã trở thành đối tượng săn bắt và buôn bán trái phép trong nhiều giai đoạn, gây áp lực nghiêm trọng lên quần thể tự nhiên.

Tuy nhiên, hàu biển là một trường hợp khác biệt. Dù nhu cầu tiêu thụ lớn và gắn với nhiều quan niệm về tăng cường sinh lực, hàu không suy giảm đến mức tuyệt chủng mà ngược lại, trở thành một trong những loài nhuyễn thể được nuôi trồng phổ biến nhất thế giới.

Ảnh hưởng của hàu không chỉ nằm ở sản lượng. Tại châu Âu, hàu từng là thực phẩm phổ biến của tầng lớp lao động trước khi các vấn đề ô nhiễm nguồn nước và khủng hoảng vệ sinh khiến nguồn cung suy giảm, đẩy giá thành tăng cao và dần trở thành món ăn cao cấp trong nhà hàng.

Từ phương Đông đến phương Tây, hàu thường được gắn với hình ảnh “thực phẩm tình yêu”. Một giai thoại thường được nhắc đến là câu chuyện về Casanova, nhân vật nổi tiếng trong văn học và hồi ký thế kỷ 18. Ông từng viết rằng mình ăn hàu thường xuyên và cho rằng đó là một phần trong chế độ giúp duy trì năng lượng và sức hấp dẫn cá nhân.

Những câu chuyện như vậy, cùng với quan niệm “dĩ hình bổ hình” (ăn gì bổ nấy) trong y học dân gian phương Đông, đã góp phần hình thành biểu tượng hàu như một loại thực phẩm liên quan đến sinh lực nam giới.

Nghịch lý mùa hè: Khi "thần dược" cũng kiệt sức

Nếu dựa trên quan niệm dân gian “ăn gì bổ nấy”, nhiều người cho rằng ăn hàu có thể giúp tăng cường sinh lực. Tuy nhiên, khi xét dưới góc độ sinh học, chất lượng và giá trị dinh dưỡng của hàu phụ thuộc nhiều vào chu kỳ sinh sản tự nhiên của loài này.

Trong ẩm thực truyền thống phương Tây, từng tồn tại nguyên tắc chỉ nên ăn hàu vào các tháng có chữ “R” trong tiếng Anh, tức từ tháng 9 đến tháng 4. Ở Bắc bán cầu, hàu tự nhiên thường đạt chất lượng thịt tốt nhất vào mùa thu và mùa đông, khi tuyến sinh dục chưa phát triển mạnh và hàm lượng dinh dưỡng trong phần thịt cao hơn.

Ngược lại, vào mùa xuân - hè, khi nhiệt độ nước biển tăng, hàu bước vào giai đoạn sinh sản. Năng lượng được chuyển sang phát triển và giải phóng tế bào sinh dục, khiến khối lượng thịt giảm, cấu trúc mềm hơn và tỷ lệ nước trong cơ thể tăng. Một số nghiên cứu ghi nhận khối lượng phần thịt có thể giảm đáng kể trong giai đoạn này, làm chất lượng cảm quan suy giảm so với mùa nghịch.

Vì vậy, nếu tiêu thụ hàu tự nhiên đúng vào thời điểm chúng đang trong chu kỳ sinh sản, giá trị dinh dưỡng và độ béo ngọt có thể không đạt mức tối ưu.

Điều này tạo ra một nghịch lý trong tiêu dùng hiện đại. Mùa hè là thời điểm nhu cầu hải sản tăng cao, đặc biệt trong các bữa tiệc ngoài trời, du lịch biển và nhà hàng hải sản. Tuy nhiên, trớ trêu đây cũng là giai đoạn chất lượng hàu tự nhiên thường giảm sút do ảnh hưởng của chu kỳ sinh sản.

Công nghệ "triệt sản" - Bí mật ẩn trong những con hàu béo múp míp
Làm thế nào để giải quyết mâu thuẫn giữa cái miệng sành ăn của thực khách và quy luật sinh học của tự nhiên?

Câu trả lời nằm ở khoa học hiện đại: Muốn hàu béo tốt quanh năm, cách duy nhất là làm cho chúng... vô sinh.

Các nhà khoa học đã áp dụng nguyên lý di truyền học tương tự như cách tạo ra dưa hấu không hạt để tạo ra một giống hàu mới: Hàu tam bội thể (Triploid oysters).

