Sunday, September 6, 2026

Tình bạn tuổi già

Tới nhà thăm một người bạn vong niên tuổi trên 95 lại là nhà thơ Haicư (một thể thơ nổi tiếng của Nhật Bản) trong một buổi sáng đẹp trời. Sau tuần trà, cụ đọc cho tôi nghe một chùm thơ mới. Ngay bài mở đầu đã tạo cho tôi niềm xúc cảm: Sổ tay/ Bút xóa/ Giảm dần số quen.

Qua thơ, tôi hiểu người bạn vong niên đang nhớ bạn bè đã mất. Cứ mỗi lần mở cuốn sổ tay từng ghi chép tên và số điện thoại của các bạn mình, cụ thấy số điện thoại nhiều người đã quy tiên chẳng còn giá trị để liên lạc, nên buộc phải xóa bỏ, thay vào đó nỗi nhớ chồng chất trong tim. Tôi ngậm ngùi cùng cụ và tìm tới những lời giải thích. Tình bạn tuổi già bền bỉ nhưng cũng rất mong manh. Có những người bạn nay gặp nhau tay bắt, mặt mừng nhưng mai lại nghe tin đã về với tổ tiên. Do vậy, chúng ta càng phải trân trọng từng khoảnh khắc của cuộc đời…

Tiếp lời tôi, cụ bạn nói: “Sau khi nghỉ hưu, vòng tròn quan hệ xã hội và bạn bè của người lớn tuổi dần hẹp lại, nhưng nỗi nhớ thì cứ tăng lên theo cấp số nhân”. Cụ đi vào lí luận: “Một tình bạn đẹp sẽ hội tụ nhiều yếu tố, như không nghĩ đến lợi ích cá nhân, trung thành, tin tưởngthông cảm nhau. Có muôn vàn nẻo đường trên thế giới này. Có những con đường trải đầy hoa hồng và cuối con đường là hào quang. Nhưng cũng có những con đường gập ghềnh, chông gai khó có ai biết trước. Bởi nên có một người bạn tâm giao tri kỉ bên cạnh nâng ta dậy khi ta vấp ngã, vỗ tay khích lệ ta khi ta thành đạt việc nào đó quả là một điều thiêng liêng không gì thay thế được - cụ nói tiếp - Mỗi lần buồn phiền hay gặp áp lực trong cuộc sống, hẳn những người đầu tiên gọi điện tâm tình, chính là những người bạn thân nhất của mình”.

Tôi tâm đắc với ý kiến của người bạn vong niên và thưa rằng: “Còn gì tuyệt hơn khi ta có một người bạn cùng sở thích hoặc hiểu quá rõ về mình để chia sẻ tất cả mọi thứ trên trời dưới biển với nhau. Thi ca về chủ đề bạn bè xưa nay xuất hiện thật là nhiều. Tôi xin đọc mấy câu thơ vê tình bạn chí cốt được truyền tải bằng phương tiện truyền thông là điện thoại hầu như nhà nào cũng có: Nếu một ngày nào đó, bạn cảm thấy buồn, hãy gọi điện thoại cho tôi/ Tôi sẽ đến bên bạn, chỉ để im lặng/ Nhưng tôi muốn bạn biết rằng đang có tôi bên cạnh/ Nếu một ngày nào đó bạn còn phân vân trước quyết định điều gì, hãy gọi điện thoại cho tôi/ Tôi sẽ không thể làm thay bạn, nhưng có thể giúp bạn vững tâm trước sự lựa chọn/ Nếu một ngày nào đó, bạn lo sợ những điều tốt đẹp sẽ trôi đi, hãy gọi điện thoại cho tôi/ Tôi sẽ không níu giữ chúng lại, nhưng có thể giúp bạn hiểu rằng mọi việc đều có điểm bắt đầu và điểm kết thúc… Và có một ngày nào đó, bạn gọi điện thoại cho tôi mà không nghe tiếng đáp, hãy nhanh đến bên tôi/ Lúc đó tôi đang cần bạn (Bài thơ nước ngoài được ai đó chuyển sang Việt ngữ, cho đăng trên mạng xã hội).

Bạn tôi vui cười, tâm đắc, nhắc lời Đức Phật: “Phúc bẩy mươi đời góp lại, người ta mới có cơ hội quấn quýt bên nhau”.

Dương Quang Minh 

______________________

Saturday, September 5, 2026

Dùng cần tây chữa cao huyết áp?

