Monday, October 19, 2026

Cách Nấu Bún Riêu

Ngày xưa trên đường Võ Tánh, gần chân cầu Bà Điều có quầy “Bún riêu Bà Cả” khá nổi tiếng trong xóm nầy và các xóm lân cận. Mỗi buổi trưa, trước cổng nhà của ông Phán Nuôi, bà dọn ra một nồi bún riêu cua với cà chua và dầu điều đỏ trông thật hấp dẫn! Trên bàn bà bày một thau rau muống chẻ, chanh, ớt, hành, ngò gai và hủ mắm tôm!

Bà Cả là người miền Bắc di cư vào Nam vào năm 54, món bún riêu của bà nấu theo kiểu truyền thống nên rất ngon, không giống như bún riêu ngày nay là cho thêm giò heo, huyết heo, đậu hủ … tùy theo chế biến của người địa phương.
Mùi thơm của bún riêu bà Cả không cầm lòng được các chị em có tâm hồn ăn uống trong xóm của bà và các xóm lân cận, cũng như một số nữ sinh của các trường trung học ở quanh phố Vĩnh Long. Tôi và các bạn học cùng khóa cũng không ngoại lệ!

Nhớ lại năm 1972, tôi cùng gia đình đi Đà Lạt thăm bác sui gia và thăm gia đình của một người chị. Bác sui nấu một nồi bún riêu mời gia đình chúng tôi ăn trưa, tuy là mùa hè nhưng trời Đà Lạt lành lạnh nên được thưởng thức một tô bún riêu nóng, thơm ngon và cay, không gì tuyệt tuyệt vời bằng!

Tôi có hơi ngạc nhiên vì bún riêu của Bác nấu hương vị có khác với bà Cả, tôi hỏi bác:
- Ở Đà lạt mình không có đồng ruộng phì nhiêu như miền Tây nên sẽ không có nhiều cua đồng thì làm sao bác làm được riêu?

Bác cho biết là bác dùng tôm khô ngâm nước, rồi cho vào cối băm nhuyển, sau đó cho riêu tôm vào tô hột vịt hay hột gà đánh tan, trộn đều, múc từng muồng nhẹ tay thả vào nồi soup đang sôi, riêu tôm sẽ nổi lên! Nghe cách làm thật dễ dàng nhưng thời ấy tôi không có vô bếp nên không có cơ hội để nấu thử.

Năm 1980 gia đình tôi đến định cư ở một thị trấn nhỏ khá xa thành phố Toronto, thỉnh thoảng ông bà bảo trợ chở chúng tôi đi Toronto mua một ít thức ăn và gia vị trong các siêu thị Á Châu. Thời ấy gia vị đa số là nhập từ China, chưa có hàng nhập từ Thailand như bây giờ, vì thể khi chúng tôi có thèm ăn bún riêu cũng không có nguyên liệu để nấu!

Một năm sau, gia đình tôi dời về Toronto sinh sống, khá lâu ở Toronto mới có siêu thị Vietnam. Hai chị em tôi thật vui khi thấy trên kệ tủ họ bày bán các hủ riêu cua và riêu tôm của Thái, có cả mắm tôm. Hai chị em mua đủ nguyên liệu mang về nấu một nồi bún riêu cho cả nhà thưởng thức, tuy thời đó dùng bắp cải thế rau muống chẻ nhưng ăn cũng khá ngon .

Thời gian đầu cách nấu rất đơn giản, chỉ cho tôm khô nấu với nước soup và riêu cua trong hộp. Sau nẩy, tôi nấu theo cách của bác sui nhưng cho thêm mộc heo trộn với cọng hành băm và tiêu. Tuy không là món bún riêu nấu theo kiểu truyền thống nhưng hương vị cũng rất thơm ngon bên cạnh là dĩa rau ghém đủ loại.

Như Mai / https://longhovinhlong.blogspot.com/

______________________

Sunday, October 18, 2026

Vì sao nên ngâm thịt trong nước muối trước khi nấu?

Có nhiều người nấu ăn quanh năm nhưng không biết làm cách nào để miếng thịt giữ được độ mềm mọng và độ ngọt tự nhiên. Nếu không biết cách chế biến, thịt sẽ bị khô dai, vị không ngon. Một mẹo đơn giản được nhiều người áp dụng là ngâm thịt trong nước muối trước khi nấu. 

Ngâm nước muối giúp thịt mềm mọng hơn.
Ngâm thịt trong dung dịch nước muối với nồng độ phù hợp có tác dụng giữ nước trong từng thớ thịt. Đây không phải kỹ thuật sơ chế thịt xa lạ mà đã được áp dụng từ rất lâu. Nó có hiệu quả với các loại thịt dễ bị khô khi nấu ở nhiệt độ cao, chẳng hạn như ức gà.

