Sunday, March 1, 2026

Nói Tới Chuyện… Ngày Mai


Nói đủ thứ chuyện đời rồi
Bữa nay tui nói tới chuyện… ngày mai
Không phải chuyện buồn đâu à nghen
Chuyện sắp xếp cho mình, cho gọn gàng, nhẹ cái thân này 

Đây là tâm nguyện thiệt lòng của tui
Mai mốt tui giả từ… vũ khí (ý lộn, giả từ dương thế 
Mong con cháu làm đúng một điều thôi:
Đừng tổ chức đám tang.

Thiệt tình nha,
Tui dị ứng dữ lắm cái cảnh
Tui chết rồi mà còn không cho tui yên nghỉ.
Mở nắp quan tài cho ông đi qua, bà đi lại
Ngắm tui làm chi trời ơi!
Nhìn mệt cho thân xác tui đã đành
Mà càng tội cho con cháu trong nhà.

Nhà có tang là buồn đủ rồi,
Còn lo cơm nước, bàn ghế, nhang đèn
Rồi ai khóc, ai không khóc cũng bị nhìn
Thôi… cho tui xin kiếu! 

Tui chỉ mong vầy nè:
Giao tui cho nhà quàn lo gọn
BBQ à nghen (không phải nướng thịt nha 
Con cháu khỏi chứng kiến, khỏi đau lòng.
Xong xuôi thì báo một tiếng,
Tới nhận tro là được rồi.

Khi nào thuận tiện,
Dắt nhau đi kiếm một rừng thông đẹp đẹp,
Rải tro cho mẹ.
Tại tui mê rừng thông lắm,
Thông đứng im, gió thổi nghe hiền,
Không ai nhiều chuyện hỏi han.

Tui thích sự giản dị trong mọi thứ,
Còn được chừng nào hay chừng nấy.
Chết là hết,
Chỉ tội cho người sống thôi.

Mà nói thiệt nha,
Ai từng ngán… con dao phay của tui
Chắc bữa đó mừng dữ lắm á 

Nói vui vậy chớ,
Nếu bữa nào 3–4 ngày liền
Không thấy tui vô cục cựa trên Facebook
Là biết rồi hén!

Tránh đâu cho khỏi,
Rồi cũng gặp nhau bên kia ráo trọi hà.
Từ ngày tui sắp xếp gọn gàng cho mình,
Tui thấy lòng nhẹ hẳn, vui hẳn.

Còn các bạn thì sao?
Có ai muốn mai mốt
Ra đi nhẹ tênh như gió,
Hay vẫn thích ồn ào cho đời… nhớ mặt? 


_____________________________

Saturday, February 28, 2026

VIỆT NAM HÔM NAY

Đặng Hiền
Ghi chép của một người vừa trở về


Tôi chỉ thấy dễ chịu khi máy bay hạ cánh xuống California. Không phải vì nước Mỹ tốt hơn. Mà vì tôi vừa rời khỏi một nơi khiến lòng mình nặng trĩu.

Một tháng đi qua Sài Gòn, Nha Trang, Đà Nẵng, Hà Nội.
Một tháng đủ để cảm nhận nhịp thở của một đất nước đang lớn lên – nhưng lớn lên như một đứa trẻ không được hỏi ý kiến mình muốn trở thành ai.

1.  ĐẤT NƯỚC CỦA DU LỊCH VÀ THẤT NGHIỆP

Từ Bắc chí Nam, ngành công nghiệp có vẻ “an toàn” nhất là du lịch. Khách sạn mọc lên, resort kéo dài theo bờ biển, thành phố nào cũng muốn thành “thiên đường check-in”.

Nhưng phía sau những bức ảnh hoàng hôn là một thực tế lặng lẽ hơn: thanh niên chạy Grab, chạy G7, làm việc gig economy kiểu chắp vá. Họ có bằng cấp, có ước mơ, có năng lượng — nhưng thiếu cơ hội.

