Wednesday, August 19, 2026

Người Già Ở Mỹ

Ngọc Hân

Nước Mỹ trong mắt nhiều người là biểu tượng của sự phồn hoa, nơi có hệ thống an sinh xã hội phát triển và cuộc sống vật chất đủ đầy. 

Thế nhưng, đằng sau ánh hào quang của một cường quốc văn minh lại là một khoảng lặng buốt giá mà ít ai thấu tỏ : nỗi cô đơn tận cùng của những người già.

Tuổi già ở Mỹ không thiếu thốn về vật chất, nhưng lại nghèo nàn đến xót xa về mặt tình cảm.

​Mạch sống của xã hội Mỹ được vận hành dựa trên hai chữ : "độc lập". Con cái khi trưởng thành sẽ tự rời tổ ấm của ba mẹ để xây dựng cuộc sống riêng, còn cha mẹ khi xế bóng cũng tự quán xuyến đời mình để không trở thành gánh nặng.

Sự tự lập ấy lúc trẻ là niềm tự hào, nhưng khi về già lại vô tình biến thành một bức tường ngăn cách vô hình. Những ngôi nhà ngoại ô với bãi cỏ xanh mướt, tiện nghi đủ đầy, thực chất lại là những "ốc đảo" biệt lập. Ở đó, âm thanh duy nhất vang lên mỗi ngày đôi khi chỉ là tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ treo tường hay tiếng tivi phát ra những mẩu quảng cáo vô thưởng vô phạt.

Nỗi cô đơn của người già ở Mỹ đáng sợ ở chỗ nó rất lặng lẽ. Họ không thiếu cơm ăn áo mặc, nhưng họ đói khát hơi ấm của tình thân. Những đứa con bận rộn với vòng xoáy cơm áo gạo tiền ở những thành phố cách xa cả ngàn dặm đường bay. Mối gắn kết gia đình cứ thế lỏng lẻo dần, chỉ còn duy trì qua những cuộc gọi vội vã cuối tuần với câu hỏi quen thuộc : "Bố mẹ khỏe không ?", hoặc những tấm thiệp chúc mừng gửi qua bưu điện vào mỗi mùa lễ hội. Có những cụ già cả tuần chẳng trò chuyện với ai, người duy nhất họ tiếp xúc là người đưa thư hoặc nhân viên thu ngân ở chợ.

Đối với những người chọn hoặc buộc phải vào viện dưỡng lão, nỗi cô đơn lại mang một bộ mặt khác. Nơi đó sạch sẽ, có nhân viên y tế chăm sóc chu đáo, nhưng nó cũng lạnh lùng như những bức tường sơn trắng. Người ta thường bảo, sự cô đơn đáng sợ nhất không phải là khi ở một mình, mà là khi ở giữa đám đông nhưng vẫn cảm thấy lạc lõng. Trong không gian ấy, có những ánh mắt thẫn thờ nhìn ra phía cổng vào để chờ một bóng hình quen thuộc, có những đôi bàn tay nhăn nheo run rẩy tự đan vào nhau vì thèm một cái nắm tay siết chặt từ người thân. Họ sống bằng ký ức, lặp đi lặp lại những câu chuyện cũ kỹ với bất kỳ ai đi qua, chỉ vì quá khát khao được lắng nghe.

Người già ở Mỹ rất kiêu hãnh. Họ tự trọng và luôn cố mỉm cười để chứng minh mình ổn. Họ học cách làm bạn với thú cưng, học cách trò chuyện với cây cối ngoài vườn và giấu đi những giọt nước mắt mỗi khi đêm về. Nhưng sâu thẳm bên trong, khát khao về một mái nhà ấm áp, nơi có tiếng cười trẻ thơ và những bữa cơm sum vầy, vẫn là một giấc mơ xa xỉ.

Tuổi già ở xứ sở này giống như một mùa đông dài : yên bình, đẹp đẽ nhưng lạnh đến tê tái. Họ đã đi qua một cuộc đời bão giông, cống hiến trọn vẹn tuổi trẻ cho gia đình và xã hội, để rồi nhận lại một khoảng lặng mênh mông ở cuối con đường. Nước Mỹ lấy đi của họ sự kết nối, và trả lại cho họ một nỗi cô đơn được bao bọc thật sang trọng, văn minh.

