HẠNH PHÚC & BÌNH AN

Minh Hân Phan

Con người từ bao đời nay vẫn luôn đi tìm hạnh phúc. Đó là khát vọng muôn thuở, là đích đến của mọi nỗ lực sống. Nhưng bên cạnh hạnh phúc, có một trạng thái khác cũng được nhắc đến rất nhiều – đó là bình an. Vậy giữa hạnh phúc và bình an, điều gì mới thực sự quan trọng hơn? Câu hỏi này không có một đáp án duy nhất, bởi nó phụ thuộc vào cách ta nhìn cuộc đời. Người thế gian và người tĩnh thức có thể đưa ra hai câu trả lời rất khác nhau – và chính sự khác biệt ấy là điều đáng suy ngẫm.

I. Góc nhìn của người thế gian: Hạnh phúc là đích đến

Với người thế gian, hạnh phúc thường gắn liền với những điều cụ thể, có thể đo đếm được: một gia đình êm ấm, một công việc ổn định, một mối quan hệ tốt đẹp, sức khỏe dồi dào, tiền bạc đủ đầy. Hạnh phúc là khi ta đạt được điều mình mong muốn, là cảm giác vui sướng, thỏa mãn khi nhu cầu được đáp ứng.

Trong quan niệm này, hạnh phúc là mục tiêu tối thượng. Người ta học tập, làm việc, cố gắng mỗi ngày cũng chỉ để có được hạnh phúc. Bình an, nếu có, chỉ là một trạng thái phụ trợ – một khoảng lặng giữa những niềm vui, hoặc là điều kiện để hạnh phúc bền lâu hơn. Nhưng tựu trung, người thế gian vẫn đặt hạnh phúc lên trên hết.

Tuy nhiên, hạnh phúc thế gian có một đặc điểm: nó luôn thay đổi. Niềm vui hôm nay có thể trở thành nỗi buồn ngày mai. Một mối quan hệ có thể tan vỡ, một thành công có thể phai nhạt, một sức khỏe có thể suy tàn. Vì thế, người thế gian thường phải chạy mãi, tìm mãi, nắm bắt mãi – và đôi khi kiệt sức trên hành trình ấy.

II. Góc nhìn của người tĩnh thức: Bình an là nền tảng

Người tĩnh thức nhìn hạnh phúc và bình an theo một cách sâu sắc hơn. Với họ, hạnh phúc dựa trên điều kiện bên ngoài luôn mong manh, bởi vì nó phụ thuộc vào những thứ ta không thể kiểm soát. Khi ta bám víu vào hạnh phúc, ta sợ mất nó – và chính nỗi sợ ấy đã là một dạng khổ đau.

Người tĩnh thức hiểu rằng mọi thứ trên đời đều thay đổi. Niềm vui thế gian chỉ là những khoảng nghỉ ngắn ngủi giữa những lần đau. Vì vậy, thay vì chạy theo hạnh phúc, họ hướng đến bình an nội tại – một trạng thái tâm không còn bị lay động bởi được – mất, hơn – thua, khen – chê, vui – khổ.

Bình an trong tinh thần tĩnh thức không phải là sự thụ động hay lạnh lùng, mà là sự vững vàng của một tâm trí sáng rõ. Đó là khi ta không còn bị cuốn theo tham lam, giận dữ, si mê; khi ta nhìn mọi việc như chúng đang là, không phán xét, không bám víu. Bình an ấy không đến từ việc có được điều gì, mà đến từ việc buông bỏ.

Chính vì thế, bình an – sự tĩnh lặng nội tâm – là mục tiêu tối hậu của người tĩnh thức. Hạnh phúc thế gian, dù đẹp đẽ đến đâu, vẫn chỉ là tạm bợ.

III. Điều gì quan trọng hơn?

Chúng ta thường chúc nhau:

“Chúc bạn luôn hạnh phúc và bình an.”

Một lời chúc rất đẹp. Nhưng có lúc chúng ta tự hỏi: Nếu phải đặt một điều làm nền tảng, thì hạnh phúc hay bình an quan trọng hơn?

Theo cách nhìn từ người tinh thần tĩnh thức, có lẽ bình an nên được đặt trước hạnh phúc.

Không phải vì hạnh phúc không quý. Hạnh phúc rất quý. Nhưng nhiều thứ ta gọi là hạnh phúc trong đời thường vẫn còn tùy thuộc vào điều kiện bên ngoài.