Một nền kinh tế nếu chỉ dựa vào tiêu dùng nội địa yếu và du lịch bên ngoài, thì giống như một quán cà phê đông khách nhưng không có nhà bếp thực sự. Mọi thứ phụ thuộc vào dòng người ghé qua.

Việt Nam hôm nay có tốc độ, có tăng trưởng, nhưng chưa chắc có chiều sâu.

2.  XÃ HỘI PHONG BÌ – NHƯ MỘT NGHI THỨC
“Phong bì” không còn là hành vi lén lút. Nó giống một nghi thức xã hội.

Nhà báo nhận phong bì.
Quan tòa nhận phong bì.
Thủ tục muốn trơn tru — phải có phong bì.

Không ai nói thẳng. Nhưng ai cũng hiểu.

Điều đáng buồn không phải là tham nhũng tồn tại. Điều đáng buồn là nó trở thành điều mặc nhiên. Khi cái sai được xem như “cách làm việc”, xã hội bắt đầu mất cảm giác về công lý.

Một hệ thống không cần nhiều luật xấu. Chỉ cần luật tốt mà không được thực thi công bằng.

3.  GIÁO DỤC VÀ SỰ THẦN THÁNH HÓA
Ở những gia đình có điều kiện, trẻ em học 8–10 tiếng một ngày. Lịch học kín như lịch của một CEO.

Song song đó là một dòng giáo dục khác: dạy phải tôn sùng lãnh tụ như biểu tượng thiêng liêng. Lịch sử được kể theo một chiều. Hình ảnh được dựng như tượng đài.

Một xã hội nếu không cho trẻ em học cách hoài nghi, thì sẽ đào tạo ra những người lớn biết phục tùng.

Đáng buồn hơn, sự phân tầng xã hội ngày càng rõ. Người có tiền mua môi trường, mua giáo dục, mua an toàn. Người không có tiền học cách chấp nhận.

Có lúc tôi tự hỏi: chúng ta từng phê phán xã hội tư bản vì bất bình đẳng. Nhưng hiện tại, sự phân biệt giai cấp trong đời sống hàng ngày có khi còn tinh vi hơn.

4.  VĂN CHƯƠNG – HAY CÔNG CỤ ?

Viết báo độc lập, đặt câu hỏi, nói về môi trường… bị xem như ngây thơ.

Văn chương chính thống phần lớn trở thành công cụ trang trí cho quyền lực. Nó không làm nhiệm vụ phản biện, mà làm nhiệm vụ xoa dịu.

Trong khi đó, ô nhiễm môi trường là có thật. Không khí mờ đục. Sông ngòi đục màu. Biển nhiều nơi mất đi sự trong trẻo vốn có.
Môi trường không biết nói dối. Nó phản ánh trung thực nhất tình trạng quản trị.

5.  GIAO THÔNG – MỘT ẨN DỤ HOÀN HẢO
Chưa nơi nào tôi thấy hệ thống giao thông “thần kỳ” và “quái dị” như ở Việt Nam.

Dòng xe máy như tổ ong khổng lồ.
Mỗi người tự tìm đường, tự né, tự sinh tồn.

Không có trật tự rõ ràng — nhưng có một thứ trật tự ngầm dựa trên bản năng.

Ở đó, bạn vừa là nạn nhân tiềm tàng, vừa là người gây nguy hiểm cho người khác. Một hệ sinh thái căng thẳng liên tục.

Tiếng còi xe không chỉ là âm thanh. Nó là nhịp tim của xã hội: gấp gáp, bực dọc, vội vã.

Khi trở lại California, tôi mới nhận ra mình đã quen với mức ồn ào cao đến mức nào. Sự yên tĩnh trở thành một ân huệ.

6.  NGHỊCH LÝ CỦA THIÊN ĐƯỜNG
Và rồi có Cam Ranh.
Biển vẫn xanh.
Cát vẫn mịn.
Nha Trang – Cam Ranh vẫn có thể là một trong những điểm du lịch đẹp nhất thế giới.