Ngọc Hân


Mùa Hè Ở Một Nơi Khác

Trương Hữu Hiền


Giữa tháng tám mùa hè tôi về lại San Jose dự đám cưới Ben, cháu tôi. Nói “về” vì mặc nhiên thành phố này đã một lần trở thành nơi gặp gỡ của gia đình, khi ba mẹ tôi còn ở đó, khi căn nhà trên đường Southgate vẫn hằng ngày mở toan cửa đón những đứa con người. Cho đến khi ba mẹ, rồi người chị lớn tôi không còn và anh chị em mỗi người mỗi ngả, lâu thật lâu tôi chẳng còn lấy cớ gì để trở lại nơi đây. Lần gần nhất tôi về San Jose-Thung lũng hoa vàng dễ chừng đã 10 năm, dịp tham dự Hội ngộ Liên trường Quảng đà.
Đám cưới của Ben và Lea thật vui. Ngày nào cậu bé Benjamin còn ẳm trên tay khi lần đầu tôi sang Mỹ, vậy mà nay đã có một gia đình tách biệt hẳn riêng. Ngạc nhiên và thú vị khi biết vợ Ben lại có gốc gác Nhật mấy đời di dân. Dù Lea chẳng nói được một chữ Nhật nào nhưng khuôn mặt cô ta vẫn còn nét y chang mấy cô gái xứ Phù tang, đằm thắm lẫn chút gì đó xa vắng. Chúc mừng hai cháu Ben-Lea. Những dịp được hội ngộ gia đình như thế này đang hâm lại tình cảm anh chị em sau khoảng thời gian khá dài không gặp. Cám ơn hai tôi cháu thật nhiều.
Như dự định, sau đám cưới của Ben và Lea tôi có hẹn gặp Thiên Hương, cô bạn học cũ thời còn Đà nẵng. Ở tiểu bang California này ngoài bằng hữu TTGD Nguyễn Hiền định cư vùng phía nam, nơi bắc Cali tôi cũng có vài người bạn cùng lớp. Ngoài Mỹ Liên nay đã đi quá xa, tôi còn có anh bạn Thụy và Thiên Hương. Đáng tiếc gia đình Thụy có chuyến du lịch sang Á châu nên không gặp được. Duy chỉ có Thiên Hương hẹn sẽ đải tôi vài món ngon xứ Huế khi về đây.
Chủ nhật được gặp vợ chồng Hương trong bữa ăn trưa. Tôi được đải bún bò, bánh nậm, bánh bột lọc… đủ cả các món ngon nhất của đất thần kinh. Bữa ăn thật vui. Hai người bạn cũ cười nói rất thân tình, cứ như chúng tôi vẫn thường gặp mặt đâu đó, và khoảng xa cách thời gian chỉ là ngắn ngủi. Dường như đã là bạn học từ thời niên thiếu thì thân tình chẳng bao giờ thay, gần gũi chẳng bao giờ đổi. Thỉnh thoảng trong bữa ăn tôi trộm ngắm cô bạn mình. Thật ngạc nhiên, H qua bao năm vẫn chẳng thay đổi gì nhiều. Vẫn là một H ngày nào ở Nguyễn Hiền, chất giọng Huế nhẹ nhàng, dáng cao gầy thong thả. Đâu có ai ngờ người đàn bà trước mặt tôi lúc này đã từng ngồi chung lớp 1, lớp 2 với mình hơn 50 năm về trước. Từ thời còn vận chiếc áo đầm trắng trường Tây, sang những năm áo dài trắng Trung Tâm Giáo Dục Nguyễn Hiền Đà nẵng. Từ thời hái me, ép phượng và những trò chơi học trò, đến những lần cắm trại, đêm văn nghệ cuối năm. Thời gian dù trôi qua đã rất lâu mà có gì thay đổi đâu! Hôm nay trước mặt tôi, H vẫn vậy mảnh mai hiền như một tờ giấy pellure mới.
Ăn trưa với vợ chồng H ở quán Huế xong thì rủ nhau sang cà phê bên Paloma tiếp tục câu chuyện dở. Những chuyện vui ngày còn đi học, tên những người bạn cùng lớp được nhắc trong tiếng cười giòn giả của chúng tôi. Trời thật trong, nắng chói mùa hè soi từng bóng cây trên mặt đất, bên ly cà phê thơm lừng, bên người bạn cũ thì đâu khác chi đang ngồi ngay quê nhà. Paloma làm tôi nhớ Đà nẵng. Nhớ những ngày còn đàn đúm với bạn bè ở cà phê Thăng Long ty thông tin cũ, ở cà phê Viên của hai chị em cô Mùi, Hương xinh duyên dáng. Thời có mỗi ly cà phê đen mà ngồi từ sáng đến trưa, trưa đến chiều tối, tháng ngày dường như lúc nào cũng dư đầy. Một thời trẻ ăn chưa no bò chưa tới. Tôi nhớ Đà nẵng và bạn bè, nhớ không khí ngồi quán, nhớ bức tường cũ kỷ của quán Thăng Long ngoằn ngoèo tên họ và số tiền ký nợ của khách quen. Có những con số sẽ chẳng bao giờ được xóa bỏ theo thời gian khi vị khách hằng ngày ghé đến bất ngờ có chuyến đi xa chẳng một lời hẹn quay lại…
