Tuesday, March 17, 2026

8 thói quen đơn giản giúp thận luôn khỏe

Uống đủ nước, ăn uống lành mạnh, kiểm tra huyết áp thường xuyên, giảm muối... là những thói quen đơn giản giúp thận luôn khỏe.

Tổ chức Hỗ trợ Thận Vương quốc Anh (Kidney Care UK) và Hiệp hội Dược phẩm Quốc gia (NPA) vừa đưa ra lời kêu gọi người dân cần thận trọng khi sử dụng thường xuyên các loại thuốc chống viêm không steroid (NSAID). Khuyến cáo này đặc biệt quan trọng đối với những nhóm nguy cơ mắc bệnh thận cao như người bị tiểu đường hoặc cao huyết áp.

Ông Olivier Picard, Chủ tịch NPA, nhấn mạnh: "Thuốc có thể là phương thuốc chữa bệnh, nhưng cũng có thể trở thành tác nhân gây hại".

Theo ông Picard, dù các thuốc nhóm NSAID như ibuprofen rất hiệu quả và an toàn, bệnh nhân vẫn cần nhận thức rõ tác động của chúng để cân nhắc các lựa chọn thay thế phù hợp khi cần thiết.

"Nếu có bất kỳ lo ngại nào về việc sử dụng NSAID, người dân nên tham khảo ý kiến của dược sĩ. Họ là những chuyên gia về thuốc, có đủ năng lực để đưa ra lời khuyên về các tác dụng phụ lâu dài và giúp bệnh nhân quản lý cơn đau một cách hiệu quả", ông nói.

Nhiều người trong chúng ta thường ít khi để tâm đến những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến "bộ lọc" của cơ thể. Bà Fiona Loud, Giám đốc chính sách tại Kidney Care UK, đã chia sẻ về vai trò sống còn của thận và gợi ý 8 thói quen đơn giản để duy trì sức khỏe cho cơ quan này.

Uống đủ nước

Cung cấp đủ nước giúp thận lọc bỏ độc tố và đào thải chất thải ra khỏi cơ thể một cách hiệu quả. Bà Loud khuyên: "Hãy cố gắng duy trì mục tiêu uống từ 6 đến 8 ly nước mỗi ngày".

Chế độ ăn uống lành mạnh

"Ăn nhiều rau xanh và trái cây giúp duy trì huyết áp và chỉ số cholesterol ở mức ổn định. Khi bạn chăm sóc trái tim, bạn cũng đang bảo vệ thận", bà Loud cho biết.

Bạn có thể bắt đầu từ những việc nhỏ như thêm trái cây vào ngũ cốc hoặc sử dụng rau củ đông lạnh. Đặc biệt, hãy hạn chế thực phẩm siêu chế biến và chỉ nên coi chúng là món ăn "đổi vị" hiếm hoi.

Kiểm tra huyết áp thường xuyên

Huyết áp cao là "kẻ thù" của thận. Bạn có thể dễ dàng kiểm tra chỉ số này tại các hiệu thuốc hoặc cơ sở y tế gần nhất.

Giảm lượng muối

Ăn quá mặn gây ảnh hưởng tiêu cực đến huyết áp và làm tăng nguy cơ sỏi thận. "Tôi khuyên bạn nên thay thế muối bằng các loại thảo mộc, chanh hoặc tỏi để gia tăng hương vị cho món ăn", bà Loud gợi ý.

Duy trì vận động

Tập thể dục là chìa khóa để kiểm soát các yếu tố nguy cơ như huyết áp cao, cholesterol và tiểu đường. Mục tiêu khoảng 150 phút vận động mỗi tuần sẽ giúp máu lưu thông tốt hơn, rất có lợi cho thận. Bạn không nhất thiết phải chạy marathon, chỉ cần tập yoga hoặc đi bộ đều đặn là đủ.

Khám thận định kỳ

Tiểu đường và huyết áp cao là hai nguy cơ lớn nhất dẫn đến bệnh thận mạn tính. Nếu bạn đang sống chung với các tình trạng này, việc kiểm tra chức năng thận định kỳ là cực kỳ quan trọng.