Nhưng chỉ khi ta là du khách thuần túy.

Khi bạn không phải đối diện với thủ tục, với môi trường sống, với hệ thống. Khi bạn chỉ nhìn bề mặt.

Việt Nam hôm nay giống một bức ảnh Instagram được chỉnh màu rất kỹ. Đẹp. Rực rỡ. Nhưng phía sau là tầng lớp phức tạp của xã hội đang chuyển mình, đang loay hoay, đang tìm cách lớn lên
______

7.  TRỞ VỀ – VÀ KHÔNG THỂ DỬNG DƯNG

Viết những dòng này không phải để phủ nhận mọi nỗ lực, cũng không để ca tụng nơi khác.

Mỗi quốc gia đều có vấn đề. Nước Mỹ cũng vậy.

Nhưng điều làm tôi buồn là cảm giác một xã hội đang đánh đổi quá nhiều:
đánh đổi sự trung thực lấy tiện lợi,
đánh đổi phản biện lấy ổn định,
đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng.

Việt Nam đang lớn. Nhưng lớn theo hướng nào?

Một đất nước không chỉ cần GDP. Nó cần lòng tin.
Không chỉ cần resort. Nó cần thể chế minh bạch.
Không chỉ cần khẩu hiệu. Nó cần sự thật.

Có thể tôi quá nhạy cảm.
Có thể tôi nhìn bằng con mắt của một người vừa rời đi.

Nhưng nếu một người còn thấy buồn, còn thấy trăn trở —
thì có lẽ hy vọng vẫn chưa mất.

Cali ngày 19/2/2026
https://www.facebook.com/share/p/1bnGPFK79Z/?mibextid=wwXIfr

Đặng Hiền

_____________________________________


Friday, February 27, 2026

Gỏi tép rong trộn bông điên điển...

 Bí Bếp 

Chuyến về xứ lần rồi, tôi ghé Cao Lãnh, có thằng cháu rủ “lai rai” ở một quán miền quê. Nó nói quán quê, mà thiệt ra là một khu du lịch “sinh thái” dựng ngay giữa sáu mẫu ruộng còn trồng lúa. Ruộng thời nay đâu còn là ruộng rẻ, miếng đất đó lại nằm đúng trong phạm vi thành phố Cao Lãnh, nên vừa nghe đã biết giá trị không phải chuyện chơi.
Ngồi vô mới thấy người ta khéo. Giữa đồng lúa, họ dựng lều, lều lớn, lều nhỏ, đủ kiểu cho nhóm đông hay đôi ba người ngồi riêng. Lối đi thì làm bằng ván gỗ xếp nối nhau, bước chân lên nghe kẽo kẹt một chút mà vui, như nhắc mình đang đi trên đất ruộng chớ không phải sàn gạch. Chung quanh có mấy cái ao thả cá, sẵn cần câu. Ai thích thì cứ câu cho đã tay, câu được bao nhiêu quán làm bấy nhiêu, tính thêm công làm, nhưng nghe cũng phải, vì cái thú nó nằm ở chỗ tự mình kéo con cá lên, rồi lát sau nó thành món trên bàn.
Thằng cháu đặt sẵn đủ thứ món quê, cá, lươn, chuột, tôm, cua, toàn thứ nghe là thấy “miệt vườn” rồi đó. Vậy mà trong bao nhiêu món, thứ làm tôi nhớ nhất lại là món gỏi tép rong trộn bông điên điển, món bình dân, mùa nước nổi là xuất hiện như một thói quen của miền Tây, mà đặc biệt kiểu Vĩnh Long thì coi như món “ruột”.