Những chuyện bên ly cà phê dễ gợi lại một cảm xúc nào đó trong quá khứ. Trong câu chuyện vui với H hôm đó đã có lúc tôi muốn kể cho cô bạn nghe về một lần bạn làm tôi nhớ mãi. Nhưng tôi lại ngần ngừ rồi thôi, tôi luôn vụng về và thiếu ngôn từ trong diễn tả cảm xúc của mình sao cho thoải mái, sao cho dể hiểu. Câu chuyện thật nhỏ vặt vảnh xoay quanh đôi mắt biêng biếc của H.
Thời còn Trung Tâm Giáo Dục Nguyễn Hiền, mỗi cuối năm trường tôi đều tổ chức cắm trại mừng Xuân. Dịp này có thi tranh giải văn nghệ, báo chí, thể thao giữa các lớp. Còn nhớ khoảng năm lớp 7(?) tôi có tham dự giải bóng bàn. Lúc đó tôi mê môn thể thao này lắm. Hằng ngày hay đến nhà anh bạn Vũ gần cầu Vồng tập dượt. Và trong giải bóng bàn năm đó, tôi hy vong ít nhất thì mình cũng được vào đến trận chung kết sẽ diển ra trong ngày trại cuối năm. Đến bán kết, trận đấu giữa tôi và anh bạn tên Hùng diển ra rất sôi động, so kè từng điểm một. Học sinh đến cổ vũ rất đông, nhất là các bạn cùng lớp với hai đối thủ. Trước trận đấu thì tôi tự tin mình sẽ thắng lắm, vậy mà tôi thua tan nát, thua trong những điểm cuối của trận đấu. Tuổi nhỏ háo chuyện thắng thua tôi nên buồn ghê lắm. Tôi hụt hẩn đến giận hờn cả chính mình…
Xong trận đấu nhìn quanh, tôi chợt bắt gặp ánh nhìn của H. Không biết có phải mình đang buồn thì dễ thấy đâu cũng là niềm an ủi, tôi cảm tưởng H đang nhìn và san sẻ cho cái đau thất bại của mình. Thường ngày mắt H đã hiền, lúc này càng thấy hiền dịu hơn trong ấy. Khi buồn thì ta sẽ khó quên điều gì mang an ủi đến với mình, và tuổi mới lớn đầy nhạy cảm thì bất cứ hình ảnh nào mang theo rung động cảm xúc sẽ làm mình nhớ rất lâu. Cho đến bây giờ, nghĩ đến H, gặp H tôi vẫn còn nguyên cảm giác trẻ con buồn cười lúc ấy. Tôi biết H làm sao nhớ được câu chuyện vặt vảnh của hơn 40 năm trước, và chắc gì đôi mắt biêng biếc của H đã có gì là cảm thông cho tôi lần ấy. Hay tôi chỉ tưởng tượng và suy diễn theo ý mình. Tôi muốn nói cho H nghe về cảm giác lần đánh bóng bàn thua cuộc năm ấy, nhưng cứ sợ H cười cho cái tính vớ vẩn của mình. Vậy là vẫn giữ lại, vẫn không kể nổi cho H nghe! Thôi thì hẹn lại một dịp khác vậy, biết đâu già hơn chút nữa mình sẽ bớt mắc cỡ rụt rè 🙂 !
Sau chầu cà phê và những câu chuyện bên lề ngày còn đi học giữa Thung lũng Hoa vàng, chiều về khá trể tôi chia tay vợ chồng H. Bạn tiển tôi ra xe và hẹn gặp lại một ngày không xa. Thật cảm động, vợ chồng H còn gởi làm quà cho bà nhà tôi những cuốn tré còn bọc lá thơm lừng mùi vị rất Huế, rất quê huơng mình. Nắng San Jose vẫn chưa tắt hẳn, nắng rọi tít xa từng ngọn đồi như dát lên chúng một màu vàng óng, trên ấy có những ngôi nhà ngói đỏ trải bóng lưng chừng.
Khép lại mùa hè San Jose, tôi gặp lại một người bạn và ngang qua tìm về ngôi nhà trên đường Southgate của ba mẹ. Southgate, cánh cổng phương nam gợi lại tổ ấm gia đình và ngôi nhà trên con đường Ông Ích Khiêm một thời đầy bụi và gió. Còn H là hình ảnh bạn bè một thuở TTGD Nguyễn Hiền, nơi ấy cũng là một ngôi nhà khác nữa của ký ức tuổi thơ đầy ắp. Đà nẵng và những con đường ngắn ngủi đan chéo cũ kỷ, một ngôi trường hai buổi đi về, những hàng cây xanh lá biếc mãi sắp hàng tìm đếm kỷ niệm. Tất cả bây giờ đã cũ kỷ, quá cũ như một bức tường từng trải qua thời gian gần nửa thế kỷ, bức tường đã “Có những lũ sên bò quanh, và những vết nứt rêu tường xanh” (NĐT).
Boston, giữa một mùa hè
Trương Hữu Hiền
https://www.facebook.com/share/p/1CcPhcdZey/