Về mặt lý thuyết, tế bào sinh vật bình thường là nhị bội thể (2n - hai bộ nhiễm sắc thể). Để tạo ra dưa hấu không hạt, người ta dùng chất colchicine xử lý cây con để tạo ra thể tứ bội (4n), sau đó lai với cây nhị bội (2n) để tạo ra thế hệ con là tam bội (3n). Những cá thể 3n này bị rối loạn trong quá trình phân chia tế bào sinh dục, dẫn đến việc không thể tạo hạt (vô sinh).

Áp dụng lên động vật phức tạp hơn nhiều. Năm 1993, một bước đột phá lớn đã diễn ra tại Đại học Rutgers (Mỹ), với sự đóng góp to lớn của nhà khoa học gốc Hoa - Guo Ximing. Ông và các cộng sự đã tìm ra cách lai tạo ổn định giữa hàu tứ bội thể và nhị bội thể để sản sinh ra 100% hàu tam bội thể.

Hàu lưỡng bội thể (trái) và hàu tam
bội thể (phải)
.

Những con hàu tam bội thể này mang trong mình 3 bộ nhiễm sắc thể và đặc điểm quan trọng nhất của chúng là: Tuyến sinh dục không phát triển hoặc phát triển rất kém. Chúng gần như vô sinh hoàn toàn.

Lợi ích của những con hàu "vô sinh"
Việc triệt sản hàu mang lại những lợi ích kinh tế khổng lồ mà hàu tự nhiên không thể sánh kịp:

Thứ nhất, vì không phải tốn năng lượng cho việc sinh sản (không phải tạo trứng hay tinh trùng), toàn bộ dinh dưỡng hàu nạp vào đều được chuyển hóa thành cơ bắp và kích thước. Kết quả là hàu tam bội thể có tốc độ sinh trưởng nhanh hơn 50 - 100% so với hàu thường. Chúng lớn nhanh như thổi, rút ngắn thời gian nuôi trồng đáng kể.

Thứ hai, chúng duy trì được chất lượng thịt quanh năm. Ngay cả giữa mùa hè oi bức, khi hàu tự nhiên đang gầy "tong teo" vì sinh sản, thì hàu tam bội thể vẫn béo múp míp, đầy đặn và ngọt thịt.

Đây chính là nguồn cung chủ lực cho các nhà hàng, quán nướng vào mùa cao điểm du lịch. Các loại hàu nổi tiếng hiện nay, ví dụ như hàu Nhũ Sơn trứ danh của Trung Quốc hay các loại hàu nhập khẩu cao cấp, phần lớn đều là hàu tam bội thể.

Thứ ba, chúng khỏe mạnh hơn và có tỷ lệ sống cao hơn. Việc không bị kiệt sức sau sinh sản giúp chúng chống chọi tốt hơn với bệnh tật và biến đổi môi trường. Ngoài ra, vì không sinh sản, chúng không gây ô nhiễm nguồn gen của các loài hàu hoang dã tại vùng biển nuôi thả.

Hàu có thực sự tốt cho sức khỏe sinh lý?
Hàu là thực phẩm giàu dinh dưỡng, đặc biệt chứa nhiều kẽm - vi chất đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất hormone sinh dục nam.

Một số nghiên cứu cho thấy việc bổ sung kẽm đầy đủ có thể hỗ trợ duy trì nồng độ testosterone ở mức bình thường, từ đó góp phần cải thiện chức năng sinh lý.

Ngoài ra, hàu còn cung cấp protein, axit béo omega-3, vitamin B12 và các khoáng chất cần thiết cho sức khỏe tổng thể.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng chưa có bằng chứng khoa học đủ mạnh để khẳng định hàu là “thần dược” cải thiện sinh lý. Tác dụng, nếu có, chủ yếu đến từ việc bổ sung dinh dưỡng chứ không mang tính đặc hiệu.
Lưu ý khi ăn hàu
Nên ăn hàu có nguồn gốc rõ ràng, được bảo quản đúng cách để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn, hạn chế ăn sống hoặc tái, đặc biệt với người có hệ miễn dịch yếu, phụ nữ mang thai hoặc người mắc bệnh gan. Không nên ăn quá nhiều trong thời gian ngắn để tránh dư thừa kẽm và các vi chất khác.

Theo4sonline.org
Đức Khương / Dân Trí

_______________________

Wednesday, November 11, 2026

LỊCH SỬ NGÀY TƯỞNG NIỆM (REMEMBRANCE DAY)

11 giờ sáng, ngày 11 tháng 11 - Để chúng ta không quên

Vào lúc 11 giờ sáng ngày 11 tháng 11 năm 1918, tiếng súng trên Mặt trận phía Tây im bặt sau hơn bốn năm chiến tranh liên miên. Tháng 11, quân Đức kêu gọi một hiệp định đình chiến (ngừng giao tranh) để đạt được một thỏa thuận hòa bình. Sau đó, họ chấp nhận các điều khoản của phe Đồng minh về sự đầu hàng vô điều kiện.
 

