BS Wynn Tran
Trên mạng, quý vị chắc đã thấy các bài viết và youtuber khuyên dùng cần tây (Celery) để chữa cao huyết áp. Hiện nay, các bằng chứng khoa học cho thấy chất chiết xuất cần tây có thể có tác dụng hạ huyết áp nhẹ, nhưng chất này không thể thay thế thuốc điều trị huyết áp.
Cần tây là loại rau giàu vitamin A, C, K, và chứa một ít khoáng chất như kali, canxi, magiê, cùng nhiều chất xơ và nhiều hợp chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của cần tây nằm ở các chất chống oxy hóa mạnh như quercetin, kaempferol và flavonoid, giúp giảm viêm, bảo vệ mạch máu và hỗ trợ tim mạch. Cần tây chứa phthalides (đặc biệt là 3-n-butylphthalide – 3nB), một hoạt chất đã được nghiên cứu giúp giãn mạch máu (vasodilation), giảm sức cản mạch ngoại biên, và từ đó giảm huyết áp một cách tự nhiên.
Ngoài ra, apigenin, một flavonoid chống oxy hóa, giúp cải thiện chức năng nội mô mạch máu và giảm viêm, hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Nghiên cứu phân tích tổng hợp về cần tây chữa huyết áp đăng trên tạp chí International Food Science (Mar 2024) cho thấy chiết xuất cần tây chứa có thể giúp giảm huyết áp, mặc dù kết quả khác biệt không quá nhiều.
Cần tây còn có các lợi ích gián tiếp đối với bệnh huyết áp như cần tây giàu kali, giúp điều hòa huyết áp bằng cách tăng đào thải natri qua thận, giảm co mạch, và giúp điều hòa nhịp tim. Ngoài ra, hàm lượng chất xơ cao giúp giảm cholesterol, yếu tố liên quan trực tiếp đến tăng huyết áp.
Tuy nhiên, cần tây không phải thuốc chữa huyết áp thật sự
Mặc dù có tác dụng khoa học, cần tây chỉ có thể hỗ trợ hạ huyết áp nhẹ, nên có thể có ích cho người tiền tăng huyết áp hoặc tăng huyết áp giai đoạn 1 (khoảng 130-139/80-89). Cần tây không thể và không nên thay thế các loại thuốc hạ huyết áp với người cao huyết áp thường xuyên hoặc các bệnh lý phức tạp khác như tiểu đường hay thận mạn tính.
Cần tây càng không thể chữa bệnh tăng huyết áp nặng hay ngăn ngừa biến chứng tim mạch nếu dùng một mình. Quý vị đang dùng thuốc huyết áp không nên tự ý ngưng thuốc và chuyển sang chỉ uống nước ép cần tây. Chưa kể quý vị phải dùng rất nhiều cần tây hằng ngày, dẫn đến các tác dụng phụ khác.
Có nên uống nước cần tây mỗi ngày?
Quý vị có thể uống nước ép cần tây mỗi ngày với lượng vừa phải, khoảng 250ml cho người bình thường, nhưng không nên lạm dụng vì có thể gây dư thừa natri, ảnh hưởng đến huyết áp và sức khỏe tim mạch. Tốt nhất là nên uống cách ngày, 1-2 lần mỗi tuần và kết hợp với các dinh dưỡng khác.
Quý vị nên uống vào buổi sáng để hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn, và những người có bệnh nền như huyết áp thấp, tim mạch, hoặc phụ nữ mang thai nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi uống.
Cách Dùng Cần Tây
Salad: Cần tây thái lát có thể thêm vào salad để tạo độ giòn và hương vị.
Sinh tố: Cần tây có thể xay nhuyễn với các loại rau củ quả khác để làm sinh tố detox.
Nấu chín: Cần tây có thể xào, hấp hoặc nướng để làm các món ăn phụ.
Nước ép: Nước ép cần tây được ưa chuộng trong các liệu trình detox và làm đẹp da.
Tác Dụng Phụ
Dị ứng: Một số người có thể bị dị ứng với cần tây, gây ra các triệu chứng như ngứa, phát ban, và trong trường hợp nặng, khó thở.
Độc tính khi sử dụng quá nhiều: Dùng cần tây quá nhiều có thể dẫn đến lượng natri cao, gây tăng huyết áp.
Tương tác thuốc: Cần tây có thể tương tác với một số thuốc như thuốc chống đông máu.
Quý vị nào hạn chế dùng Cần Tây?
Không phải ai cũng phù hợp để sử dụng cần tây, dù đây là loại rau được ưa chuộng trong ăn kiêng và giảm cân. Những người bị dị ứng với cần tây cần tránh hoàn toàn, vì cần tây có thể gây phản ứng dị ứng nghiêm trọng như ngứa, phát ban, phù mạch hoặc khó thở. Bệnh nhân bị bệnh thận cũng nên thận trọng, vì sử dụng cần tây với lượng lớn có thể làm tăng áp lực lọc của thận và ảnh hưởng đến cân bằng điện giải, đặc biệt ở người có chức năng thận suy giảm.
Đối với phụ nữ mang thai, việc uống nước ép cần tây hoặc sử dụng với liều cao không được khuyến khích, vì một số tài liệu cho thấy cần tây có thể kích thích co bóp tử cung, tiềm ẩn nguy cơ không an toàn cho thai kỳ. Do đó, phụ nữ mang thai nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng cần tây với số lượng lớn.
BS Wynn Tran, Los Angeles, Hoa Kỳ
(trích từ sách "Trong Phòng Chờ 3: Dinh Dưỡng Chữa Bệnh" đang xuất bản, sẽ có mặt trên Amazon và Việt Nam)
__________________
No comments:
Post a Comment