Ta vui vì được người khác thương.

Ta vui vì con cháu thành đạt.

Ta vui vì sức khỏe tốt.

Ta vui vì có một mái nhà đẹp, một chuyến đi vui, một cuộc gặp gỡ ấm áp.

Ta vui vì đạt được điều mình mong muốn.

Những niềm vui ấy đều đáng trân trọng.

Nhưng chúng có một đặc điểm: khi điều kiện tạo nên chúng thay đổi, niềm vui cũng có thể thay đổi theo.

Người thương ta hôm nay có thể một ngày nào đó rời xa.

Sức khỏe hôm nay tốt, ngày mai có thể yếu đi.

Tài sản có thể mất.

Một lời khen làm ta vui thì một lời chê cũng có thể làm ta buồn.

Vì thế, hạnh phúc nếu chỉ dựa vào ngoại cảnh thì rất đẹp, nhưng cũng rất mong manh.

Bình an thì khác.

Bình an theo người có trí không có nghĩa là cuộc đời không còn sóng gió. Bình an là giữa sóng gió, tâm mình không bị cuốn đi hoàn toàn bởi sóng gió ấy.

Mưa vẫn rơi, ta vẫn nghe tiếng mưa.

Nhưng tâm không nhất thiết phải chạy theo từng tiếng mưa.

Người khác nói một câu làm mình không vui, mình vẫn nghe, vẫn biết, nhưng không nhất thiết phải mang câu nói ấy về nhà rồi tiếp tục đối thoại với nó trong đầu suốt cả đêm.

Một chuyện không như ý xảy ra, ta vẫn buồn. Nhưng ta nhận biết nỗi buồn mà không để nỗi buồn trở thành toàn bộ con người mình.

Đó là một dạng bình an sâu hơn sự dễ chịu.

Có thể lấy một ví dụ rất đời thường.

Hai người cùng ngồi bên bờ biển vào một buổi chiều đẹp.

Người thứ nhất có đầy đủ tiền bạc, sức khỏe, gia đình và những điều mình mong muốn. Anh rất hạnh phúc. Nhưng chỉ cần nhận một tin nhắn không vừa ý, cả buổi chiều đẹp lập tức biến mất.

Người thứ hai cũng có những lo toan của cuộc đời. Nhưng anh ngồi đó, biết gió đang thổi, biết sóng đang vào bờ, biết trong lòng mình đang có một chút lo âu. Anh không chống lại nó, cũng không chạy theo nó.

Và rồi nỗi lo tự đi qua.

Ai bình an hơn?

Có lẽ người thứ hai.

Bởi bình an không đòi hỏi cuộc đời phải hoàn hảo rồi ta mới được an.

Đây cũng là một điều rất đẹp trong lời dạy về vô thường.

Nếu ta đặt hạnh phúc hoàn toàn vào những thứ luôn thay đổi, thì tâm ta cũng phải lên xuống theo những thay đổi ấy.

Còn khi hiểu rằng mọi thứ đều đến rồi đi, ta bắt đầu biết thưởng thức niềm vui mà không cần nắm giữ nó; biết đi qua nỗi buồn mà không xem nó là vĩnh viễn.

Lúc ấy, một thứ hạnh phúc khác xuất hiện.

Không quá ồn ào.

Không cần quá nhiều điều kiện.

Không nhất thiết phải có ai công nhận.

Đó là hạnh phúc sinh ra từ bình an.

Vì vậy, có lẽ thay vì chỉ chúc nhau:

“Chúc bạn hạnh phúc và bình an,”

tôi thích nghĩ sâu hơn một chút:

Chúc bạn có đủ bình an để nhận ra hạnh phúc đang có mặt trong những điều rất nhỏ.

Một buổi sáng thức dậy còn khỏe.

Một tách trà còn ấm.

Một người thân còn ngồi bên cạnh.

Một cơn mưa ngoài cửa sổ.

Một hơi thở vào.

Một hơi thở ra.

Và đôi khi chẳng cần điều gì đặc biệt xảy ra cả.

Chỉ cần ngồi yên và nhận ra:

Mình đang có mặt.

Cuộc đời đang có mặt.

Thế là đủ cho một phút bình an.

Có lẽ càng đi qua nhiều năm tháng, ta càng hiểu:

Hạnh phúc là điều ta thường đi tìm.

Bình an là nơi ta học cách trở về.