Cụ thể, khi ngâm thịt trong dung dịch chứa 30-60 g muối mỗi lít nước, bên trong cấu trúc thịt sẽ diễn ra quá trình trao đổi nước và muối. Lúc này, nước từ bên ngoài sẽ di chuyển qua màng tế bào vào trong thớ thịt để cân bằng nồng độ. Nhờ đó, miếng thịt có thể hấp thụ thêm nước và trọng lượng sẽ tăng khoảng 10-15%. Chẳng hạn, miếng ức gà nặng 200 g, sau khi ngâm có thể đạt khoảng 230 g.

Việc ngâm nước muối không chỉ tác động đến trọng lượng của miếng thịt mà còn ảnh hưởng đến cấu trúc protein trong cơ thịt, đặc biệt là myosin. Điều này giúp các sợi protein có khả năng giữ nước tốt hơn. Nhờ đó, trong quá trình nấu ở nhiệt độ cao, thịt vẫn duy trì được độ ẩm ở bên trong và không bị khô.

Pha nước muối đúng tỷ lệ để tránh làm thịt bị mặn
Hiệu quả của phương pháp này phụ thuộc nhiều vào nồng độ dung dịch. Nếu không dùng đúng tỷ lệ, nước bên trong miếng thịt sẽ bị rút ra ngoài, làm thịt khô và có vị mặn. Tỷ lệ phù hợp là 30-60 g muối tinh cho mỗi lít nước lạnh.

Nếu nồng độ muối vượt 10%, nước bên trong miếng thịt sẽ bị kéo ra ngoài. Điều đó khiến thịt có vị mặn rõ và trở nên khô dai khi nấu chín.

Thời gian ngâm cũng cần điều chỉnh theo kích thước của miếng thịt. Với ức gà hoặc phi lê cá, có thể ngâm trong khoảng 30-60 phút. Đùi gà và sườn heo có thể ngâm khoảng 2-4 tiếng. Với gà nguyên con hoặc khối thịt lợn có kích thước lớn, thời gian ngâm cần khoảng 8-12 tiếng.

Ba lưu ý khi ngâm thịt trước khi nấu
Để phương pháp ngâm thịt trong nước muối này phát huy hiệu quả, bạn cần chú ý một số nguyên tắc trong quá trình thực hiện.

-  Thứ nhất, luôn ngâm thịt trong ngăn mát tủ lạnh.
Khi ngâm thịt, tuyệt đối không để ở nhiệt độ phòng vì đây là điều kiện lý tưởng để vi khuẩn phát triển. Hãy cho bát ngâm thịt vào ngăn mát tủ lạnh để bảo quản. 

-  Thứ hai, xử lý bề mặt thịt sau khi ngâm.
Khi vớt thịt ra, hãy rửa nhanh bằng nước lạnh nếu cần giảm lượng muối bám bên ngoài, sau đó dùng khăn giấy thấm thật khô. Bề mặt miếng thịt quá ướt sẽ làm ảnh hưởng đến quá trình áp chảo hoặc nướng, khiến cho miếng thịt khó đạt độ chín vàng như mong muốn. 

Khi thịt được làm khô phù hợp, phản ứng Maillard diễn ra thuận lợi hơn. Nhờ đó, bề mặt thịt sẽ chuyển màu nâu vàng đẹp mắt và tạo ra mùi thơm hấp dẫn.

-  Thứ ba, có thể kết hợp thêm đường
Ngoài việc sử dụng muối, bạn có thể kết hợp với đường để tạo ra vị cân bằng đồng thời hỗ trợ tạo màu đẹp hơn. Sử dụng lượng đường bằng khoảng một nửa lượng muối để pha dung dịch ngâm.

Ngâm thịt trong nước muối là mẹo sơ chế tương đối đơn giản, có thể giúp cải thiện độ ẩm và kết cấu món ăn nếu thực hiện đúng cách. Điều quan trọng vẫn là kiểm soát tỷ lệ muối, thời gian ngâm và cách bảo quản để thịt đạt chất lượng tốt khi nấu.

ST
_______________________

Saturday, October 17, 2026

THỦY LÔI: VŨ KHÍ CÓ THỂ PHONG TỎA CẢ MỘT EO BIỂN

Theo các nghiên cứu về chiến tranh thủy lôi do National Academies Press công bố, kể từ sau Thế chiến II, các tàu chiến của Hải quân Mỹ chịu thiệt hại từ thủy lôi nhiều hơn so với tên lửa, máy bay hay tàu ngầm cộng lại.

"Vũ khí chờ đợi" có thể nằm yên dưới nước trong thời gian dài và chỉ kích hoạt khi phát hiện mục tiêu phù hợp.

Vũ khí giá rẻ nhưng hiệu quả chiến lược lớn
Một trong những yếu tố khiến thủy lôi trở thành công cụ chiến tranh hiệu quả là chi phí triển khai thấp nhưng tác động chiến thuật và chiến lược lại rất lớn.