Từ bỏ thuốc lá

Theo Kidney Care UK, người hút thuốc có nguy cơ bị suy thận cao gấp 4 lần so với người không hút thuốc. "Hút thuốc gây tích tụ mảng bám chất béo trong mạch máu, khiến tim phải làm việc vất vả hơn, từ đó làm tăng huyết áp. Ngoài ra, thói quen này còn làm tăng nguy cơ ung thư thận", bà Loud cảnh báo.

Tự đánh giá nguy cơ trực tuyến

Sử dụng các công cụ kiểm tra sức khỏe thận trực tuyến là cách nhanh chóng để hiểu về tình trạng của bản thân. Tùy vào kết quả, bạn sẽ nhận được lời khuyên có nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa để tư vấn sâu hơn hay không.

Mỹ Ý (Theo Yahoo UK)

_________________________

Monday, March 16, 2026

Rưng rưng mắm nhỉ

 Thế nào là nước mắm nhỉ ?

nước mắm nhỉ QN11

Nước mắm nhỉ (hay còn gọi là mắm nh) là nước cốt đầu tiên của thùng cá ướp muối trong nhiều tháng. Cảm giác đầu tiên khi nếm mắm nhỉ là vị mặn mà không chát và để lại hậu vị ngọt đậm đà.

Anh bạn tôi quê ở Quy Nhơn, mỗi lần về quê một lần, bao giờ cũng mang tặng bạn bè thân một ít mắm nhỉ. Anh bảo: quý lắm đấy, ở Sài Gòn có tiền mua cũng chẳng có đâu, dù thị trường có ghi tên mắm nhỉ nhan nhản ra đấy.

Tôi nếm mắm nhỉ và nước mắm thị trường. Nếu không đặt cạnh nhau mà so sánh thì tôi nghĩ nước mắm nào cũng như nhau. Nước mắm nhỉ vừa đưa vào miệng thấy ngay vị thơm và mặn, nhưng nuốt xong là vị ngọt hậu rất đậm đà, nếu nước mắm có chạm vào môi thì thấy tê tê. Trong khi đó, nước mắm thị trường có vị mặn của nước muối và ít có vị ngọt hậu.

Anh bạn tôi vẫn nhớ những ngày ấu thơ, nhà đôi khi chẳng có gì ăn ngoài nước mắm. Mẹ anh mua cá cơm tươi về, cứ một lớp cá, một lớp muối hột mà bỏ vào các khạp bằng sành, đến khi mắm chín, chỉ cần vặn cái vòi ở gần đáy khạp là nước mắm “nhỉ” ra từng giọt, vì thế dân vùng làm mắm gọi là mắm nhỉ.
Chỉ cần ăn cơm không với nước mắm nhỉ dằm tí ớt thôi cũng có thể “đánh bay” vào bát. Anh bảo, nước mắm nhỉ mang ra bán giá quá cao so với mặt bằng của thị trường, vì thế, chỉ dân làm mắm mới được ăn mắm nhỉ thứ thiệt.

Thật may, tôi gặp được cô Trần Thị Hồng Hiệp, người bán nước mắm nhỉ Phan Rang tại Liên hoan ẩm thực đất phương Nam vừa tổ chức tại TP.HCM. Cô Hiệp cho biết, vì tự ái của người làm mắm lâu năm, cô mới phải cặm cụi đi giới thiệu cho người tiêu dùng biết “mắm nhỉ thứ thiệt”.
Cô bật mí, “nước mắm nhỉ bán tại Phan Rang đã là 250 ngàn/lít, ở Phú Quốc là 300 ngàn/lít, thế mà thị trường bán dưới 100 ngàn/lít thì thử hỏi, có phải thiệt là mắm nhỉ không?”

Nước mắm nhà cô Hiệp làm ra và bán thẳng ra thị trường, không qua trung gian, vì thế cô bán với giá 200 ngàn/lít, “bán giá này là không có lời, nhưng tôi thực sự muốn người tiêu dùng biết được mắm nhỉ thật là như thế nào”, cô Hiệp nói.

Giải thích về quy trình làm mắm nhỉ, cô Hiệp cho biết, ở Phan Rang, người ta dùng tỉ lệ “3 cá 1 muối”, tức là cứ 3 kg cá thì 1 kg muối. Cá xếp vào thùng gỗ làm bằng gỗ tốt (mỗi thùng có thể tới 1 tấn cá), đến 8 tháng sau, người ta vặn vòi ở gần cuối thùng để mắm nhỉ ra. Sau đó họ lại cho nước mắm đó trở lại vào thùng rồi đợi mắm nhỉ xuống tiếp, cứ như vậy đến khi nào nước mắm trong mới thôi. 