Úc là một quốc gia nhỏ với dân số chưa đến năm triệu người. Từ nền tảng dân số ít ỏi này, có tới 416.809 người đàn ông tình nguyện nhập ngũ, trong đó 302.000 người phục vụ ở nước ngoài. Trong số đó, 62.000 người thiệt mạng và 155.000 người bị thương.

Ít nhất 8.000 người khác đã chết vì thương tích liên quan đến chiến tranh sau khi chiến tranh kết thúc. Những con số này chưa bao gồm chấn thương thần kinh mà rất nhiều binh lính phải gánh chịu, gây ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của họ và gia đình trong nhiều năm sau đó.

Giờ thứ mười một của ngày thứ mười một của tháng thứ mười một mang ý nghĩa đặc biệt trong những năm sau chiến tranh.

Thời điểm chấm dứt chiến sự trên Mặt trận phía Tây trở thành thời điểm gắn liền với việc tưởng nhớ những người đã hy sinh trong chiến tranh.

Cuộc xung đột thế giới hiện đại đầu tiên đã dẫn đến việc huy động hơn 70 triệu người và khiến từ 9 đến 13 triệu người thiệt mạng, có lẽ đến 1/3 trong số đó không tìm thấy hài cốt.

Vào Ngày Đình chiến đầu tiên, ngày 11 tháng 11 năm 1919, hai phút mặc niệm được đưa vào như một phần của lễ tưởng niệm chính tại Đài tưởng niệm mới ở London. Đề xuất về phút mặc niệm này đến từ một nhà báo người Úc làm việc tại Fleet Street, Edward Honey. Cùng thời điểm đó, một chính khách Nam Phi đã đưa ra đề xuất tương tự với Nội các Anh, và Nội các đã tán thành. Vua George V đích thân yêu cầu toàn thể người dân Đế quốc Anh tạm ngừng các hoạt động thường nhật trong hai phút vào giờ ký kết Hiệp định Đình chiến, "điều đã chấm dứt cuộc tàn sát trên toàn thế giới trong bốn năm trước đó và đánh dấu chiến thắng của Chính nghĩa và Tự do". Hai phút mặc niệm đã được người dân đón nhận rộng rãi và trở thành một phần quan trọng trong các lễ kỷ niệm Ngày Đình chiến từ đó trở đi.

Tại Úc, vào ngày kỷ niệm 75 năm Hiệp định đình chiến, 11 tháng 11 năm 1993, các nghi lễ Ngày Đình chiến lại trở thành tâm điểm chú ý của cả nước. Vào ngày đó, hài cốt của một người lính Úc vô danh, được khai quật từ nghĩa trang quân đội Thế chiến thứ nhất ở Pháp, đã được an táng trọng thể tại Đài tưởng niệm Chiến tranh Úc ở Canberra. Các nghi lễ được tiến hành đồng thời tại các thị trấn và thành phố trên khắp đất nước, đạt đến đỉnh điểm vào thời điểm an táng lúc 11 giờ sáng, trùng với hai phút mặc niệm truyền thống. Buổi lễ này, đã chạm đến trái tim của toàn dân Úc, tái khẳng định Ngày Tưởng niệm là một ngày tưởng niệm quan trọng.

Tháng 11 năm 1997, Toàn quyền Sir William Dean đã ban hành một tuyên bố chính thức công nhận ngày 11 tháng 11 là Ngày Tưởng niệm và kêu gọi tất cả người dân Úc dành ít nhất một phút mặc niệm vào lúc 11 giờ sáng mỗi năm để tưởng nhớ những người đã hy sinh hoặc chịu đau khổ vì sự nghiệp của Úc trong tất cả các cuộc chiến tranh và xung đột vũ trang.

Trên khắp nước Úc, nhiều đài tưởng niệm với đủ quy mô đã được dựng lên để tưởng nhớ sự hy sinh của những người con ưu tú của đất nước. Hầu hết các thành phố, thị trấn và vùng ngoại ô đều dựng tượng đài.