Theo nghiên cứu của tạp chí Canadian Naval Review, giá của một thủy lôi dao động khoảng vài nghìn USD, trong khi một quả tên lửa chống hạm hiện đại có giá trên 1 triệu USD, còn ngư lôi hạng nặng có thể lên tới 3,5 triệu USD mỗi quả.

Ngoài mục tiêu phá hủy tàu chiến, thủy lôi được dùng để phong tỏa hoặc làm tê liệt các tuyến vận tải biển, buộc đối phương phải thay đổi tuyến hành trình, trì hoãn chiến dịch quân sự hoặc triển khai lực lượng lớn để rà phá bãi thủy lôi.

Trong thực tế, chỉ riêng việc nghi ngờ một khu vực có thủy lôi cũng có thể khiến tàu thương mại hoặc tàu quân sự phải tránh xa, gây gián đoạn đáng kể cho hoạt động hàng hải.

Theo Liên đoàn Các nhà khoa học Mỹ, thủy lôi là thiết bị nổ tự động đặt dưới nước, thường gồm ba thành phần chính: khối thuốc nổ, hệ thống cảm biến và cơ chế kích nổ.

Các loại thủy lôi hiện đại thường được thiết kế để kích hoạt khi phát hiện những dấu hiệu do tàu, thuyền tạo ra trong môi trường biển.

Một trong những phương thức phổ biến là cảm biến từ trường: khi một con tàu bằng kim loại di chuyển trên mặt biển, khối lượng kim loại lớn của nó sẽ làm biến đổi từ trường tự nhiên, từ đó kích hoạt vụ nổ.

Ngoài ra, nhiều hệ thống còn sử dụng cảm biến âm thanh: thiết bị thủy âm có thể nhận diện tiếng động đặc trưng từ động cơ, chân vịt hoặc dòng chảy của tàu, cho phép xác định mục tiêu trong một phạm vi nhất định.

Một số thủy lôi hiện đại cũng sử dụng cảm biến áp suất nước: khi một con tàu lớn di chuyển trên mặt biển, khối lượng của nó sẽ tạo ra sự thay đổi áp suất trong cột nước phía dưới, từ đó kích hoạt vụ nổ.

Sự kết hợp của nhiều loại cảm biến khác nhau giúp thủy lôi có thể xác định thời điểm kích nổ tối ưu, thường là ngay bên dưới thân tàu, vị trí dễ gây thiệt hại nhất đối với cấu trúc của phương tiện.

Cơ chế phá hủy tàu chiến
Một vụ nổ dưới nước do thủy lôi gây ra thường nguy hiểm hơn đáng kể so với các vụ nổ xảy ra trên mặt nước. Khi nổ, khối thuốc nổ sẽ tạo ra một bong bóng khí khổng lồ dưới nước rồi nhanh chóng giãn nở, tạo lực xung kích cực mạnh có thể làm biến dạng hoặc phá vỡ cấu trúc thân tàu.

Áp lực từ vụ nổ có thể nâng con tàu lên, trong khoảnh khắc trước khi phần thân chịu lực bị gãy hoặc biến dạng nghiêm trọng. Vì vậy, ngay cả những tàu chiến lớn với kết cấu vỏ dày cũng có thể chịu thiệt hại nghiêm trọng chỉ từ một vụ nổ dưới đáy tàu.

Theo các nghiên cứu, nước khó nén hơn không khí hàng trăm lần, vì vậy sóng xung kích do vụ nổ tạo ra có thể lan truyền với cường độ rất lớn trong môi trường này.

Cụ thể, trong những mili giây đầu tiên sau khi phát nổ, sóng xung kích dưới nước có thể tạo ra áp lực lên tới hàng trăm megapascal (MPa).

Khi sóng xung kích đi qua thân tàu, áp suất giảm đột ngột khiến các bong bóng hơi hình thành và sụp đổ nhanh chóng, tạo ra các vi xung kích có khả năng làm hư hại bề mặt kim loại.

Đặc biệt, khả năng ẩn mình trong môi trường biển do không cần di chuyển và hầu như không phát ra tín hiệu rõ ràng khiến thiết bị nổ này có thể nằm yên dưới đáy biển hoặc lơ lửng trong cột nước trong thời gian dài trước khi được kích hoạt.

Trước mối đe dọa từ thủy lôi, nhiều quốc gia đã đầu tư vào các hệ thống chống thủy lôi (Mine Countermeasures – MCM), bao gồm các công nghệ phát hiện, nhận dạng và vô hiệu hóa thiết bị nổ dưới nước.

Các phương pháp hiện đại thường sử dụng sonar quét đáy biển để phát hiện vật thể nghi là thủy lôi, kết hợp với phương tiện lặn không người lái (UUV) để tiếp cận và khảo sát mục tiêu.