Và khi thật sự trở về được với bình an, ta mới nhận ra rằng —

Hạnh phúc chưa bao giờ ở quá xa

Hạnh phúc hay bình an – điều gì quan trọng hơn? Câu hỏi ấy không có đáp án cố định. Với người thế gian, hạnh phúc là động lực sống, là mục tiêu cần theo đuổi. Với người tĩnh thức, bình an là nền tảng, là đích đến tối hậu. Nhưng suy cho cùng, cả hai đều là những cách diễn đạt khác nhau của một khát vọng duy nhất: được sống mà không còn khổ đau.

Có lẽ, điều quan trọng không phải là chọn hạnh phúc hay bình an, mà là hiểu rõ bản chất của chúng, để từ đó sống một đời sống thanh thản, tự do và nhẹ nhàng. Khi ấy, hạnh phúc và bình an không còn là hai bờ đối lập, mà là hai dòng chảy cùng hòa vào một đại dương an lạc.

“Hạnh phúc là điều ta thường đi tìm. Bình an là nơi ta học cách trở về.

h.phan 09.27.2026

https://www.facebook.com/hphan2029

_____________________________

Chuối Sáp: Đặc sản Bến Tre ăn ngon nhất khi luộc

Giữa nhiều loại chuối quen thuộc của Việt Nam, chuối sáp gây ấn tượng bởi cách chế biến khá đặc biệt. Thay vì ăn trực tiếp như chuối tiêu hay chuối cau, loại quả này thường được luộc hoặc hấp để phần thịt trở nên dẻo, bùi và ngọt đậm hơn. Không chỉ hấp dẫn bởi hương vị, chuối sáp còn chứa nhiều dưỡng chất có lợi khi được sử dụng hợp lý trong chế độ ăn hằng ngày.

Chuối sáp ăn rất ngọt, bùi, thơm và đặc biệt là rất dẻo. 

Chuối sáp nghệ ngon hơn chuối sáp trắng? 

Chuối sáp nghệ có màu vàng đẹp mắt, độ dẻo và vị ngọt hơn chuối sáp trắng. Bạn có thể nhận biết chuối sáp nghệ với chuối sáp trắng thông qua màu sắc của phần thịt bên trong quả chuối. Chuối sáp nghệ phần thịt chuối bên trong có màu vàng tươi trong khi chuối sáp trắng lại có màu trắng như các loại chuối khác. Dù luộc lên thì chuối sáp trắng vẫn chỉ hơi ửng vàng.

Nên lựa những nải chuối chín già, vỏ đã chuyển sang màu vàng. Hương vị của chuối sáp phụ thuộc vào độ già của quả, giống chuối và thời gian chế biến. Chuối được luộc vừa chín thường có phần thịt dẻo, không quá nhão, vị ngọt tự nhiên và mùi thơm dễ chịu.

Ngoài ra, bạn nên lựa chọn chuối có kích thước nhỏ, khoảng dưới 1kg cho mỗi nải. Không nên lựa chuối to, vì chuối to có độ dẻo và ngọt thấp hơn.

Chuối sáp là món ăn dân dã mang hương vị đặc trưng của miền Tây, vừa dễ chế biến vừa có thể bổ sung chất xơ và năng lượng cho thực đơn. Khi ăn với khẩu phần hợp lý, kết hợp cùng chế độ ăn đa dạng, loại quả này có thể góp phần đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng hằng ngày mà không cần kỳ vọng vào những tác dụng chữa bệnh chưa được chứng minh.

ST

____________________

Sau 65 Tuổi: Vì Sao Có Người Càng Già Càng Khỏe, Có Người Lại Nhanh Yếu Đi ?

.

Có một điều rất lạ ở tuổi già.

Cùng bước qua tuổi 65, có người vẫn đi đứng nhanh nhẹn, tinh thần minh mẫn, sáng dậy thấy người nhẹ nhàng, lòng cũng nhẹ nhàng.

Nhưng cũng có người mới ngoài 65 đã thấy mình nhanh mệt, ngại vận động, hay đau nhức và tinh thần ngày một thu mình.

Vậy điều gì tạo nên sự khác biệt ấy?

Có lẽ không chỉ nằm ở tuổi tác hay may rủi. Mà còn nằm ở cách mỗi người chăm sóc thân thể và đối đãi với chính cuộc đời mình.

Thứ nhất, người càng lớn tuổi càng khỏe thường không để mình ngồi yên quá lâu.

