Sau 65 Tuổi: Vì Sao Có Người Càng Già Càng Khỏe, Có Người Lại Nhanh Yếu Đi ?

.

Có một điều rất lạ ở tuổi già.

Cùng bước qua tuổi 65, có người vẫn đi đứng nhanh nhẹn, tinh thần minh mẫn, sáng dậy thấy người nhẹ nhàng, lòng cũng nhẹ nhàng.

Nhưng cũng có người mới ngoài 65 đã thấy mình nhanh mệt, ngại vận động, hay đau nhức và tinh thần ngày một thu mình.

Vậy điều gì tạo nên sự khác biệt ấy?

Có lẽ không chỉ nằm ở tuổi tác hay may rủi. Mà còn nằm ở cách mỗi người chăm sóc thân thể và đối đãi với chính cuộc đời mình.

Thứ nhất, người càng lớn tuổi càng khỏe thường không để mình ngồi yên quá lâu.

Họ không nhất thiết phải tập luyện nặng. Chỉ cần mỗi ngày đi bộ một chút, làm vài động tác nhẹ nhàng, chăm cây, quét sân, làm việc nhà vừa sức.

Ở tuổi này, điều quan trọng không phải là tập được bao nhiêu, mà là còn duy trì được sự vận động mỗi ngày.

Bởi cơ thể càng ít vận động thì càng dễ mất sức, cứng khớp và giảm khả năng tự chăm sóc mình.

Thứ hai, càng có tuổi càng nên ăn uống đơn giản.

Ngày còn trẻ, có thể ăn uống tùy thích. Nhưng sau 65 tuổi, cơ thể không còn giống ngày trước.

Một bữa ăn vừa đủ, nhiều rau, đủ chất đạm, hạn chế quá mặn, quá ngọt và quá nhiều dầu mỡ thường tốt hơn một mâm cơm đầy nhưng ăn quá mức.

Tuổi già không cần ăn thật sang.

Nhiều khi, ăn vừa đủ, ngủ đủ và cơ thể dễ chịu mới là một kiểu giàu có rất đáng quý.

Nhưng có một điều còn quan trọng hơn cả chuyện ăn uống và vận động. Đó là cái tâm.

Có những người tuổi đã cao nhưng tâm rất nhẹ.

Chuyện gì đã qua thì cho qua. Con cái có cuộc sống riêng thì để chúng tự quyết định. Những chuyện không thể thay đổi thì không ngày nào cũng đem ra nghĩ lại.

Họ vẫn uống một chén trà, chăm vài luống rau, gặp vài người bạn, nói vài câu chuyện vui rồi mỉm cười với cuộc sống.

Ngược lại, có người tuổi chưa quá cao nhưng trong lòng lúc nào cũng đầy lo lắng.

Lo chuyện con cái, giận chuyện con cháu, tiếc chuyện ngày xưa, buồn vì những điều đã mất.

Càng nghĩ nhiều, lòng càng nặng.

Mà lòng đã nặng thì một ngày bình thường cũng trở nên mệt mỏi.

Sau 65 tuổi, có lẽ điều đáng học nhất chính là biết buông.

Buông không có nghĩa là mặc kệ.

Mà là hiểu rằng con cái đã lớn, chúng có cuộc đời của chúng. Cha mẹ có thể yêu thương, góp ý, giúp đỡ khi cần, nhưng không nhất thiết phải sống thay cuộc đời của con.

Còn với chính mình, sau cả một đời lo cho gia đình, cũng nên học cách thương mình một chút.

Đừng tiếc một món ăn mình thích, một buổi sáng thong thả, một chuyến đi ngắn hay một khoảng thời gian ngồi uống trà trong yên tĩnh.

Bởi đến một tuổi nào đó, chúng ta mới hiểu:

Sức khỏe không chỉ là không có bệnh.

Mà còn là sáng thức dậy, mình vẫn tự đi lại được, tự chăm sóc được bản thân, còn có người để thương, có việc để làm và có một tâm hồn đủ bình yên để mỉm cười.