Trong nhiều trường hợp, các thiết bị nổ điều khiển từ xa cũng được triển khai để phá hủy thủy lôi từ khoảng cách an toàn.

Sự kết hợp của các công nghệ này giúp giảm đáng kể nguy cơ cho thủy thủ, đồng thời nâng cao khả năng phát hiện và xử lý các thiết bị nổ dưới nước.

Tuy nhiên, ngay cả với các hệ thống hiện đại, việc rà phá một bãi thuỷ lôi vẫn có thể kéo dài nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần, đặc biệt tại các vùng biển nông hoặc khu vực có địa hình đáy biển phức tạp.

Dù công nghệ quân sự đã phát triển mạnh mẽ trong nhiều thập kỷ qua, thủy lôi vẫn được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh hàng hải toàn cầu.

Như Dân trí đã đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đề nghị Iran gỡ bỏ bất kỳ thủy lôi nào có thể đã được gài đặt tại eo biển Hormuz, hoặc sẽ phải đối mặt với "hậu quả chưa từng thấy".

Trước đó, quân đội Mỹ cho biết họ đã phá hủy nhiều tàu hải quân của Iran, trong đó có 16 tàu rải thủy lôi, gần eo biển Hormuz.

Mỹ phá hủy 16 tàu rải thủy lôi của Iran gần eo biển Hormuz

Trong bối cảnh các tuyến hàng hải quốc tế ngày càng giữ vai trò then chốt đối với thương mại và nguồn cung năng lượng toàn cầu, khả năng phát hiện, vô hiệu hóa và kiểm soát thủy lôi vẫn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của nhiều lực lượng hải quân hiện đại.

Vũ Thanh Bình / Theo: DT
Link tham khảo:

__________________________

Friday, October 16, 2026

Gỏi tép đồng với bông điên điển…

Bí Bếp

Năm nay, có việc tôi phải về xứ tới hai lần, mỗi lần ở khá lâu, đi đây đi đó cũng nhiều. Vậy mà lúc nhớ lại, trong bao nhiêu món quê, chỉ có vài món còn giữ được cái hồn đất cũ. Nhớ nhất là gỏi tép đồng với bông điên điển.

Thursday, October 15, 2026

VẸM XANH


Vẹm ( Mussel ) là một dạng động vật hai mảnh vỏ sống ở các hồ nước ngọt, suối, nhánh sông, những vùng nước mặn thủy triều lên xuống bên bờ biển. Giống như những động vật có vỏ khác, vẹm được nuôi và đánh bắt từ thiên nhiên để dùng làm thức ăn, và chúng cũng có nhiều sinh vật săn đuổi từ môi trường tự nhiên. Vẹm thông dụng hơn ở Âu Châu và một phần Á Châu so với Bắc Mỹ, nơi chỉ có một phần nhỏ được dùng làm thực phẩm.

Wednesday, October 14, 2026

CẢM TÌNH - KHI THƯƠNG YÊU TRỞ THÀNH SỢI DÂY TRÓI BUỘC

Không phải ngẫu nhiên mà trong nhiều truyền thống tâm linh và triết học, người ta nhắc đến việc phải chuyển hóa cảm tình. Không phải vì cảm tình là sai, mà vì nếu không đủ tỉnh táo, chính nó sẽ làm tổn thương ta nhiều nhất.

1. Cảm tình, ngọt ngào và dễ gây lệ thuộc
Khi thương ai, ta thường có xu hướng đặt nhiều kỳ vọng: người đó phải hiểu ta, phải quan tâm ta, phải không được rời xa ta. Dần dần, thứ tình cảm ban đầu vốn nhẹ nhàng lại biến thành một dạng đòi hỏi. Ta không còn thương họ vì chính con người họ nữa, mà vì cái cảm giác họ mang lại cho ta. Đó là sự hẹp hòi.

Tuesday, October 13, 2026

Cùi bưởi: Ăn đúng cách có thể hỗ trợ đường huyết và mỡ máu

Lớp cùi trắng nằm giữa phần vỏ xanh và múi bưởi có cấu trúc xốp, chứa một lượng đáng kể chất xơ hòa tan và pectin. Chất xơ hòa tan có khả năng giữ nước, tạo cảm giác no và làm chậm quá trình tiêu hóa, từ đó có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau bữa ăn khi được sử dụng trong một chế độ ăn cân đối.

Với mỡ máu, pectin là thành phần được quan tâm nhiều hơn. Một số nghiên cứu trên người cho thấy bổ sung pectin có thể góp phần cải thiện cholesterol toàn phần và LDL-cholesterol, tuy nhiên mức độ tác động còn phụ thuộc lượng sử dụng và tổng thể chế độ ăn.