Hao Duc Nguyen
CHUYÊN MỤC
- Xã hội đời sống (3201)
- Truyện ngắn - Tùy bút - thơ (1505)
- Trong bếp ngoài vườn * (617)
- Y học - Sức khỏe (431)
- Thế giới huyền bí (134)
Sunday, July 14, 2024
NHỮNG ĐÊM DÀI KHÔNG ĐIỆN Ở … MỸ
Saturday, July 13, 2024
Đám cưới của thủ môn Đặng Văn Lâm
*
Một đám cưới không khoa trương, không hoành tráng
Đám
cưới của thủ môn Đặng Văn Lâm
Thanh Hà
Đám
cưới của thủ môn Đặng Văn Lâm và người đẹp Yến Xuân là lễ cưới vô cùng đặc biệt
trong giới cầu thủ nổi tiếng ở Việt Nam.
Ngày
7/7/2024 vừa qua, thủ môn ĐT Việt Nam Đặng Văn Lâm và bà xã Bùi Thị Yến Xuân đã
tổ chức lễ cưới riêng tư tại Nha Trang. Có cả triệu lượt theo dõi trên mạng xã
hội. Đặng Văn Lâm vốn là cầu thủ nổi tiếng top đầu của bóng đá Việt Nam 6 năm
trở lại đây, nhưng đám cưới của anh lại tổ chức đặc biệt gọn gàng, đơn giản và
riêng tư hết mức.
Theo
chia sẻ từ chị Trần Vũ Ngọc Anh - người chị thân thiết của Đặng Văn Lâm và Yến
Xuân - đám cưới của thủ môn mang hai dòng máu Việt / Nga chỉ có vỏn vẹn mười
mấy người gồm bố mẹ, anh chị em ruột, thêm 3 người bạn thân nhất của cô dâu chú
rể. Ảnh tập thể của đám cưới gồm cả người lớn, trẻ nhỏ chỉ có 23 người.
Đặng
Văn Lâm cũng chia sẻ : "Tụi em chỉ xem đây là một bữa tiệc của
gia đình, rình rang quá không phải là tụi em". Đây cũng là lý do
Văn Lâm chỉ mời duy nhất một cầu thủ cũng là người bạn thân nhất của anh -
Adriano Schmidt dự cưới.
Gói
gọn khách mời trong phạm vi gia đình, Đặng Văn Lâm và Yến Xuân cũng từ chối
những lời mời tài trợ cho đám cưới, chỉ chọn vài thương hiệu yêu thích. Đám
cưới của cả hai cũng không có thủ tục bê tráp ăn hỏi hay trăm bàn tiệc cưới;
cũng không tổ chức đón rước và lễ gia tiên như truyền thống, không nhận quà
cưới, không nhận tiền mừng từ khách mời. Nguyên nhận bởi cả hai tâm niệm : “Toàn
người nhà thôi mà nhận tiền gì hả chị ? Tụi em còn muốn tặng quà cho mọi người
thật nhiều vì đây thực sự là bữa tiệc để nói lời cảm ơn gia đình”.
Trong
giờ phút tổ chức hôn lễ, Văn Lâm có khoảnh khắc tay run lên khi nắm tay Yến
Xuân, còn cô dâu đôi mắt cũng ươn ướt. Tình cảm ngọt ngào mà cặp đôi dành cho
nhau khiến mọi người ngưỡng mộ.
Thanh
Hà
(kenh14.vn)
___________________
Friday, July 12, 2024
CÀ PHÁO NGÂM MẮM CHUA NGỌT
Nguyên liệu:
- Cà 2 kg.
- Đường phèn 500g.
- Mắm 500 ml, nước 1 lít.
- Giấm trắng 500 ml.
- Ớt sừng 3 quả, ớt tươi cay 6 quả.
- Tỏi 3 củ, xả 3 củ, giềng 1 miếng, 1 gừng.
