VẸM XANH

Vẹm ( Mussel ) là một dạng động vật hai mảnh vỏ sống ở các hồ nước ngọt, suối, nhánh sông, những vùng nước mặn thủy triều lên xuống bên bờ biển. Giống như những động vật có vỏ khác, vẹm được nuôi và đánh bắt từ thiên nhiên để dùng làm thức ăn, và chúng cũng có nhiều sinh vật săn đuổi từ môi trường tự nhiên. Vẹm thông dụng hơn ở Âu Châu và một phần Á Châu so với Bắc Mỹ, nơi chỉ có một phần nhỏ được dùng làm thực phẩm.

Vẹm có nhiều đặc tính tương tự như nghêu, loài được dùng rộng rãi để làm thực phẩm. Tuy nhiên, vẹm có vỏ thon dài hơn hình oval, với vùng ngực của nó nằm về phía đáy vỏ, chứ không ở giữa như thông thường ở loài nghêu. Vẹm thường có vỏ màu tối, như xanh dương, xanh lá cây, hay nâu; và có nhiều kích cỡ khác nhau. Ở vùng nước ngọt, vẹm thường nằm ở đáy nước, những người khai thác thường dễ dàng bắt chúng lên. Những loài sống ở vùng thủy triều thường gắn chặt vào đá với chùm sợi dày rất khó gỡ ra.

Vẹm sinh sản hữu tính, con nhỏ được nở trong nước. Ấu trùng trôi nổi đến khi chúng gặp được vùng nước thích hợp. Điều này cho phép chúng phân bố rộng rãi hơn và có cơ hội sống sót nhiều hơn. Thức ăn chính của vẹm là sinh vật phù du, những sinh vật một tế bào rất nhỏ trôi nổi trong nước mặn hoặc nước ngọt. Cũng như các loài động vật có vỏ khác, vẹm ăn bằng cách lọc nước, hút nước và chất dinh dưỡng vào.

Vì vẹm là loài ăn lọc, nó có thể tích tụ chất độc, ví dụ như những chất độc có trong thủy triều đỏ. Vì lý do này, thu hoạch vẹm ở một vài khoảng thời gian trong năm là rất nguy hiểm, và những người đánh bắt vẹm phải kiểm tra điều kiện đại dương trước khi bắt và ăn thịt vẹm. Trong thời điểm vẹm an toàn để ăn, thịt vẹm mềm hơn và nhiều mùi vị hơn khi chúng nhỏ, và nên được nấu nướng khi vẫn còn sống. Vẹm còn sống thường kẹp đóng chặt vỏ. Nếu vẹm mở vỏ, hãy gõ nhẹ xem chúng có đóng vỏ không, chứng tỏ chúng còn sống và ăn được.

Thịt vẹm có vị ngọt nhẹ, và có thể rất mềm nếu nấu đúng cách. Các món thường nấu là hấp, xông khói, cũng có mặt trong các món súp hoặc nước xốt. Kỹ thuật nấu ăn của nhiều nước bờ biển Âu Châu có thịt vẹm và chúng cũng được làm đông lạnh để xuất khẩu.

Vẹm xanh Á Châu: Asian green mussel, Philippine green mussel, Perna viridis

Loài vẹm vùng Ấn độ- Tây Thái bình dương này chưa được phổ biến ở Mỹ, nhưng hiện nay được nuôi ở Florida, Nam Mỹ và Ca ri bê. Chúng là loài lớn nhanh và có thể dài hơn 10 cm. Trong tự nhiên, chúng có thể tích tụ một số chất độc và kim loại nặng trong nước ô nhiễm.

Ở Việt nam, vẹm xanh sống chủ yếu ở vùng hạ triều đến độ sâu trên dưới 10 m nước, độ mặn thích hợp từ 20 đến 30‰, đáy cứng, đá, sỏi, gỗ,…Vẹm có sức sinh sản cao. Mùa vụ sinh sản chính là xuân hè và thu đông.

Đặc điểm hình thái : Vỏ dạng hình quả muỗm (xoài), đỉnh ở đầu tận cùng vỏ. Vỏ cá thể trưởng thành dài 150mm, cao 65mm, rộng 40mm. Đường sinh trưởng mịn, sắp xếp khít nhau; ở cá thể non, da vỏ màu xanh, cá thể trưởng thành da vỏ màu nâu đen. Mặt trong vỏ màu trắng óng ánh.

Vẹm xanh phân bố rộng ở các vùng biển Bắc, Trung và Nam bộ, tập trung ở một số tỉnh : Hải Phòng, Quảng Bình, Thừa Thiên Huế, Bình Định, Khánh Hòa, Bình Thuận, Kiên Giang (Hà Tiên, Phú Quốc). 