 BS Wynn Tran

Trên mạng, quý vị chắc đã thấy các bài viết và youtuber khuyên dùng cần tây (Celery) để chữa cao huyết áp. Hiện nay, các bằng chứng khoa học cho thấy chất chiết xuất cần tây có thể có tác dụng hạ huyết áp nhẹ, nhưng chất này không thể thay thế thuốc điều trị huyết áp.
Cần tây là loại rau giàu vitamin A, C, K, và chứa một ít khoáng chất như kali, canxi, magiê, cùng nhiều chất xơ và nhiều hợp chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của cần tây nằm ở các chất chống oxy hóa mạnh như quercetin, kaempferolflavonoid, giúp giảm viêm, bảo vệ mạch máu và hỗ trợ tim mạch. Cần tây chứa phthalides (đặc biệt là 3-n-butylphthalide – 3nB), một hoạt chất đã được nghiên cứu giúp giãn mạch máu (vasodilation), giảm sức cản mạch ngoại biên, và từ đó giảm huyết áp một cách tự nhiên.
Ngoài ra, apigenin, một flavonoid chống oxy hóa, giúp cải thiện chức năng nội mô mạch máu và giảm viêm, hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Nghiên cứu phân tích tổng hợp về cần tây chữa huyết áp đăng trên tạp chí International Food Science (Mar 2024) cho thấy chiết xuất cần tây chứa có thể giúp giảm huyết áp, mặc dù kết quả khác biệt không quá nhiều.
Cần tây còn có các lợi ích gián tiếp đối với bệnh huyết áp như cần tây giàu kali, giúp điều hòa huyết áp bằng cách tăng đào thải natri qua thận, giảm co mạch, và giúp điều hòa nhịp tim. Ngoài ra, hàm lượng chất xơ cao giúp giảm cholesterol, yếu tố liên quan trực tiếp đến tăng huyết áp.
Tuy nhiên, cần tây không phải thuốc chữa huyết áp thật sự
Mặc dù có tác dụng khoa học, cần tây chỉ có thể hỗ trợ hạ huyết áp nhẹ, nên có thể có ích cho người tiền tăng huyết áp hoặc tăng huyết áp giai đoạn 1 (khoảng 130-139/80-89). Cần tây không thể và không nên thay thế các loại thuốc hạ huyết áp với người cao huyết áp thường xuyên hoặc các bệnh lý phức tạp khác như tiểu đường hay thận mạn tính.
Cần tây càng không thể chữa bệnh tăng huyết áp nặng hay ngăn ngừa biến chứng tim mạch nếu dùng một mình. Quý vị đang dùng thuốc huyết áp không nên tự ý ngưng thuốc và chuyển sang chỉ uống nước ép cần tây. Chưa kể quý vị phải dùng rất nhiều cần tây hằng ngày, dẫn đến các tác dụng phụ khác.
Có nên uống nước cần tây mỗi ngày?
Quý vị có thể uống nước ép cần tây mỗi ngày với lượng vừa phải, khoảng 250ml cho người bình thường, nhưng không nên lạm dụng vì có thể gây dư thừa natri, ảnh hưởng đến huyết áp và sức khỏe tim mạch. Tốt nhất là nên uống cách ngày, 1-2 lần mỗi tuần và kết hợp với các dinh dưỡng khác.
Quý vị nên uống vào buổi sáng để hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn, và những người có bệnh nền như huyết áp thấp, tim mạch, hoặc phụ nữ mang thai nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi uống.
Cách Dùng Cần Tây
Salad: Cần tây thái lát có thể thêm vào salad để tạo độ giòn và hương vị.
Sinh tố: Cần tây có thể xay nhuyễn với các loại rau củ quả khác để làm sinh tố detox.
Nấu chín: Cần tây có thể xào, hấp hoặc nướng để làm các món ăn phụ.
Nước ép: Nước ép cần tây được ưa chuộng trong các liệu trình detox và làm đẹp da.
Tác Dụng Phụ
Dị ứng: Một số người có thể bị dị ứng với cần tây, gây ra các triệu chứng như ngứa, phát ban, và trong trường hợp nặng, khó thở.
Độc tính khi sử dụng quá nhiều: Dùng cần tây quá nhiều có thể dẫn đến lượng natri cao, gây tăng huyết áp.
Tương tác thuốc: Cần tây có thể tương tác với một số thuốc như thuốc chống đông máu.
Quý vị nào hạn chế dùng Cần Tây?
Không phải ai cũng phù hợp để sử dụng cần tây, dù đây là loại rau được ưa chuộng trong ăn kiêng và giảm cân. Những người bị dị ứng với cần tây cần tránh hoàn toàn, vì cần tây có thể gây phản ứng dị ứng nghiêm trọng như ngứa, phát ban, phù mạch hoặc khó thở. Bệnh nhân bị bệnh thận cũng nên thận trọng, vì sử dụng cần tây với lượng lớn có thể làm tăng áp lực lọc của thận và ảnh hưởng đến cân bằng điện giải, đặc biệt ở người có chức năng thận suy giảm.
Ngoài ra, vì cần tây chứa hàm lượng vitamin K tương đối cao, những người đang dùng thuốc chống đông máu như warfarin cần theo dõi sát sao, do vitamin K có thể làm giảm hiệu quả của thuốc và tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Đối với phụ nữ mang thai, việc uống nước ép cần tây hoặc sử dụng với liều cao không được khuyến khích, vì một số tài liệu cho thấy cần tây có thể kích thích co bóp tử cung, tiềm ẩn nguy cơ không an toàn cho thai kỳ. Do đó, phụ nữ mang thai nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng cần tây với số lượng lớn.