Nó nhắc nhỏ, giọng như khoe, “Thời nay điên điển có quanh năm luôn chú ơi.” Nghe câu đó, tự nhiên tôi khựng lại một chút. Hồi trước, bông điên điển đi liền với mùa, với con nước, với cái cảm giác chờ đợi. Giờ thì “quanh năm”, tiện thiệt, nhưng cũng làm mình bâng khuâng, cái gì sẵn quá, đôi khi lại mất cái thiêng của “đúng mùa đúng vụ”. Nhưng thôi, nghĩ vậy rồi cười, vì miễn sao bông còn đúng cái vị của nó.
Tép rong, hay tép đồng, được ngào sơ, vừa chín tới. Con tép nhỏ xíu mà mang nguyên cái mùi ngọt ngây ngấy của ruộng đồng. Cái ngọt đó không giống tôm biển, không thơm kiểu “sang”, mà thơm kiểu đất, kiểu nước, kiểu bùn non, thứ thơm nghe qua tưởng quê mùa, nhưng ai từng ăn rồi thì biết nó tình cảm lắm. Trộn vô là bông điên điển, vị nhân nhẫn, hơi chát nhẹ, vừa đủ để kéo cái ngọt của tép xuống cho nó “đằm”, cho nó có chiều sâu. Rồi rau thơm tới, diếp cá, ngò rí, húng lủi, mỗi thứ chen một chút, không giành nhau, mà nương nhau. Khế chua chua, mắm me chua ngọt mằn mặn, hoa chuối trộn với chuối non bào mỏng, tất cả như một đám hương vị quen mà lâu ngày mới gặp lại.

Đến lúc bưng ra, người ta dọn gỏi lên dĩa, bên cạnh là bánh phồng tôm. Tôi bẻ một miếng bánh phồng, xúc gỏi lên, đưa vô miệng chậm chậm. Nghe một cái “rộp” nhẹ của bánh phồng, rồi cái mềm ngọt của tép, cái nhân nhẫn của điên điển, cái thơm của rau, cái chua của khế, cái mặn vừa của mắm, tự nhiên mọi thứ hòa lại, không món nào la lớn, mà món nào cũng có mặt. Lạ cái là đang ngồi trong lều giữa đồng lúa, vậy mà trong miệng như có cả một mùa nước nổi đang đi ngang qua, có cả “hương đồng cỏ nội” dồn về, gói gọn trong một miếng gỏi.
Và đúng thiệt, món ăn ngon nhiều khi không chỉ vì nguyên liệu hiếm, mà vì nó đúng chỗ, đúng cảnh, đúng tâm trạng. Ăn gỏi tép rong trộn bông điên điển ngay trên ruộng Cao Lãnh, gió lùa nghe sột soạt, lối ván gỗ chạy ngoằn ngoèo, ao cá nằm im im, tự nhiên thấy mọi lời khen đều thừa, chỉ thấy thấm.
Giờ ngồi đây, trong nhà ở xứ Mưa, một buổi chiều trời xám xịt, ươn ướt, buốt lạnh, ngoài cửa kính nước cứ lăn tăn như ai rắc sương hoài không chán. Vậy mà mới tuần trước thôi, cũng cái miệng này còn đang nhai miếng gỏi tép rong trộn bông điên điển, còn nghe cái “rộp” của bánh phồng tôm, còn thấy mùi ruộng đồng, mùi khế chua, mùi rau thơm nó quyện lại giữa Cao Lãnh, nghĩ tới đó, tự nhiên thấy lòng mình mềm xuống, thiệt là tình, tình với món ăn, tình với con nước, tình với cái xứ đã nuôi lớn mình, và tình luôn cả cái khoảng cách vừa đủ để mỗi lần nhớ lại, nó thấm tới tận tron