Mùa khai thác thường vào tháng 4 – 5 và tháng 9 -11

Vẹm vỏ xanh được nuôi nhiều ở Việt Nam. Khu vực nuôi tập trung ở đầm Lăng Cô (Thừa Thiên Huế) và đầm Nha Phu (Khánh Hoà).

Vẹm xanh là đặc sản biển được ưa chuộng trong nội địa và xuất khẩu. Thịt thơm ngon và có giá trị bổ dưỡng cao. Có thể ăn tươi, hấp, nướng và làm khô. Vỏ vẹm xanh có tầng ngọc dày, có thể chế biến thành nhiều mặt hàng mỹ nghệ.

Vẹm môi xanh Green Lip Mussel (New Zealand Green Mussel), Perna canaliculus

chỉ sống ở vùng xung quanh New Zealand, nơi nuôi chúng trở thành một ngành công nghiệp. Đây là loài vẹm xanh thông thường nhất ở các siêu thị thủy sản và nhà hàng ở Mỹ. Không giống loài vẹm xanh Á châu, loài này không thích hợp với khí hậu nhiệt đới và có thể phân biệt chúng bằng các làn sọc màu đỏ hoặc nâu có thể nhìn thấy được ở môi.

Vẹm xanh California California Mussel Mytilus californianus sống ở vùng bờ biển Thái bình dương từ quần đảo Aleutian tới bắc Mexico, đã được những người thổ dân Churmash đánh bắt từ 15.000 năm nay. Chúng có thịt màu cam và có thể dài tới 20 cm, nhưng bình thường nhỏ hơn. Loài này có thể tích tụ nhiều chất độc trong giai đoạn thủy triều đỏ.

Một số loài vẹm xanh khác
Blue Mussel, Mytilus edulis Đại tây dương
Black Mussel, Mytilus galloprovincalis Địa trung hải
Pacific Blue Mussel, Mytilus trossulus Thái bình dương

Các loài này không thể phân biệt, sống ở các vùng nước lạnh và ôn hòa ở Nam bán cầu. Chúng được tiêu thụ rộng rãi ở nơi chúng sống.

Theo: Biển và Người

___________________

CẢM TÌNH - KHI THƯƠNG YÊU TRỞ THÀNH SỢI DÂY TRÓI BUỘC

Không phải ngẫu nhiên mà trong nhiều truyền thống tâm linh và triết học, người ta nhắc đến việc phải chuyển hóa cảm tình. Không phải vì cảm tình là sai, mà vì nếu không đủ tỉnh táo, chính nó sẽ làm tổn thương ta nhiều nhất.

1. Cảm tình, ngọt ngào và dễ gây lệ thuộc
Khi thương ai, ta thường có xu hướng đặt nhiều kỳ vọng: người đó phải hiểu ta, phải quan tâm ta, phải không được rời xa ta. Dần dần, thứ tình cảm ban đầu vốn nhẹ nhàng lại biến thành một dạng đòi hỏi. Ta không còn thương họ vì chính con người họ nữa, mà vì cái cảm giác họ mang lại cho ta. Đó là sự hẹp hòi.

Lúc này, thương yêu không còn là tự do, mà trở thành một hình thức lệ thuộc, lệ thuộc vào cảm xúc, vào phản ứng của người kia, vào sự hiện diện của họ trong đời ta.

2. Khi thương quá, tâm dễ mất thăng bằng
Cảm tình khiến ta mất trung tâm. Khi người mình thương vui, ta thấy hạnh phúc. Khi họ lạnh nhạt, thờ ơ, hoặc chỉ cần không nhắn tin trả lời đúng lúc, ta thấy bất an, nghi ngờ, thậm chí suy sụp.

Nếu nhìn kỹ, ta sẽ thấy lúc đó, mình không còn là chính mình nữa. Mọi hành động, suy nghĩ đều bị chi phối bởi người kia, bản thân như một con rối. Và thế là, thay vì sống bình an, ta bị kéo đi bởi dòng chảy cảm xúc, hết lên rồi xuống, như con thuyền không có bến neo đậu.

3. Cảm tình sinh ra thiên lệch
Có bao giờ bạn nhận thấy mình dễ bênh người mình quý, dù họ sai? Hay khó ưa một ai đó, dù họ chẳng làm gì xấu?

Đó là mặt khuất của cảm tình: nó khiến ta không còn nhìn sự việc một cách khách quan. Nó tạo ra ranh giới giữa “người của mình” và “người khác”, và theo đó, ứng xử của ta cũng thiên lệch, đó chính là sự phân biệt, thứ vô cùng to lớn cản trở lòng Từ của một người.