Họ không nhất thiết phải tập luyện nặng. Chỉ cần mỗi ngày đi bộ một chút, làm vài động tác nhẹ nhàng, chăm cây, quét sân, làm việc nhà vừa sức.

Ở tuổi này, điều quan trọng không phải là tập được bao nhiêu, mà là còn duy trì được sự vận động mỗi ngày.

Bởi cơ thể càng ít vận động thì càng dễ mất sức, cứng khớp và giảm khả năng tự chăm sóc mình.

Thứ hai, càng có tuổi càng nên ăn uống đơn giản.

Ngày còn trẻ, có thể ăn uống tùy thích. Nhưng sau 65 tuổi, cơ thể không còn giống ngày trước.

Một bữa ăn vừa đủ, nhiều rau, đủ chất đạm, hạn chế quá mặn, quá ngọt và quá nhiều dầu mỡ thường tốt hơn một mâm cơm đầy nhưng ăn quá mức.

Tuổi già không cần ăn thật sang.

Nhiều khi, ăn vừa đủ, ngủ đủ và cơ thể dễ chịu mới là một kiểu giàu có rất đáng quý.

Nhưng có một điều còn quan trọng hơn cả chuyện ăn uống và vận động. Đó là cái tâm.

Có những người tuổi đã cao nhưng tâm rất nhẹ.

Chuyện gì đã qua thì cho qua. Con cái có cuộc sống riêng thì để chúng tự quyết định. Những chuyện không thể thay đổi thì không ngày nào cũng đem ra nghĩ lại.

Họ vẫn uống một chén trà, chăm vài luống rau, gặp vài người bạn, nói vài câu chuyện vui rồi mỉm cười với cuộc sống.

Ngược lại, có người tuổi chưa quá cao nhưng trong lòng lúc nào cũng đầy lo lắng.

Lo chuyện con cái, giận chuyện con cháu, tiếc chuyện ngày xưa, buồn vì những điều đã mất.

Càng nghĩ nhiều, lòng càng nặng.

Mà lòng đã nặng thì một ngày bình thường cũng trở nên mệt mỏi.

Sau 65 tuổi, có lẽ điều đáng học nhất chính là biết buông.

Buông không có nghĩa là mặc kệ.

Mà là hiểu rằng con cái đã lớn, chúng có cuộc đời của chúng. Cha mẹ có thể yêu thương, góp ý, giúp đỡ khi cần, nhưng không nhất thiết phải sống thay cuộc đời của con.

Còn với chính mình, sau cả một đời lo cho gia đình, cũng nên học cách thương mình một chút.

Đừng tiếc một món ăn mình thích, một buổi sáng thong thả, một chuyến đi ngắn hay một khoảng thời gian ngồi uống trà trong yên tĩnh.

Bởi đến một tuổi nào đó, chúng ta mới hiểu:

Sức khỏe không chỉ là không có bệnh.

Mà còn là sáng thức dậy, mình vẫn tự đi lại được, tự chăm sóc được bản thân, còn có người để thương, có việc để làm và có một tâm hồn đủ bình yên để mỉm cười.

65 tuổi không phải là dấu chấm hết.

Đó có thể là lúc chúng ta bắt đầu sống chậm hơn, hiểu đời hơn và biết điều gì thực sự đáng giữ lại.

Vậy nên, nếu hôm nay bạn đã ngoài 65, đừng chỉ lo mình đã già.

Hãy tự hỏi:

Mình đã biết chăm sóc thân thể chưa?

Đã biết giữ tâm mình bình yên chưa?

Và đã biết buông những điều không còn thuộc về mình chưa?

Bởi tuổi già khỏe mạnh không chỉ nhờ một cơ thể tốt.

Mà còn nhờ một trái tim nhẹ nhõm và một tâm hồn biết đủ.

Tĩnh lặng mỗi  đêm
https://www.facebook.com/share/1C7quBNo7T/?mibextid=wwXIfr

_________________________

VÌ SAO NGƯỜI VIỆT HẦU NHƯ ĂN CƠM MỖI NGÀY SUỐT HÀNG NGÀN NĂM?

Có những thói quen tồn tại lâu đời đến mức không ai còn buồn đặt câu hỏi vì sao. Ăn cơm chính là một trong số đó. Nhưng nếu thử truy ngược lại lịch sử, chúng ta sẽ thấy đằng sau bát cơm trắng là một chuỗi lý do rất cụ thể về đất đai, nguồn nước, cách nêm nếm gia vị và cả cách người Việt định danh sự.