Cách làm:
- Cà mua về phơi ngoài nắng tầm 3 tiếng cho héo, sau đó mang vào cắt núm bỏ đi, bổ miếng vừa ăn.
- Pha nước muối loãng, cho 2 thìa bột mì, 1 ít dấm, cho cà vào ngâm tầm 40 p rồi rửa sạch để ráo nước
- Cho 1 lít nước , 500 ml mắm, 500 ml dấm trắng, 500 g đường phèn đun sôi cho tan đường
- Tỏi, ớt, gừng, giềng xay nhỏ chờ nước mắm đun sôi nguội đổ vào khuấy đều
- Cho cà vào hộp đổ nước mắm tỏi ớt vào khuấy đều, đậy hộp để ngoài tầm 1 hôm là được.
Nguồn: St
_____________________
Thursday, July 11, 2024
Tại Sao Bạn Lại Chọn Sinh Sống Ở Florida T
Hien-Anh Le RN
![]() |
| mãn cầu vườn nhà mình |
Mình nghĩ chẳng nơi nào là hoàn hảo cả. Chắc chắn sẽ có điểm yếu và điểm mạnh. Mình lựa chọn Florida, hoàn toàn vì nó thích hợp với hoàn cảnh sống của cá nhân và gia đình. Vì thế, bài viết này, chỉ là quan điểm cá nhân thôi nhé!
Florida, một tiểu bang không còn xa lạ với những người Việt mới định cư trong vòng 20 năm trở lại đây. Vùng đất này, có khí hậu nhiệt đới, nên khá gần gũi với khí hậu Việt nam. Nếu đã sống lâu năm ở các tiểu bang có khí hậu lạnh thì ban đầu bạn sẽ rất khó chịu với cái nóng ẩm ướt của Florida, nhưng từ từ rồi bạn sẽ quen dần.
Các loại trái cây, rau quả gần gũi với người Việt đều có thể trồng được tại vườn sau nhà như nhãn, xoài, đu đủ, mãn cầu, mít, rau muống, mướp đắng, bầu bí .v.v… các vườn trái cây của người Việt gần đây cũng mọc lên như trăm hoa đua nở. Tạo thêm những điểm du lịch cho khách từ bốn phương đổ về, tìm lại một chút cảnh quê hương Việt nam qua các loại trái cây ngon.
Ngoài các bãi biển nổi tiếng thế giới với màu nước biển xanh trong và cát trắng mịn trải dài, có những nơi người ta có thể câu cá, câu tôm thỏa thích như cầu Skyway chẳng hạn. Mình thấy có nhiều anh chị tổ chức mô hình khám phá Florida bằng những nhóm nhỏ đi bắt ốc và câu cá rất thú vị. Nắng hè nóng quá, thì có thể trốn vào các khu vực suối mát như Kelly spring park hay Wekiwa state park, nhiệt độ gần như giảm xuống còn 67-68F mát rượi. Các theme parks nổi tiếng như Disney world, Universal, Sea world, Bush garden , LEGO land … mỗi năm đón hàng triệu lượt khách khắp nơi trên thế giới đến thăm. Vì thế Florida mạnh về ngành du lịch, khách sạn, khu nghỉ dưỡng, và nhà hàng. Thêm nữa, đi cruise ở FL có khi on sale cho chuyến đi biển Caribbean 1 cuối tuần chỉ $200/ 1 người.
Mười năm trở lại đây, cộng đồng người gốc á châu như Việt, Hoa, Hàn, Nhật đang dần phát triển mạnh. Riêng vùng Central FL nhiều chợ, nhà hàng, các tiệm ăn nhỏ mọc lên ào ào như nấm sau cơn mưa. Các
chợ thực phẩm châu á cung cấp các loại thực phẩm khô và tươi rất phong phú. Các khu chợ trời nông sản vào các buổi sáng thứ bẩy và Chúa Nhật có nhiều loại nông sản organic tươi ngon. Florida cũng có khu chợ đêm với nhiều món ăn đường phố ngon khó cưỡng.