Dần dần, chính những cảm tình ấy khiến ta đánh mất sự công bằng trong cách sống, trong các suy nghĩ và cả cách ta đối xử với người khác. Ta sẽ càng dễ lấy lợi ích được mất của bản thân để đối đãi với người khác

4. Cảm tình có thể làm tổn thương chính người ta thương
Nhiều người nghĩ rằng, càng yêu thương thì càng làm điều tốt cho người kia. Nhưng không hẳn vậy. Khi ta thương một người nhưng lại dính mắc, kiểm soát, kỳ vọng… thì ta vô tình gây áp lực cho họ. Ta bắt họ phải trở thành một “phiên bản lý tưởng” theo ý mình.

Và khi họ không đáp ứng được, ta giận. Ta trách. Ta thấy thất vọng. Thậm chí nói những lời làm đau cả hai bên. Hóa ra, chính vì quá thương mà ta lại khiến họ không thể thở, không thể là chính họ và chính ta cũng đau khổ vì điều đó.

5. Có cần phải từ bỏ cảm tình không?
Câu trả lời là không. Người sống trong đời không thể và không cần trở thành kẻ vô cảm. Nhưng điều cần thiết là biết tỉnh táo quan sát cảm tình của mình.

• Có đang kỳ vọng quá nhiều không?
• Có đang đòi hỏi người kia lấp đầy khoảng trống trong mình không?
• Có đang thương người đó thật lòng, hay chỉ là thương cái cảm giác họ đem lại?

Khi bạn bắt đầu đặt ra những câu hỏi như vậy, bạn sẽ dần học được cách thương mà không ràng buộc.

6. Từ cảm tình sang tình thương thanh tịnh
Có một dạng tình cảm rất đẹp, gọi là tình thương thanh tịnh. Đó là khi bạn thương ai đó mà không cần sở hữu họ. Không bắt họ phải đổi thay, không cần họ phải ở bên, không kỳ vọng được đáp lại.
Chỉ đơn giản là: “Tôi mong bạn bình an. Và dù bạn chọn con đường nào, tôi vẫn cầu nguyện cho bạn đủ mạnh mẽ, đủ hạnh phúc, đủ ánh sáng.”

Đây chính là thứ tình cảm khiến lòng ta rộng mở, nhẹ nhõm và tự do. Không còn là cảm tình của bản ngã, mà là tình thương từ nội tâm tỉnh thức.

7. Vậy người tu tập buông bỏ cảm tình là gì?
Không phải là cắt đứt mọi mối quan hệ. Không phải là trốn chạy khỏi đời sống tình cảm. Mà là họ nhận ra đâu là dính mắc, đâu là tự do. Họ buông bỏ cảm tình để quay về với chính mình, để lòng an tịnh, sáng suốt, không bị thao túng bởi ai hay điều gì.

Họ vẫn sống giữa đời, vẫn thương yêu, vẫn tử tế, nhưng không bị lôi cuốn vào những cuộc chơi cảm xúc nữa. Họ có thể đồng hành, nhưng không dính mắc. Có thể giúp đỡ, mà không khống chế. Có thể buông tay, mà không oán hận.

Cảm tình không xấu. Nhưng nếu ta không tỉnh thức, nó sẽ dễ kéo ta xa khỏi chính mình. Có những người, vì quá thương ai đó, mà đánh mất mình. Có những người, vì quá nặng tình, mà không thể tiến lên được nữa.

Nguyên Tác An Hậu

________________

Cùi bưởi: Ăn đúng cách có thể hỗ trợ đường huyết và mỡ máu

Lớp cùi trắng nằm giữa phần vỏ xanh và múi bưởi có cấu trúc xốp, chứa một lượng đáng kể chất xơ hòa tan và pectin. Chất xơ hòa tan có khả năng giữ nước, tạo cảm giác no và làm chậm quá trình tiêu hóa, từ đó có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau bữa ăn khi được sử dụng trong một chế độ ăn cân đối.

Với mỡ máu, pectin là thành phần được quan tâm nhiều hơn. Một số nghiên cứu trên người cho thấy bổ sung pectin có thể góp phần cải thiện cholesterol toàn phần và LDL-cholesterol, tuy nhiên mức độ tác động còn phụ thuộc lượng sử dụng và tổng thể chế độ ăn.

Ngoài ra, bưởi và các phần của quả còn chứa flavonoid như naringin. Đây là nhóm hợp chất thực vật đang được nghiên cứu về khả năng liên quan đến chuyển hóa lipid. Tuy nhiên, không nên xem cùi bưởi như một phương pháp điều trị tiểu đường hoặc mỡ máu cao.

Chế biến cùi bưởi thế nào để dễ ăn?
Cùi bưởi có vị đắng đặc trưng nên cần sơ chế trước khi chế biến. Trước tiên, gọt bỏ hoàn toàn lớp vỏ xanh bên ngoài, chỉ giữ lại phần cùi trắng. Thái cùi thành miếng mỏng hoặc sợi nhỏ, bóp nhẹ với một ít muối rồi rửa nhiều lần bằng nước sạch.