65 tuổi không phải là dấu chấm hết.

Đó có thể là lúc chúng ta bắt đầu sống chậm hơn, hiểu đời hơn và biết điều gì thực sự đáng giữ lại.

Vậy nên, nếu hôm nay bạn đã ngoài 65, đừng chỉ lo mình đã già.

Hãy tự hỏi:

Mình đã biết chăm sóc thân thể chưa?

Đã biết giữ tâm mình bình yên chưa?

Và đã biết buông những điều không còn thuộc về mình chưa?

Bởi tuổi già khỏe mạnh không chỉ nhờ một cơ thể tốt.

Mà còn nhờ một trái tim nhẹ nhõm và một tâm hồn biết đủ.

Tĩnh lặng mỗi  đêm
https://www.facebook.com/share/1C7quBNo7T/?mibextid=wwXIfr

_________________________

VÌ SAO NGƯỜI VIỆT HẦU NHƯ ĂN CƠM MỖI NGÀY SUỐT HÀNG NGÀN NĂM?

Có những thói quen tồn tại lâu đời đến mức không ai còn buồn đặt câu hỏi vì sao. Ăn cơm chính là một trong số đó. Nhưng nếu thử truy ngược lại lịch sử, chúng ta sẽ thấy đằng sau bát cơm trắng là một chuỗi lý do rất cụ thể về đất đai, nguồn nước, cách nêm nếm gia vị và cả cách người Việt định danh sự.

Điều thú vị là ngay vào lúc chúng ta hiểu rõ vì sao thói quen ấy lại bền bỉ đến vậy thì các số liệu thống kê lại cho thấy nó đang thay đổi nhanh hơn bao giờ hết.

Nền móng vững chắc từ những thửa ruộng lúa nước không bao giờ bạc màu

Lý do gốc rễ đến từ việc ruộng lúa nước gần như không bao giờ cạn kiệt dinh dưỡng. Đây là điều ít được nhắc tới nhất nhưng lại là nền tảng cốt lõi của mọi yếu tố khác.

Phần lớn các loại ruộng khi canh tác liên tục đều bị kiệt quệ dinh dưỡng, buộc người nông dân phải cho đất nghỉ ngơi. Ở châu Âu thời trung cổ, ruộng lúa mì phải chia theo lối luân canh, mỗi năm bỏ hoang một phần để đất phục hồi. Điều này đồng nghĩa với việc cùng một diện tích nhưng lúc nào cũng có một mảng không sinh ra lương thực.

Ruộng lúa nước lại mang một đặc tính hoàn toàn khác biệt. Khi ruộng được giữ ngập, lớp nước phía trên vừa ức chế cỏ dại vừa giữ cho độ chua của đất luôn ổn định. Trong khi đó vi khuẩn lam và bèo hoa dâu sống trong ruộng lại có khả năng cố định đạm từ không khí để bổ sung dinh dưỡng ngay tại chỗ. Nhờ vậy có những thửa ruộng ở đồng bằng Bắc Bộ được cấy liên tục qua nhiều thế kỷ mà vẫn cho thu hoạch đều đặn.

Hệ quả của quá trình sinh học đó vô cùng to lớn. Cùng một hecta đất, lúa nước nuôi sống được nhiều người hơn hẳn so với các loại cây lương thực khác và duy trì khả năng đó từ năm này qua năm khác. Đó cũng là lý do đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long sở hữu mật độ dân cư thuộc nhóm cao nhất thế giới chứ không phải ngẫu nhiên mà con người lại chọn quần tụ đông đúc ở hai vùng đất này. Nói cách khác, người Việt ăn cơm mỗi ngày trước hết vì thiên nhiên ưu ái cho phép họ làm ra cơm mỗi ngày.