Một điều mà nhiều người rất muốn dọn đến Florida, nhưng vẫn do dự đó là sợ bão. Đúng vậy, Florida năm nào cũng chào đón nhiệt tình vị khách không mời cũng đến là Hurricane. Bão thổi tốc mái nhà, sập gẫy cầu, nước ngập lụt, đổ cột điện gây mất điện, thiên lôi cũng lâu lâu ghé thăm dáng một phát xuống nhà xem nhà mình xây có chắc không … những thiệt hại này gây nên giá bảo hiểm nhà tăng. Thế nhưng, những trường hợp này đại đa số xảy ra ở những khu vực rất gần biển. Ví dụ như vùng South Florida. Central Florida vì nằm ở giữa nên ít khi bị thiệt hại nặng. Nếu bão vào đến nơi thì chỉ còn là mưa giông. Tuy nhiên nếu ở những khu vực đất thấp vẫn có nguy cơ bị ngập lụt.
Nỗi lo lắng thứ hai là cá sấu 🐊 mình cũng xem nhiều video clip thấy cá sấu tấn công người ta hoặc nó thình lình xuất hiện trên đường đi bộ hoặc vườn sau nhà. Mình ở Florida 4 năm, nhưng chưa từng thấy cá sấu 🐊. Khu vực có cá sấu thường là khu vực gần sông hồ. Nhà mình gần hồ lớn nhưng chưa gặp nó và cũng không mong gặp 🐊😆
Florida theo mình, nó giống như một Safari công cộng. Mình thường thấy mấy con cò cao như người dõng dạc sải bước trong employee parking của bệnh viện mình làm. Có khi mình còn thấy cả chim công 🦚 đủng đỉnh đi mà nó chẳng sợ người. Khu vực nhà bạn mình có cảnh báo có gấu 🐻, nên thùng rác thì không được phép kéo ra vào ban đêm.
Thị trường địa ốc ở Florida nở rộ từ 2020. Đó là thời điểm mà mỗi tháng trung bình ước tính khoảng 1000 người từ các tiểu bang vùng lạnh dọn về. Nhà bán đắt như tôm tươi. Mỗi căn nhà có trên 10 offers thì họ mới bán. Giá cả tăng vọt đến chóng mặt trong khi tiền lời mượn mua nhà lúc đó rất lý tưởng. Hiện tại thị trường địa ốc đang chậm lại. Giá cả cũng không tăng ào ào như 3 năm về trước, nhưng tiền lời mua nhà thì cao gấp 3 lần của 3 năm trước. Các anh chị nên liên lạc trực tiếp với các bạn làm về địa ốc ở Florida thì sẽ biết đầy đủ thông tin về giá cả và khu vực. Property tax ở Florida dựa vào giá trị căn nhà khoảng 1% và xin được homestead exemption cho căn nhà chính.
Trường công lập phổ thông ở Florida cũng giống như đa số các bang khác. Khu tốt thì có trường tốt. Tuy nhiên cũng có quận cho phép học sinh ở ngoài school zone đến học. Các trường đại học lớn nổi tiếng thì có University of Florida, được mệnh danh là “New Ivy League”, University of Central Florida, University of Miami .v.v… Học bổng Bright future dành cho học sinh giỏi, có 100 giờ phục vụ cộng đồng hoặc làm việc, không tính vào income của cha mẹ.