_____________________________

Tuesday, August 18, 2026

Nước Mắm Nhỉ Ủ Đúng 2 Năm ..

Bí Bếp

Người mình dễ thường nghe câu ... 𝒕𝒖𝒚 𝒙𝒂 𝒎𝒂̀ 𝒈𝒂̂̀𝒏, 𝒕𝒖𝒚 𝒈𝒂̂̀𝒏 𝒎𝒂̀ 𝒙𝒂. Hôm nay thứ bảy, ngày 26 tết; nghĩa là chỉ còn mấy ngày là đúng tết Nguyên Đán; với tôi thì gần như tròn một đời người xa quê, xa gia đình, và ... xa hẳn Tết quê hương mà bao năm trường tôi chẳng còn... đong đếm.

Quê hương cũng vậy, tết ta cũng vậy, và ngay cả .... hương vị nước mắm cũng vậy; nước mắm tiếng là ai cũng có thể mua được, thời nay chợ nào cũng bán, ngay cả Costco, Trader Joe, cho tới .... Amazon cũng đều có bán; thế thì qúi giá gì mà... tôi lại than thở... 𝒕𝒖𝒚 𝒈𝒂̂̀𝒏 𝒎𝒂̀ 𝒙𝒂?
Tôi sinh ra ở miền trung, cả dòng họ nội ngoại cũng đều có gốc miền trung; với tôi, nước mắm khá gần gũi vì gia đình có truyền thống làm mắm đã từ bao nhiêu đời; khi còn nhỏ tôi đã phụ mẹ tôi làm mắm nên tỉ lệ "𝟑 𝐜𝐚́ 𝐦𝐨̣̂𝐭 𝐦𝐮𝐨̂́𝐢" đã in sâu trong tiềm thức từ lúc chưa đi học lận.
Sau biến cố 1975, tôi xa quê sớm và về lại lần đầu cũng sớm hơn đa số (năm 1990); trước đó tôi có làm việc ở mạn nam Thái Lan nên cũng gần gủi với cách làm nước mắm của người Thái, thế mà hình như "kỹ nghệ" nước mắm truyền thống của người mình đã chẳng còn là truyền thống nữa; tương tự như nhãn hiệu 𝐧𝐮̛𝐨̛́𝐜 𝐦𝐚̆́𝐦 𝐏𝐡𝐮́ 𝐐𝐮𝐨̂́𝐜 nào là của người Việt mình làm chủ đâu nào!
Dạo sau nầy tôi qua về Việt Nam tương đối khá nhiều bận, tôi cũng từng khảo sát ngành nghề làm mắm từ Sa Huỳnh cho tới Tam Quan, rồi Hoài Hương, cho tới Phan Thiết và ra tận Phú Quốc; tuy nhiên cách thức làm mắm truyền thống của người mình trước kia hầu như chẳng còn... phổ thông theo cách "3 cá một muối" và tối thiểu 1-2 năm ủ muối, v.v.
Đã có lắm bận, tôi nhận mối mua sỉ nước mắm mà một số người bà con giới thiệu; tuy nhiên lần nào cũng vậy; nước mắm họ gửi vào thường rất khác nước mắm họ "chào hàng" lúc đầu. Riết rồi... tôi chẳng còn tin ai còn làm nước mắm thật nữa; đa số họ ủ nhanh 3-4 tháng, rồi xay, rồi nấu, rồi pha trộn, lọc lại bán cho khách hàng, rồi cũng khao là "nước mắm nhỉ" với tỉ lệ 30-45 độ đạm, v.v.