Cơm nhạt chính là lớp nền hoàn hảo gánh vác toàn bộ mâm cơm đậm vị

Lý do thứ hai giải thích vì sao hạt cơm lại bám rễ sâu đậm trong văn hóa ẩm thực nằm ngay trên chính mâm cơm hàng ngày. Cơm gần như không có vị. Đó tưởng chừng là một nhược điểm nhưng thực ra lại là toàn bộ lý do khiến bát cơm trở thành trung tâm của mọi bữa ăn.

Hãy thử nhìn vào một mâm cơm nhà đúng chuẩn của người Việt. Ở đó luôn hiện diện đĩa rau thơm tươi mát, nồi cá kho đậm vị hay chén nước mắm nguyên chất đầy ắp tỏi ớt. Gần như không món nào trong số đó có thể ăn riêng lẻ vì tất cả đều mặn mà tới mức bắt buộc phải có một thứ gì đó làm nền.

Thứ làm nền hoàn hảo ấy chính là cơm. Vì cơm nhạt nên nó ôm trọn được tất cả, từ vị mặn của mắm, vị chua của dưa cho đến chút béo ngậy của mỡ. Mỗi miếng cơm là một lần thực khách tự cân bằng lại khẩu vị.

Điều này giải thích một thực tế quen thuộc mà ít ai để ý khi ẩm thực Việt Nam có rất nhiều món mặn đến mức khó tin nếu đem ăn không, và chúng chỉ tồn tại được nhờ luôn có cơm đi kèm. Bỏ cơm ra khỏi mâm thì cả hệ thống nêm nếm đậm đà ấy sẽ sụp đổ theo. Canh cũng nằm trong cùng một logic đó khi đảm nhận nhiệm vụ đưa cơm trôi chảy hơn và pha loãng bớt độ mặn của các món chính.

Câu chuyện vĩ đại ẩn chứa bên trong tiếng nói và truyền thuyết lập quốc
Sự gắn bó sâu sắc ấy còn được thể hiện sinh động qua cách người Việt đặt tên cho vạn vật. Muốn biết một dân tộc gắn bó với thứ gì đến mức nào, chúng ta chỉ cần xem ngôn ngữ của họ chia nhỏ thứ đó ra làm bao nhiêu phần.

Trong tiếng Việt, cùng một hạt diệu kỳ ấy nhưng ở mỗi giai đoạn phát triển lại mang một cái tên hoàn toàn khác. Khi còn rung rinh ngoài đồng thì gọi là lúa. Gặt về nhà còn nguyên lớp vỏ thì gọi là thóc. Xay giã xong trắng ngần và khô ráo thì gọi là gạo. Nấu chín lên thơm lừng thì thành cơm.

Bốn chữ tương ứng với bốn giai đoạn, không chữ nào thay thế được cho chữ nào. Trong khi đó tiếng Anh chỉ dùng đúng một từ để chỉ chung cho cả bốn trạng thái. Chưa dừng lại ở đó, những phần tưởng như bỏ đi cũng sở hữu tên gọi riêng biệt. Trấu là lớp vỏ ngoài, cám là lớp bột mịn bám quanh hạt, tấm là phần gạo gãy, còn rơm và rạ là hai phần khác nhau của thân cây sau khi gặt. Một ngôn ngữ chỉ đặt tên tỉ mỉ đến vậy cho những sự vật mà người nói nó phải cần mẫn nâng niu trên tay mỗi ngày qua rất nhiều thế hệ.

Và rồi chính cụm từ ăn cơm đã trượt nghĩa để trở thành đại từ chỉ việc dùng bữa nói chung. Người ta vẫn quen miệng hỏi nhau ăn cơm chưa kể cả khi bữa đó thực chất là phở hay bún. Cơm áo gạo tiền biến thành thành ngữ chỉ sinh kế nhọc nhằn. Bữa cơm gia đình trở thành khái niệm chỉ sự sum họp đoàn viên chứ không còn đơn thuần nói về thức ăn nữa.