Ở Florida không có income tax, nên đó là một điểm cộng cho người đi làm. Các thực phẩm tươi sống không phải trả thuế. Thuế mua hàng 6.5%. Chạy xe trên đường cao tốc thì phải trả toll. Hàng năm, thống đốc cho phép một vài tháng nếu mình di chuyển bằng xe trên cao tốc trên 35 lần trong một tháng thì sẽ được giảm 1/2 số tiền toll. Đường xá ở Florida giữ gìn khá tốt. Trên cao tốc và các tuyến đường highway hay local giữ gìn sạch đẹp và rất hiếm có ổ gà. Tệ nạn xã hội thì Florida cũng không phải ngoại lệ. Cũng có những khu vực khét tiếng mình cũng rén không giám vô. Tuy nhiên, nạn đập xe, cướp bóc, homeless chiếm đóng parks, hoặc người ta chích choát thuốc phiện tự do trên phố thì thật sự rất hiếm thấy hoặc nó chỉ có ở những khu vực lộn xộn chứ không hoành hành ở khắp nơi.
Florida mạnh về ngành du lịch, khách sạn, khu nghỉ dưỡng, và nhà hàng. Tuy nhiên, vẫn có các hãng xưởng lớn khoảng 10k nhân viên như Jabil Inc, Lockheed Martin, Tupperware .v.v… Minimum wage ở FL hiện nay là $12/ hr
Mình làm về y tế, nên cũng muốn chia sẻ một chút. Đối với các bang lớn như California hay New York, thì lương của y tá ở Florida và nhiều bang khác không thể sánh bằng. Có rất nhiều người cho rằng, ở FL lương y tá được trả rẻ nhất nước Mỹ. Điều này không hẳn là đúng. Bởi vì mình đã từng làm việc ở một tiểu bang thuộc vùng central của nước Mỹ, thì lương y tá ở đó còn thấp hơn ở Florida. Tính số lương bây giờ tăng lên so với mình còn ở bang cũ phải mất 15-20 năm mới lên được như tiền lương bây giờ. Ai chê thì chê, chứ mình và các đồng nghiệp (đều là những người từ các bang khác dọn về CA, NY, TX, GA, NC…) vẫn vui vẻ làm việc vì không khí làm việc nhiều sắc tộc nên mình cảm thấy rất dễ chịu và không sợ kỳ thị.
Bệnh viện ở vùng Central Florida rất đẹp. Bước vào như là một khách sạn hạng sang. Khuôn viên bên trong của một bệnh viện mình từng làm, nó giống như một Gaylord Hotel thu nhỏ. Thỉnh thoảng khách du lịch nước ngoài vẫn chạy vào xin check in vì tưởng đó là khách sạn.
Đối với cá nhân mình, từng trải nghiệm cuộc sống ở châu Âu từ nhỏ. Định cư ở Mỹ, mình từng có thời gian sống ở 2 tiểu bang khác trước khi về Florida. Mình tạ ơn Chúa vì đó là quyết định đúng. Cả gia đình mình yêu cuộc sống ở Florida và không còn muốn dọn đi tiểu bang khác nữa.
Hy vọng bài viết hơi dài này, mang đến một vài thông tin hữu ích cho những ai đang muốn tìm hiểu về Florida. Cảm ơn mọi người đã dành thời gian đọc bài viết của mình.
PS. Hình chụp mãn cầu vườn nhà mình.
Hien-Anh Le RNNgười Việt Nam Florida
_________________________
Wednesday, July 10, 2024
LÀM VƯỜN Ở FLORIDA CÓ ĐẮC KHÔNG?
A. CẢI TẠO ĐẤT
Việc đầu tiền là cải tạo đất. Đất ở Florida là đất cát. Thoát nước rất tốt nhưng không có dinh dưỡng nhiều. Bạn có thể xin mulch. Chipdrop sẽ đem đến nhà bạn miễn phí. Bạn phải bỏ công ra trải hết vườn của bạn. 20 cubic yard là ít nhất. Họ không chịu đem đến nữa xe hay 1/4. Mình tốn khoảng vài tuần mới làm xong vì mình làm full time và có rất nhiều side jobs. Bên cạnh có con nhỏ. Không dùng máy móc gì cả.
Không tốn một đồng nào. Nhưng rất nhiều công. Rất đau lưng. Nếu không làm nổi, bạn có thể mướn người làm.