Năm 1939, Úc lại tham gia vào một cuộc chiến tranh thế giới. Truyền thống Ngày Đình chiến vẫn tiếp tục, nhưng tên gọi được đổi thành Ngày Tưởng niệm để vinh danh những người đã hy sinh trong Thế chiến II và những lần tham gia quân sự sau này của Úc tại Hàn Quốc, Malaysia, Việt Nam, Iraq, Afghanistan và vô số các hoạt động gìn giữ hòa bình trên khắp thế giới.

Nguồn: RSL AUSTRALIA

______________________

Monday, November 9, 2026

TRẢ LỜI VỀ NHỮNG CÂU "3 QUE" "ĐU CÀNG"....

 Thụyvi 

Những người như chúng tôi suốt mấy mươi năm nay thường nghe những câu thóa mạ như là "vợ ngụy" "3 que" "đu càng"...v..v...

Nhưng thật lòng mà nói chúng tôi nghe tuy có buồn một chút, nhưng chúng tôi không hề mặc cảm hổ thẹn chút nào. Các bạn biết tại sao không ? Chúng tôi lớn lên và được dạy dỗ trong Chính thể Cộng Hòa - Chính thể giương cao lá cờ có 3 sọc với ý nghĩa DÂN VN CÓ 3 MIỀN, CÙNG DA VÀNG MÁU ĐỎ NHƯ NHAU. Cho nên dù các bạn ở miền nào khi các bạn vào miền Nam chúng tôi vẫn sẳn sàng chia cơm xẻ áo đùm bọc các bạn.

Sunday, November 8, 2026

Canh bí xanh

BepXua

nồi canh của Bếp nè
Nhiều khi nấu canh bí xanh mà bị chê “canh bí nhạt”, “canh bí hơi chua”, rồi đổ tại bí không ngon. Bếp thấy thủ phạm nằm ở mấy chỗ khác..
Thủ phạm số 1: hạt bí. Bếp thấy bí xanh để nguyên hạt đem nấu là nước canh dễ bị chua. Cách của Bếp đơn giản thôi: bỏ bớt hạt đi là yên tâm.

Saturday, November 7, 2026

VÌ SAO NÊN ĐẬP DẬP MỘT CỦ GỪNG VÀO NỒI LUỘC TRỨNG VỊT LỘN?

Khi luộc trứng vịt lộn, bạn không nên bỏ qua bước thêm gừng vào nồi nước luộc.

Trứng vịt lộn là món ăn quen thuộc, có giá thành bình dân, hương vị đặc trưng và cách chế biến tại nhà cũng không quá cầu kỳ. Chỉ với vài quả trứng, một nồi nước và chút thời gian trên bếp, mọi người đã có thể chuẩn bị món ăn nóng hổi để thưởng thức. Cách luộc trứng vịt lộn nhìn qua cũng chẳng khác nhiều món luộc khác, tưởng như chỉ cần cho trứng vào nồi, đổ nước ngập rồi đun đến khi chín là xong. Thế nhưng, nhiều người nội trợ lại có thêm một bước nhỏ khi chế biến: cho vài lát gừng đập dập vào nồi ngay từ lúc luộc. Chỉ là một nguyên liệu quen thuộc, nhưng gừng lại có thể mang đến nhiều lợi ích, giúp món trứng thơm hơn, dễ thưởng thức hơn và hài hòa hơn về hương vị.

Friday, November 6, 2026

Bốn món ngon từ tép đồng.

Từ con tép đồng, bạn có thể chế biến thành nhiều món ngon như xào, làm gỏi, rim mặn ngọt hay nấu canh chua.

Tép đồng tuy nhỏ nhưng giá trị dinh dưỡng cao. Những món ăn chế biến từ con tép đồng tuy đơn giản nhưng hấp dẫn, ngon miệng. Dưới đây là 4 món ngon từ tép đồng thường có mặt trong những bữa cơm dân dã.

Thursday, November 5, 2026

Gió mùa đông bắc làm em khóc...

Trần Mộng Tú


Hà Nội, anh ơi phố rất gầy !

Tôi trở về nhà sau một chuyến bay dài đỏ mắt. Không biết ai là người đầu tiên đặt tên cho những chuyến bay đêm là “đỏ mắt” thật là hay. Chập chờn giữa thức và ngủ cả mười ba, mười bốn tiếng thì chắc chắn mắt xanh như cô Kiều của cụ Nguyễn Du cũng thành mắt đỏ. Chữ nghĩa mang ảnh hưởng đến đời sống tình cảm của ta rất nhiều, có những chữ mình không thể nào thay bằng chữ khác được. Chúng tôi đi trong một Hà Nội đầy gió, người Hà Nội đặt tên cho gió này là Gió Mùa Ðông Bắc.