BS Wynn Tran, Los Angeles, Hoa Kỳ
(trích từ sách "Trong Phòng Chờ 3: Dinh Dưỡng Chữa Bệnh" đang xuất bản, sẽ có mặt trên Amazon và Việt Nam)

__________________

Friday, September 4, 2026

Bí Quyết Làm Dưa Leo Trộn Chua Ngọt Giòn Tan Khiến Cả Nhà Khen Nức Nở


Món dưa leo trộn này mình làm thử một lần mà cả nhà ai cũng tấm tắc khen ngon, ăn là ghiền luôn đó. Đĩa dưa leo giòn rụm, vị chua chua ngọt ngọt đậm đà, đảm bảo sẽ làm bữa cơm gia đình thêm phần hấp dẫn và cực kỳ đưa cơm.

Nguyên liệu:
- Dưa leo
- Muối, đường, nước mắm, nước lọc, chanh
- Tỏi, ớt băm, mè rang
Cách làm:
1. Dưa leo chẻ đôi, bỏ hết phần ruột, thái sợi dài vừa phải (nhớ đừng cắt mỏng quá để dưa không bị teo và mất độ giòn).
2. Ướp dưa leo với 2 muỗng muối và 2 muỗng đường, trộn đều và để yên khoảng 10 phút cho dưa ra nước.
3. Đem dưa đi rửa sạch lại với nước khoảng 2 lần cho bớt mặn, sau đó vắt thật ráo tay để dưa thấm gia vị tốt hơn.
4. Nấu sốt: 1 vá nước mắm, 1 vá nước lọc, 1 vá đường (tỉ lệ 1:1:1). Nấu trên bếp khuấy đều cho tan đường, sốt hơi sệt lại thì tắt bếp và để nguội.
5. Cho thêm nửa vá nước cốt chanh cùng tỏi ớt băm vào hỗn hợp sốt vừa nấu.
6. Rưới nước sốt lên dưa leo, trộn đều tay, rắc thêm chút mè rang là có ngay đĩa dưa trộn siêu ngon rồi.

Bí Bếp
https://www.facebook.com/share/p/1C1WKsaWwg/

______________________

Wednesday, September 2, 2026

Tuesday, September 1, 2026

Vì sao từ bỏ?

Andy Nguyễn 
Andy Nguyễn 

Vì sao những người mới bắt đầu chụp hình bỏ cuộc trước khi họ có thể chụp đẹp?

Tôi vẫn nhớ như in cảm giác hào hứng khi lần đầu tiên bắt đầu chụp ảnh. Mọi thứ đều mới mẻ, hoàn toàn lạ lẫm. “Ôi chu choa, cái gì thế này? Thấy đẹp không?” Bất kể tôi chụp gì, tôi đều cảm thấy một luồng cảm xúc phấn khích tột độ. Ngay cả bây giờ, 45 năm sau, tôi vẫn vui mừng nói rằng mình vẫn cảm nhận được luồng cảm xúc ấy.

Sunday, August 30, 2026

Nếu Có Thể Đi Về Quá Khứ TÔI SẼ ĐI THĂM ĐẤT NƯỚC TÔI

Dr: Wynn Tran 

Khi phỏng vấn vào chương trình Tuyển Sinh Y Khoa, có một câu hỏi từ giáo sư tuyển sinh làm tôi nhớ mãi:

- Nếu em có thể đi về quá khứ để thăm một người hay đến một nơi nào đó, em sẽ đi đâu?

 Thưa thầy, em sẽ đi thăm đất nước của em: VIỆT NAM CỘNG HOÀ

Khi tôi được sinh ra, VIỆT NAM CỘNG HÒA  đã không còn nữa.