B. MUA CÂY GIỐNG
Xoài.
Không thể thiếu cây xoài ở Florida.
Bạn có thể ươm xoài từ hạt dễ dàng. Mình thảy hạt xoài maha chanook ra vườn là tự lên.
Nhưng bạn có thể mua một cây xoài ghép rồi dưới $50
Nên mua cây Maha chanook và Kew Yai
Mãng cầu na.
Phải gọi vậy vì có hàng trăm loại mãng cầu
Ươm từ hạt na dai. 2 năm có trái
Free
Mận
Tùy loại. Mua cây chiết $50
Cây Lý.
Ươm từ hạt.
Free
Cây Phượng Vĩ
Ươm từ hạt.
Free
Chuối
Xin giống từ hàng xóm và bạn bè
Free
Cây bơ
Mua cây ghép : $50
Cây mít
Ươm từ hạt.
Free
Mía
Xin giống từ hàng xóm và bạn bè
Free
Khoai mì
Xin giống từ hàng xóm và bạn bè
Free
Cây vải
Mua cây sweetheart hay Hak Ip
$50
Cây nhãn
$50
Cây nhãn chiết thái Lan. Không nên mua nhãn tím
Cây đu đủ
Tự ươm
Free
Cây mai vàng việt nam
Mua rất đắc
Xin giống từ hàng xóm và bạn bè về ươm
Free
Hoa mười giờ
Xin giống từ hàng xóm và bạn bè
Free, nếu Mua $4
Cây trứng cá
Xin giống từ hàng xóm và bạn bè ươm
Free
Cây sứ Thái Lan ghép
$20
Cây sứ đại
Xin giống từ hàng xóm và bạn bè rồi ghim
Free
Cây ổi
Xin giống từ hàng xóm và bạn bè ươm
Free
Nếu muốn ổi đài Loan không hạt : $100
Vú sửa
Có thể Xin giống từ hàng xóm và bạn bè ươm
Free
Mua cây vú sửa hoàng kim. $65
Sapoche.
Nên mua cây ghép $60
Xin giống từ hàng xóm và bạn bè ươm. Có thể phải đợi 10 năm
Free
Thanh Long
Xin giống từ hàng xóm và bạn bè rồi ghim
Free
Tác giả mua giống hiếm lạ nên sẽ cao hơn. Bạn không cần mua giống quý hiếm
C. PHÂN BÓN.
- Cá biển hay hồ. Free
- Đất Florida xấu. Phải cần npk $20
- Cần magnesium. Rất rẻ. Mua tiệm 99 cent hay Walmart $5
- Micronutrient. Miracle gro. $20
- Bạn đã cải tạo đất. Mulch. Free
- Tự làm phân hữu cơ liên lạc chú Hoành và Phước
- Nuôi trùng. Rất rẻ
D. THUỐC TRỪ SÂU
- Neem oil $10
- Bắt sâu bằng tay Free
- Ớt và tỏi xay. Không free nhưng rẻ
- Xịt nước. Rẻ hay free
Chúc các bác làm vườn vui vẻ
Xin cho credit của tác giả Bần Cố Nông khi san sẻ. Không khuyến khích copy and paste. Mình sẽ update và edit
https://www.facebook.com/profile.php?id=100033073401503
https://youtube.com/@banconong
_____________________________
Tuesday, July 9, 2024
BẠN SẼ PHẢI HỐI HẬN VÌ ĐÃ ĐỂ DÀNH NHỮNG THỨ TỐT ĐẸP ĐẾN SAU CÙNG

* Giày da mở miệng cười
Có một người con trai hiếu thuận đã mua tặng cho cha của mình
một đôi giày da, đôi giày sáng bóng rất đẹp. Người cha vô cùng vui sướng, nhưng
lại không mang nó ngay, mà cất nó ở trong tủ giày, chỉ thỉnh thoảng lấy ra xem
một chút.