Bí Bếp
https://www.facebook.com/share/p/17DrU2unMv/

___________________________

Thursday, February 26, 2026

Hãy Cứ Vui Vẻ Tận Hưởng Từng Giây Phút

Bài viết của Tuệ An

Đối xử với bản thân tốt một chút vì cuộc đời này không dài lâu

Đối xử với người bên cạnh tốt một chút vì kiếp sau chắc gì đã gặp lại.
---
Đừng mãi chạy theo những thứ không thuộc về mình. Bạn có thể quan trọng với ai đó nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Hoàng hôn có đẹp đến mấy cũng sẽ đến lúc phải mất đi, bình minh có rực rỡ ra sao cũng chỉ trong giây phút. Bởi vậy mới nói, trên đời này không có thứ gì là mãi mãi. Cho nên hãy biết trân trọng chính mình trước đã, yêu thương chính mình trước đã.
Đừng bao giờ kỳ vọng vào một ai khác ngoài chính bản thân mình. Bạn có thể buồn, bạn có thể khóc, nhưng không được phép gục ngã. Bởi vì, sau lưng bạn không có ai để tựa, cũng chẳng có ô dù che chắn. Vẫn là tự lực cánh sinh với đời, đứng vững trên đôi chân của bản thân. Phiên bản tốt nhất của chính mình là không ngừng nỗ lực cố gắng mỗi ngày.
Đừng lãng phí thời gian, hãy cứ vui vẻ tận hưởng từng giây phút vì khó khăn nào rồi cũng sẽ qua giống như cơn bão nào rồi cũng sẽ tan, bầu trời dù đang xám xịt cũng sẽ có lúc trong xanh và xuất hiện cầu vồng
Hãy tin vào những điều tốt đẹp sẽ đến, vì đó là sự thật. Giống như 33 câu chuyện trong cuốn sách “Bình Yên Trong Bão Tố” của Tuệ An với 33 con người, hoàn cảnh, số phận khác nhau họ đều đi lên từ khổ đau, bất hạnh để chạm tay vào một cuộc đời mới hạnh phúc hơn.

Cuốn sách là những khúc ca thăng trầm nhưng lại mang động lực sức mạnh to lớn cho những ai đang mất niềm tin vào bản thân, không tin tưởng rằng mình sẽ có được những điều tốt đẹp. Xoay chuyển hoàn toàn mọi góc nhìn tiêu cực để hướng đến một niềm tin tươi sáng hơn, vượt thoát khỏi khổ đau sống một cuộc đời ý nghĩa.
🌻 “Bình yên trong bão tố” - một cuốn sách hay về giá trị sống, động lực sống, hãy đọc thử một lần để tầm nhìn của bạn được rộng mở

Link đăng kí đọc tham khảo sách: https://tuean.net/bytbt1004
https://www.facebook.com/share/p/1CFV979nC6/

___________________

Tuesday, February 24, 2026

30 chưa phải là Tết

 VŨ ĐĂNG KHUÊ

Là một câu nói mà bấy lâu nay quân ta vẫn truyền tai nhau với vẻ rất đắc ý, như thể nắm được chân lý của ông trời: "30 chưa phải là Tết". Ấy vậy mà năm nay, năm Giáp Thìn, không hiểu ông Trời sắp đặt thế nào mà trong lịch âm chẳng hề có ngày 30 tháng Chạp, chỉ có vỏn vẹn đến ngày 29 là sang giao thừa rồi sang năm Ất Tỵ. Vậy thì 30 có phải là Tết hay không, hay là năm nay quân ta phải sửa lại câu nói ấy thành "29 chưa phải là Tết"? bài hát “Em đến thăm anh đêm 30” sẽ phải đổi thành “Em đến thăm anh đêm 29” thì tội ông nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn quá. Thanh bằng “ba mươi” đổi thành thanh trắc “hai mươi chín” thì nghe rất ư là “trúc trắc” phải không bạn ta?

Monday, February 23, 2026

Năm mới – Sống mới trong những điều rất bình thường

Hân Phan

Năm mới thường làm ta nghĩ đến những thay đổi lớn. Những kế hoạch mới, những mục tiêu mới. Một phiên bản “tốt hơn” của chính mình.

Nhưng càng đi qua nhiều năm tháng, tôi càng nhận ra: điều làm đời sống trở nên sâu sắc không nằm ở những điều lớn lao,mà nằm ở khả năng sống trọn vẹn trong những điều rất bình thường.