Tổng thời gian đó mất khoảng 15 tháng. Khi đã lấy hết nước mắm nhỉ, lại tiếp tục cho nước muối vào để lấy nước thứ hai gọi là mắm nhì, làm như vậy tới lượt thứ tư thì cá chỉ còn trơ xương, bỏ xác mắm đó đi để bón cây.

Thông thường, người làm mắm thường trộn hai, ba hoặc bốn loại nước mắm đó với nhau để có độ đạm khác nhau bán ra thị trường, phù hợp với túi tiền của mặt bằng xã hội.

Anh bạn người Quy Nhơn của tôi cho rằng, nước mắm có đặc điểm giống rượu nho, để càng lâu càng ngon. Những ngày mưa thì không phải đi chợ, chỉ cần rót một chén nước mắm cho thêm ít tóp mỡ, vài con tôm khô, ăn kèm với cơm nóng thì cao lương mĩ vị cũng chẳng bằng.

Giang Vũ ( Sài Gòn ẩm thực) 

___________________________

Sunday, March 15, 2026

Tại sao gọi là “donut”?

Chữ “donut” có nguồn gốc từ cụm từ tiếng Anh cổ “dough nut”, nghĩa đen là “hạt bột”. Ban đầu, món này không có hình vòng tròn với lỗ ở giữa như chúng ta quen thuộc ngày nay, mà chỉ là những viên bột nhỏ, tròn, được chiên lên. Trong ngữ cảnh này, “nut” không có nghĩa là hạt trái cây, mà ám chỉ một vật nhỏ, tròn như viên bột chiên. Theo thời gian, cách gọi hai từ “dough nut” dần gộp lại thành “doughnut”, rồi rút gọn thành “donut”.

Bánh donut xuất hiện từ thế kỷ 18 đến đầu thế kỷ 19 ở châu Âu và khu vực thuộc địa Mỹ. Khi đó, người ta thường chiên những viên bột ngọt có tẩm gia vị như nhục đậu khấu (nutmeg), quế hoặc vỏ chanh. Người Hòa Lan có ảnh hưởng lớn đến sự hình thành của donut tại Mỹ. Họ mang theo món bánh chiên gọi là “olios” (nghĩa là bánh nhiều dầu) đến vùng New Amsterdam – nay là thành phố New York. Những chiếc bánh này chính là “tổ tiên” trực tiếp của donut Mỹ, thể hiện sự giao thoa ẩm thực giữa châu Âu và Tân Thế Giới.

Hình dáng vòng tròn có lỗ ở giữa – đặc trưng nổi tiếng của donut – được cho là bắt nguồn từ một câu chuyện vào khoảng năm 1847. Thuyền trưởng người New England tên Hanson Gregory, theo tương truyền, đã đục lỗ giữa viên bột trước khi chiên để giải quyết tình trạng bánh thường sống ở phần trung tâm. Ông dùng nắp hộp tiêu để tạo lỗ, giúp bánh chín đều hơn. Dù câu chuyện khó kiểm chứng hoàn toàn, đây vẫn là giai thoại phổ biến về sự ra đời của “doughnut hole”.

Về mặt ngôn ngữ, cách viết “doughnut” phổ biến trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Tuy nhiên, xu hướng đơn giản hóa chính tả trong tiếng Anh Mỹ đã khiến “donut” dần được ưa chuộng hơn. Chuỗi cửa hàng Dunkin’ Donuts, do William Rosenberg sáng lập năm 1950, đã cố ý chọn cách viết “donut” cho thương hiệu. Từ đó, cách viết rút gọn này trở nên phổ biến trong văn hóa đại chúng. Hiện nay, cả “donut” và “doughnut” đều được từ điển công nhận là đúng, nhưng “doughnut” thường mang sắc thái truyền thống, trang trọng hơn, còn “donut” gợi cảm giác hiện đại, thân thiện và đậm chất Mỹ.