Tầng ý nghĩa cuối cùng mang đậm tính biểu tượng khi hạt gạo nghiễm nhiên nằm ngay trong câu chuyện lập quốc của người Việt. Trong truyền thuyết quen thuộc, hoàng tử Lang Liêu không dâng vua cha sơn hào hải vị mà dâng hai thứ bánh làm từ gạo nếp, một vuông một tròn, rồi vinh dự được truyền ngôi báu nhờ chính lễ vật mộc mạc ấy. Chi tiết này đáng chú ý ở chỗ nó đặt hạt gạo vào ngay trung tâm câu chuyện người Việt tự kể về nguồn gốc xa xưa của mình. Đến tận bây giờ, bánh chưng vẫn là món ăn bắt buộc trên mâm cỗ Tết cổ truyền và vẫn được gói ghém cẩn thận từ những hạt gạo nếp dẻo thơm.

Thói quen nghìn năm đang lùi bước trước nhịp sống đô thị

Tuy nhiên thói quen nghìn năm ấy đang bước vào giai đoạn biến đổi vô cùng nhanh chóng. Đây là phần khiến câu chuyện không chỉ dừng lại ở những hoài niệm quá khứ.

Theo khảo sát mức sống dân cư của cơ quan thống kê, lượng gạo tiêu thụ bình quân của một người trong một tháng đã giảm liên tục suốt hơn một thập kỷ qua. Nếu như năm 2010 bình quân mỗi người ăn khoảng 9,7 kg gạo một tháng thì đến năm 2018 con số này giảm xuống còn 8,1 kg. Xu hướng này tiếp tục lùi về mức 7,6 kg vào năm 2020 và chạm mốc 6,5 kg vào năm 2024.

Việc giảm từ gần 10 kg xuống chỉ còn hơn 6 kg là một mức giảm lên tới khoảng một phần ba diễn ra chỉ trong vòng 14 năm ngắn ngủi. Quy ra mỗi ngày, một người Việt hiện ăn khoảng hơn 200 gram gạo, tương đương chừng hai bát cơm. Trong khi lượng cơm giảm xuống thì những thực phẩm khác lại tăng lên đáng kể. Cũng theo khảo sát này lượng thịt và rau xanh tiêu thụ đã nhích dần lên qua từng năm.

Xu hướng rời khỏi bát cơm trắng diễn ra mạnh mẽ nhất ở các gia đình khá giả. Số liệu năm 2024 chỉ ra rằng nhóm hộ có thu nhập thấp nhất tiêu thụ hơn 7 kg gạo mỗi người một tháng, trong khi nhóm thu nhập cao nhất ăn chưa tới 6 kg. Tương tự như vậy, các hộ gia đình ở nông thôn vẫn dùng hơn 7 kg gạo trong khi con số này ở thành thị chỉ loanh quanh mức 5,5 kg.

Nghĩa là càng khá giả thì người ta càng ăn ít cơm và càng sống ở phố thị thì lượng tinh bột tiêu thụ lại càng giảm sâu hơn nữa. Điều đó cũng hoàn toàn dễ hiểu. Khi thu nhập tăng lên người ta có thêm nhiều lựa chọn đạm và rau nên phần tinh bột vốn rẻ tiền tự nhiên bị co hẹp lại. Thêm vào đó là nhịp sống đô thị hối hả, nơi các phương pháp chăm sóc vóc dáng như nhịn ăn gián đoạn 16:8 hay những khẩu phần ưu tiên tính gọn nhẹ dần định hình lại thói quen ăn uống, ép bát cơm truyền thống phải nhường chỗ. Nói cách khác, cơm không hề biến mất vì người ta chán ghét nó. Nó chỉ đang khiêm tốn lùi lại vì mâm cơm thời hiện đại đã có quá nhiều món ngon khác để bày biện.

Giá trị văn hóa vẫn vẹn nguyên dẫu bàn ăn đã đổi thay
Suốt hàng nghìn năm qua, cơm luôn vững vàng ở vị trí trung tâm của bữa ăn Việt vì mảnh đất này làm ra được cơm quanh năm, vì sự nhạt nhòa của nó lại gánh vác được mọi món mặn mà, và vì nó đã ăn sâu bén rễ vào tiếng nói lẫn truyện kể đến mức không thể nào bóc tách ra được nữa.