Sau đó, luộc cùi trong nước sôi, vớt ra và xả lại với nước. Có thể lặp lại một vài lần cho đến khi vị đắng giảm xuống mức dễ ăn. Vắt nhẹ cho cùi ráo nước trước khi sử dụng.

Cách làm này giúp cùi bưởi mềm hơn và giảm vị đắng, đồng thời thuận tiện khi kết hợp với các nguyên liệu khác.

Lưu ý món ít đường, ít chất béo
Nếu đang quan tâm đến đường huyết và mỡ máu, cách chế biến quan trọng không kém bản thân nguyên liệu. Cùi bưởi có thể được thái nhỏ để trộn cùng rau xanh, tôm luộc hoặc thịt nạc; nấu canh hoặc xào nhanh với rau củ.

Gỏi cùi bưởi là một lựa chọn khá đơn giản. Cùi bưởi sau khi luộc và vắt ráo có thể trộn với tôm luộc hoặc thịt gà xé, dưa chuột, cà rốt và rau thơm. Phần nước trộn nên dùng lượng vừa phải, tránh cho quá nhiều đường.

Một lựa chọn khác là cùi bưởi xào rau củ. Có thể thái cùi thành sợi, xào nhanh cùng nấm, cà rốt, đậu que hoặc bông cải xanh, thêm một lượng nhỏ dầu thực vật. Tôm hoặc thịt nạc có thể được sử dụng để bổ sung protein cho bữa ăn.

Không nên biến cùi bưởi thành món nhiều đường
Chè bưởi là món quen thuộc nhưng thường chứa khá nhiều đường, nước cốt dừa và các thành phần giàu năng lượng. Vì vậy, nếu mục tiêu là kiểm soát đường huyết hoặc mỡ máu, đây không phải cách sử dụng cùi bưởi tối ưu.

Nếu vẫn muốn ăn chè bưởi, nên kiểm soát lượng đường và khẩu phần, đồng thời không nên coi món ăn này là thực phẩm giúp hạ đường huyết.

Nhìn chung, cùi bưởi có thể là một nguyên liệu giàu chất xơ để bổ sung vào bữa ăn. Tuy nhiên, hiệu quả đối với đường huyết và mỡ máu phụ thuộc vào toàn bộ chế độ ăn, cân nặng, mức độ vận động và tình trạng sức khỏe. 

Người đang dùng thuốc điều trị tiểu đường hoặc rối loạn mỡ máu không nên tự ý thay thuốc bằng việc ăn cùi bưởi.

Ngân Giang / giaitri.thoibaovhnt.com.vn

___________________

SAU TUỔI 70, ĐIỀU ĐÁNG SỢ NHẤT KHÔNG PHẢI LÀ CÁI CHẾT…

Nguyen Van Hoa

Ở tuổi 72, tôi dần hiểu rằng : Điều đáng sợ nhất của tuổi già không phải là tóc bạc, da nhăn hay bước chân chậm lại, mà là khi thân thể chưa muốn dừng, cuộc đời đã không còn điều gì khiến mình mong đợi mỗi sáng thức dậy.

TUỔI GIÀ SUY NGẪM

 https://www.facebook.com/share/r/185BeJEMrV/?mibextid=wwXIfr

____________________

Nấu nước tía tô sao cho đúng..

Nước lá tía tô có vị cay, tính ấm, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe

Dưới đây là cách sơ chế, đun và sử dụng nước tía tô để giữ hương vị dễ chịu, dễ uống.

Nấu nước tía tô bao nhiêu phút là vừa?

Một nồi nước tía tô không cần đun quá lâu. Nếu chỉ dùng lá tía tô để nấu nước uống, thời gian đun vừa phải giúp nước có màu, mùi thơm đặc trưng mà không bị quá nồng.

HẠNH PHÚC & BÌNH AN

Minh Hân Phan

Con người từ bao đời nay vẫn luôn đi tìm hạnh phúc. Đó là khát vọng muôn thuở, là đích đến của mọi nỗ lực sống. Nhưng bên cạnh hạnh phúc, có một trạng thái khác cũng được nhắc đến rất nhiều – đó là bình an. Vậy giữa hạnh phúc và bình an, điều gì mới thực sự quan trọng hơn? Câu hỏi này không có một đáp án duy nhất, bởi nó phụ thuộc vào cách ta nhìn cuộc đời. Người thế gian và người tĩnh thức có thể đưa ra hai câu trả lời rất khác nhau – và chính sự khác biệt ấy là điều đáng suy ngẫm.