Điều thú vị là ngay vào lúc chúng ta hiểu rõ vì sao thói quen ấy lại bền bỉ đến vậy thì các số liệu thống kê lại cho thấy nó đang thay đổi nhanh hơn bao giờ hết.

Nền móng vững chắc từ những thửa ruộng lúa nước không bao giờ bạc màu

Lý do gốc rễ đến từ việc ruộng lúa nước gần như không bao giờ cạn kiệt dinh dưỡng. Đây là điều ít được nhắc tới nhất nhưng lại là nền tảng cốt lõi của mọi yếu tố khác.

Phần lớn các loại ruộng khi canh tác liên tục đều bị kiệt quệ dinh dưỡng, buộc người nông dân phải cho đất nghỉ ngơi. Ở châu Âu thời trung cổ, ruộng lúa mì phải chia theo lối luân canh, mỗi năm bỏ hoang một phần để đất phục hồi. Điều này đồng nghĩa với việc cùng một diện tích nhưng lúc nào cũng có một mảng không sinh ra lương thực.

Ruộng lúa nước lại mang một đặc tính hoàn toàn khác biệt. Khi ruộng được giữ ngập, lớp nước phía trên vừa ức chế cỏ dại vừa giữ cho độ chua của đất luôn ổn định. Trong khi đó vi khuẩn lam và bèo hoa dâu sống trong ruộng lại có khả năng cố định đạm từ không khí để bổ sung dinh dưỡng ngay tại chỗ. Nhờ vậy có những thửa ruộng ở đồng bằng Bắc Bộ được cấy liên tục qua nhiều thế kỷ mà vẫn cho thu hoạch đều đặn.

Hệ quả của quá trình sinh học đó vô cùng to lớn. Cùng một hecta đất, lúa nước nuôi sống được nhiều người hơn hẳn so với các loại cây lương thực khác và duy trì khả năng đó từ năm này qua năm khác. Đó cũng là lý do đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long sở hữu mật độ dân cư thuộc nhóm cao nhất thế giới chứ không phải ngẫu nhiên mà con người lại chọn quần tụ đông đúc ở hai vùng đất này. Nói cách khác, người Việt ăn cơm mỗi ngày trước hết vì thiên nhiên ưu ái cho phép họ làm ra cơm mỗi ngày.

Cơm nhạt chính là lớp nền hoàn hảo gánh vác toàn bộ mâm cơm đậm vị

Lý do thứ hai giải thích vì sao hạt cơm lại bám rễ sâu đậm trong văn hóa ẩm thực nằm ngay trên chính mâm cơm hàng ngày. Cơm gần như không có vị. Đó tưởng chừng là một nhược điểm nhưng thực ra lại là toàn bộ lý do khiến bát cơm trở thành trung tâm của mọi bữa ăn.

Hãy thử nhìn vào một mâm cơm nhà đúng chuẩn của người Việt. Ở đó luôn hiện diện đĩa rau thơm tươi mát, nồi cá kho đậm vị hay chén nước mắm nguyên chất đầy ắp tỏi ớt. Gần như không món nào trong số đó có thể ăn riêng lẻ vì tất cả đều mặn mà tới mức bắt buộc phải có một thứ gì đó làm nền.

Thứ làm nền hoàn hảo ấy chính là cơm. Vì cơm nhạt nên nó ôm trọn được tất cả, từ vị mặn của mắm, vị chua của dưa cho đến chút béo ngậy của mỡ. Mỗi miếng cơm là một lần thực khách tự cân bằng lại khẩu vị.

Điều này giải thích một thực tế quen thuộc mà ít ai để ý khi ẩm thực Việt Nam có rất nhiều món mặn đến mức khó tin nếu đem ăn không, và chúng chỉ tồn tại được nhờ luôn có cơm đi kèm. Bỏ cơm ra khỏi mâm thì cả hệ thống nêm nếm đậm đà ấy sẽ sụp đổ theo. Canh cũng nằm trong cùng một logic đó khi đảm nhận nhiệm vụ đưa cơm trôi chảy hơn và pha loãng bớt độ mặn của các món chính.