Còn bây giờ, lần đầu tiên trong một quãng thời gian đủ dài để đo đếm, phần bát cơm ấy đang từ từ nhỏ lại. Quá trình này diễn ra không đột ngột, không ồn ào mà chỉ lặng lẽ bớt đi vài lạng mỗi năm.

Chỉ có điều ngôn ngữ thì vẫn vẹn nguyên không hề thay đổi theo nhịp sống thời đại. Người ta vẫn ân cần hỏi nhau ăn cơm chưa, vẫn gọi bữa sum họp đầm ấm là bữa cơm gia đình, kể cả khi trên chiếc bàn ăn ngày hôm đó có thể chẳng còn sự hiện diện của bất kỳ hạt cơm nào.

Khánh Vy / Theo: ĐSPL

____________________

Thức giấc lúc 3 giờ sáng và cách để ngủ lại..

Phạm Hường.

Thức giấc giữa đêm không chỉ do sức khỏe hay thiết bị điện tử, mà còn là thói quen tự nhiên của loài người. Ngày nay, nguyên nhân giấc ngủ ngắt quãng còn do cuộc sống hiện đại.

Từ rất lâu trước khi có điện và các thiết bị điện tử, con người không phải lúc nào cũng ngủ liền mạch suốt đêm.

Dùng thuốc không toa đúng cách

Triệu Minh

Khi bị nghẹt mũi, dị ứng, đau nhức… có lẽ bạn thường nghĩ ngay đến những thuốc mua tự do không cần toa của bác sĩ (OTC) để giảm các triệu chứng này.

Tuy nhiên, nhiều loại thuốc không toa có thể gây ra những tác dụng phụ và nguy cơ đáng kể ở người lớn tuổi. Khả năng chuyển hóa thuốc của cơ thể giảm dần theo tuổi tác, làm tăng nguy cơ xảy ra tác dụng phụ. Một nghiên cứu công bố năm 2024 trên tạp chí Innovation in Aging cho thấy khoảng 80% người lớn tuổi mắc sai lầm khi sử dụng thuốc OTC.

Tản mạn chuyện… hạt nêm

 Bí Bếp

Tôi vốn là người thích tìm hiểu chuyện ăn uống, nấu nướng. Bởi vậy, trong căn bếp nhà mình, tôi thường để ý tới những thứ gia vị có thể làm cho món ăn thêm đậm đà, hấp dẫn và vừa miệng hơn.

Bệnh Đau Thắt Lưng Có Trị Được Không?

 Chu Tất Tiến

Có lẽ “Bệnh Đau Thắt Lưng” là căn bệnh gây khó chịu và phiền toái nhất của tuổi trung niên và tuổi già. Theo tài liệu trên Internet, ở nước Mỹ có tới 90% người đã từng bị đau thắt lưng. Hơn 50% bị đau nhiều lần và điều phiền nhất là tới 85% người bị đau mà không tìm ra cách chữa bệnh.

MẸ CHỒNG TÔI QUA MỸ 6 NĂM, CUỐI CÙNG BÀ VẪN CHỌN VỀ VIỆT NAM SỐNG…

 Mẹ chồng tôi qua Mỹ lúc 68 tuổi.

Bà nhanh nhẹn lắm. Qua đây cái gì cũng muốn học. Tôi chỉ mẹ cách hút bụi, lau nhà, dùng microwave, lò nướng, máy rửa chén… bà đều làm được hết.

Tôi chỉ dặn mẹ một chuyện:

“Mẹ muốn làm cá khô, mắm hay món gì có nước mắm thì mẹ nấu ở cái bếp phía sau dùm con nha. Mấy đứa nhỏ sinh ở Mỹ, tụi nó chịu mùi không nổi.”