Tuần rồi tôi có nhận một lố nước mắm nhỉ do một chú em con ông cậu, đến tận nơi (ở Phú Hài, Phan Thiết), chổ mà nguời làm nước mắm thủ công, cô ấy đã ủ đúng 2 năm xong mới lọc lại; chuyện này tuy đơn giản vậy chứ bao làng nghề nước mắm hầu như cả miền trung không còn làm vậy nữa. Giải thích làm sao, có những gì đơn sơ, chơn chất nhưng do hoàn cảnh hay phương thức mưu sinh mà nó chẳng còn có giá trị với bao con người "chơn chất" nữa.
Đấy...., chuyện nước mắm thể... tuy gần mà xa; thoáng nghe thì đơn giản... nhưng rõ lại chẳng…đang giỡn như thế đó. Xuân năm nay, tôi sẽ làm lại món thịt luộc thái mỏng, quấn rau chấm với nước mắm nhỉ ủ đúng 2 năm để xem... hương Xuân có về lại cùng một kẻ đã xa nhà cả... 50 năm.

Bí Bếp
https://www.facebook.com/share/p/1Roit4TsrC/

_______________________

Monday, August 17, 2026

BÀN TAY VIỆT TRÊN ĐẤT MỸ - NHỮNG LÁ ĐỎ ĐEN

Thơ Thơ – Cẩm Tú

Có những gia đình, nhìn từ bên ngoài, ai cũng nghĩ họ chẳng còn gì phải lo.

Không biệt thự, không xe sang chất đầy garage, nhưng có căn nhà đã trả gần xong, có hai đứa con ngoan và có một bữa cơm chiều luôn đủ bốn người.

Sunday, August 16, 2026

ĐÓNG hay MỞ PROFILE Cá Nhân Trên Trang Facebook:

Mình thích câu nói của Eckhart Tolle
“Hãy để người khác thấy ánh sáng của bạn, nhưng không cần thấy toàn bộ ngôi nhà của bạn.”
Thỉnh thoảng, tôi được hân hạnh xin được muốn “kết nối” từ một vài bạn. Đôi khi, chính tôi muốn ghé thăm trang của ai đó để tìm hiểu đôi chút trước khi kết nối, thì lại gặp ngay dòng chữ: “Profile Locked.”

Saturday, August 15, 2026

NỬA SAU CUỘC ĐỜI, NGƯỜI PHỤ NỮ CHẲNG CÒN NHIỀU ĐIỀU ĐỂ SỢ

.

 Yêu cũng đã iêu

 Kết hôn cũng đã kết hôn

 Sinh con cũng đã sinh

 Cửa sinh , cửa tử cũng đã bước qua

 Những tổn thương, những giông bão lớn nhất của cuộc đời, có lẽ cũng đã từng trải qua

 Vậy nên, phần đời còn lại...

Friday, August 14, 2026

CON NGƯỜI CÓ THỂ SỐNG BÌNH THƯỜNG NẾU NHỮNG CƠ QUAN SAU THIẾU HAY MẤT ĐI

 Minh Hân Phan

Cơ thể người là một hệ thống sinh học phức tạp, và nó không thể hoạt động nếu thiếu một số cơ quan quan trọng như não, tim và phổi. Tuy nhiên, không phải cơ quan nào cũng thiết yếu; trên thực tế, một số bộ phận có thể cắt bỏ mà chỉ gây ra rất ít biến chứng hay hạn chế.