Câu chuyện vĩ đại ẩn chứa bên trong tiếng nói và truyền thuyết lập quốc
Sự gắn bó sâu sắc ấy còn được thể hiện sinh động qua cách người Việt đặt tên cho vạn vật. Muốn biết một dân tộc gắn bó với thứ gì đến mức nào, chúng ta chỉ cần xem ngôn ngữ của họ chia nhỏ thứ đó ra làm bao nhiêu phần.

Trong tiếng Việt, cùng một hạt diệu kỳ ấy nhưng ở mỗi giai đoạn phát triển lại mang một cái tên hoàn toàn khác. Khi còn rung rinh ngoài đồng thì gọi là lúa. Gặt về nhà còn nguyên lớp vỏ thì gọi là thóc. Xay giã xong trắng ngần và khô ráo thì gọi là gạo. Nấu chín lên thơm lừng thì thành cơm.

Bốn chữ tương ứng với bốn giai đoạn, không chữ nào thay thế được cho chữ nào. Trong khi đó tiếng Anh chỉ dùng đúng một từ để chỉ chung cho cả bốn trạng thái. Chưa dừng lại ở đó, những phần tưởng như bỏ đi cũng sở hữu tên gọi riêng biệt. Trấu là lớp vỏ ngoài, cám là lớp bột mịn bám quanh hạt, tấm là phần gạo gãy, còn rơm và rạ là hai phần khác nhau của thân cây sau khi gặt. Một ngôn ngữ chỉ đặt tên tỉ mỉ đến vậy cho những sự vật mà người nói nó phải cần mẫn nâng niu trên tay mỗi ngày qua rất nhiều thế hệ.

Và rồi chính cụm từ ăn cơm đã trượt nghĩa để trở thành đại từ chỉ việc dùng bữa nói chung. Người ta vẫn quen miệng hỏi nhau ăn cơm chưa kể cả khi bữa đó thực chất là phở hay bún. Cơm áo gạo tiền biến thành thành ngữ chỉ sinh kế nhọc nhằn. Bữa cơm gia đình trở thành khái niệm chỉ sự sum họp đoàn viên chứ không còn đơn thuần nói về thức ăn nữa.

Tầng ý nghĩa cuối cùng mang đậm tính biểu tượng khi hạt gạo nghiễm nhiên nằm ngay trong câu chuyện lập quốc của người Việt. Trong truyền thuyết quen thuộc, hoàng tử Lang Liêu không dâng vua cha sơn hào hải vị mà dâng hai thứ bánh làm từ gạo nếp, một vuông một tròn, rồi vinh dự được truyền ngôi báu nhờ chính lễ vật mộc mạc ấy. Chi tiết này đáng chú ý ở chỗ nó đặt hạt gạo vào ngay trung tâm câu chuyện người Việt tự kể về nguồn gốc xa xưa của mình. Đến tận bây giờ, bánh chưng vẫn là món ăn bắt buộc trên mâm cỗ Tết cổ truyền và vẫn được gói ghém cẩn thận từ những hạt gạo nếp dẻo thơm.

Thói quen nghìn năm đang lùi bước trước nhịp sống đô thị

Tuy nhiên thói quen nghìn năm ấy đang bước vào giai đoạn biến đổi vô cùng nhanh chóng. Đây là phần khiến câu chuyện không chỉ dừng lại ở những hoài niệm quá khứ.

Theo khảo sát mức sống dân cư của cơ quan thống kê, lượng gạo tiêu thụ bình quân của một người trong một tháng đã giảm liên tục suốt hơn một thập kỷ qua. Nếu như năm 2010 bình quân mỗi người ăn khoảng 9,7 kg gạo một tháng thì đến năm 2018 con số này giảm xuống còn 8,1 kg. Xu hướng này tiếp tục lùi về mức 7,6 kg vào năm 2020 và chạm mốc 6,5 kg vào năm 2024.

Việc giảm từ gần 10 kg xuống chỉ còn hơn 6 kg là một mức giảm lên tới khoảng một phần ba diễn ra chỉ trong vòng 14 năm ngắn ngủi. Quy ra mỗi ngày, một người Việt hiện ăn khoảng hơn 200 gram gạo, tương đương chừng hai bát cơm. Trong khi lượng cơm giảm xuống thì những thực phẩm khác lại tăng lên đáng kể. Cũng theo khảo sát này lượng thịt và rau xanh tiêu thụ đã nhích dần lên qua từng năm.