Không chỉ phổ biến ở Mỹ, donut đã phát triển thành nhiều biến thể trên toàn thế giới. Ở Đức có bánh Berliner, ở Bồ Đào Nha có malasadas, và ở Pháp có beignets – tất cả đều là các dạng bánh bột chiên có chung nguồn gốc. Tại Canada, chuỗi nhà hàng Tim Hortons nổi tiếng với donut; ở Nhật có Mr. Donut; còn tại Philippines và nhiều nước khác, các thương hiệu quốc tế và địa phương đều phát triển mạnh. Ngày nay, donut không chỉ có vị ngọt mà còn xuất hiện thêm phiên bản mặn, với nhiều loại nhân và lớp phủ đa dạng trên mặt.

Từ một viên bột chiên đơn giản, donut đã trở thành biểu tượng ẩm thực toàn cầu. Lịch sử của nó cho thấy sự giao thoa giữa ngôn ngữ, văn hóa và thương mại. Tên gọi của chiếc bánh phản ảnh quá trình tiến hóa kéo dài hàng thế kỷ – từ mô tả hình dáng ban đầu đến chiến lược thương hiệu hiện đại. Donut vì thế không chỉ là một món ăn vặt quen thuộc mà còn là minh chứng sống động cho cách ẩm thực và ngôn ngữ cùng nhau phát triển trong dòng chảy lịch sử.

 / baotreonline

________________________

Saturday, March 14, 2026

TÂM SỰ CỦA MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG 89 TUỔI TRONG VIỆN DƯỠNG LÃO

(Nguồn: ST)

"Hôm nay là sinh nhật lần thứ 89 của tôi.

Tên tôi là Joseph, và tôi đang ngồi đây, trong một viện dưỡng lão, với một đĩa bánh bao trước mặt. Tôi không biết ai đã làm những chiếc bánh này cho tôi, cũng không biết ai sẽ chúc mừng sinh nhật tôi hôm nay.

Tôi có ba đứa con nhưng đã lâu rồi tôi không gặp chúng. Chúng đưa tôi đến đây và nói rằng đó là vì lợi ích của tôi, nhưng thời gian trôi qua, và điện thoại không reo.

Friday, March 13, 2026

Sức khỏe tim mạch

Triệu Minh

Có 5 hiểu lầm sau đây thường được nhiều người phổ biến cho nhau khiến họ không hiểu đúng sự thật về sức khỏe tim mạch. Thay vì tin theo những lời truyền miệng, hãy tìm hiểu để có thể giúp trái tim bạn luôn khỏe mạnh. 

Bạn sẽ biết ngay nếu mình bị nhồi máu cơ tim

1 

Một số cơn đau tim có triệu chứng điển hình (như đau ngực dữ dội, đau lan xuống tay, khó thở), nhưng đôi khi bạn chỉ cảm thấy nặng ngực hoặc có dấu hiệu mơ hồ như chóng mặt, khó tiêu, buồn nôn, mệt mỏi, đau hàm hay đau đầu. Dù đau ngực là triệu chứng phổ biến ở cả nam và nữ, phụ nữ thường có thêm những dấu hiệu “không rõ ràng” nói trên. 

Tuesday, March 10, 2026

Luật Lệ Giao Thông Ở Mỹ

Sưu Tầm


Ở Mỹ, luật lệ rất rõ ràng và chi tiết. Nhiều khi không cố ý vi phạm, chỉ vì không biết hoặc quên một quy định nhỏ thôi cũng có thể bị cảnh sát viên dán cho cái “ticket”. Mà một khi đã bị phạt thì số tiền không hề nhỏ, chưa kể còn ảnh hưởng đến phí bảo hiểm xe sau này. Dưới đây là vài lỗi thường gặp, bà con mình nên lưu ý.

Monday, March 9, 2026

Mực muối, Khô cá đù .. với thịt ba rọi ..

Ôi trời ơi! ngon quá xá là ngon..

Quinhon11 



Xã xệ đi công tác Ấn độ 2 tuần, mình khoái lắm. Viết ra chắc có người bĩu môi chê cười: Chồng đi xa không thương nhớ mà còn mừng?.
 Ấy! hãy khoan cười chê nhé. Mình cũng cảm thấy có chút tội lỗi khi nghĩ về điều này đấy. Nhưng hôm trước tình cờ nói chuyện với P Liên, nhằm lúc anh Khang đi công tác, cô khoe: "sung sướng quá, khỏi lo nấu nướng gì hết, mấy ngày tự do thoải mái tha hồ lười biếng..".