Xu hướng rời khỏi bát cơm trắng diễn ra mạnh mẽ nhất ở các gia đình khá giả. Số liệu năm 2024 chỉ ra rằng nhóm hộ có thu nhập thấp nhất tiêu thụ hơn 7 kg gạo mỗi người một tháng, trong khi nhóm thu nhập cao nhất ăn chưa tới 6 kg. Tương tự như vậy, các hộ gia đình ở nông thôn vẫn dùng hơn 7 kg gạo trong khi con số này ở thành thị chỉ loanh quanh mức 5,5 kg.

Nghĩa là càng khá giả thì người ta càng ăn ít cơm và càng sống ở phố thị thì lượng tinh bột tiêu thụ lại càng giảm sâu hơn nữa. Điều đó cũng hoàn toàn dễ hiểu. Khi thu nhập tăng lên người ta có thêm nhiều lựa chọn đạm và rau nên phần tinh bột vốn rẻ tiền tự nhiên bị co hẹp lại. Thêm vào đó là nhịp sống đô thị hối hả, nơi các phương pháp chăm sóc vóc dáng như nhịn ăn gián đoạn 16:8 hay những khẩu phần ưu tiên tính gọn nhẹ dần định hình lại thói quen ăn uống, ép bát cơm truyền thống phải nhường chỗ. Nói cách khác, cơm không hề biến mất vì người ta chán ghét nó. Nó chỉ đang khiêm tốn lùi lại vì mâm cơm thời hiện đại đã có quá nhiều món ngon khác để bày biện.

Giá trị văn hóa vẫn vẹn nguyên dẫu bàn ăn đã đổi thay
Suốt hàng nghìn năm qua, cơm luôn vững vàng ở vị trí trung tâm của bữa ăn Việt vì mảnh đất này làm ra được cơm quanh năm, vì sự nhạt nhòa của nó lại gánh vác được mọi món mặn mà, và vì nó đã ăn sâu bén rễ vào tiếng nói lẫn truyện kể đến mức không thể nào bóc tách ra được nữa.

Còn bây giờ, lần đầu tiên trong một quãng thời gian đủ dài để đo đếm, phần bát cơm ấy đang từ từ nhỏ lại. Quá trình này diễn ra không đột ngột, không ồn ào mà chỉ lặng lẽ bớt đi vài lạng mỗi năm.

Chỉ có điều ngôn ngữ thì vẫn vẹn nguyên không hề thay đổi theo nhịp sống thời đại. Người ta vẫn ân cần hỏi nhau ăn cơm chưa, vẫn gọi bữa sum họp đầm ấm là bữa cơm gia đình, kể cả khi trên chiếc bàn ăn ngày hôm đó có thể chẳng còn sự hiện diện của bất kỳ hạt cơm nào.

Khánh Vy / Theo: ĐSPL

____________________

Thức giấc lúc 3 giờ sáng và cách để ngủ lại..

Phạm Hường.

Thức giấc giữa đêm không chỉ do sức khỏe hay thiết bị điện tử, mà còn là thói quen tự nhiên của loài người. Ngày nay, nguyên nhân giấc ngủ ngắt quãng còn do cuộc sống hiện đại.

Từ rất lâu trước khi có điện và các thiết bị điện tử, con người không phải lúc nào cũng ngủ liền mạch suốt đêm.

Dùng thuốc không toa đúng cách

Triệu Minh

Khi bị nghẹt mũi, dị ứng, đau nhức… có lẽ bạn thường nghĩ ngay đến những thuốc mua tự do không cần toa của bác sĩ (OTC) để giảm các triệu chứng này.

Tuy nhiên, nhiều loại thuốc không toa có thể gây ra những tác dụng phụ và nguy cơ đáng kể ở người lớn tuổi. Khả năng chuyển hóa thuốc của cơ thể giảm dần theo tuổi tác, làm tăng nguy cơ xảy ra tác dụng phụ. Một nghiên cứu công bố năm 2024 trên tạp chí Innovation in Aging cho thấy khoảng 80% người lớn tuổi mắc sai lầm khi sử dụng thuốc OTC.

Tản mạn chuyện… hạt nêm

 Bí Bếp

Tôi vốn là người thích tìm hiểu chuyện ăn uống, nấu nướng. Bởi vậy, trong căn bếp nhà mình, tôi thường để ý tới những thứ gia vị có thể làm cho món ăn thêm đậm đà, hấp dẫn và vừa miệng hơn.