Một năm sau, lúc người cha muốn đi dự tiệc cưới mới nhớ đến đôi giày da này. Nhưng lúc lấy ra thì đôi giày đã bị mốc rồi, đế giày cũng đã nứt ra. Ông sững sờ nhìn đôi giày, vô cùng tiếc nuối.
* Bà lão chuyên ăn táo chín rữa
Có một bà lão rất tiết kiệm, trong nhà của bà có một hộp táo, bà
luôn chọn những quả táo chín để ăn trước. Bà rất kiên nhẫn gọt bỏ những chỗ táo
bị hỏng đi, sau đó lại thích thú ăn phần táo còn lại. Ngày hôm sau, lại có một
quả táo bị hỏng mất một ít, bà lại gọt sạch phần bị hỏng đi, và ăn ngon lành
chỗ táo còn lại. Táo trong hộp cứ từng quả từng quả mà chín hỏng. Cả một hộp
táo như vậy mà bà lão cuối cùng không ăn được một quả nào tươi ngon.
Rất nhiều người đều chê cười bà, nói bà nên lấy táo ngon ăn trước đi, bà nói : “Tôi muốn để dành những quả ngon sẽ ăn sau”.
Đọc hết hai câu chuyện này thì bạn nghĩ như thế nào?
Đôi khi bạn nghĩ đó là giữ gìn đồ vật nhưng lại chính là làm hỏng nó; bạn cho rằng đó là tiết kiệm, nhưng lại chính là lãng phí.
Đừng mang những thứ tốt để lại đến sau cùng, bởi vì giá trị của vật phẩm sẽ giảm xuống từng ngày, đến lúc bạn muốn sử dụng thì có lẽ nó đã mất đi giá trị ban đầu rồi.
Đừng mang những thứ tốt để lại đến sau cùng, bởi vì thời gian không đợi người, đến lúc bạn muốn hưởng thụ cuộc sống, thì có lẽ sức khỏe của bạn cũng đang báo động rồi.
Đừng mang những thứ tốt để lại đến sau cùng, bởi vì năm tháng không đợi người, ngay lúc bạn muốn mặc một cái áo đã cất kỹ nhiều năm, thì phát hiện ra mình đã quá tuổi để mặc nó rồi. Ngay khi trời thu tiêu điều tìm đâu cho thấy một chút gió xuân; lúc mùa đông lạnh thấu xương lại tìm không thấy trăng thu đâu nữa, bốn mùa cũng như những giai đoạn của cuộc đời, hãy tận hưởng nó một cách thích hợp.
Bất kể là ở giai đoạn nào của cuộc đời, đều phải sống cho thật tốt, quý trọng tất cả, nắm chắc hiện tại, thoải mái tận hưởng.
Đừng mang những thứ tốt để lại sau cùng, nếu không trong tương lai bạn sẽ phải hối hận.
Sưu tầm trên Net
_____________________
Monday, July 8, 2024
Ngày xưa Má nấu
Đào Thị Thanh Tuyền

Nhớ ngày xưa má tôi hay nói: “Trên rừng có bao nhiêu loài cây thì dưới biển có bấy nhiêu loại cá”. Thường là khi má đem về một loại cá mới nào giờ chưa ăn, bà nghe người ta mách mua về ăn thử hay ai cho. Để rồi có khi là câu tấm tắc khen: “Công nhận cá này ngon thiệt, lần sau gặp mua nữa”, hay có thể là: “Cá này không thích lắm”, hay nói kiểu hứa hẹn lần sau vì lần đầu cá ngon nhưng má nấu chưa có kinh nghiệm.
Nghĩ lại nếu hồi đó, tôi không có “thâm niên” xách giỏ theo má đi chợ thì làm sao biết được những loại cá mà sau này không thể nào tìm thấy như cá nhám em là con cá lấy từ bụng cá mẹ ra. Bây giờ nghe thì khó chấp nhận khi mà môi trường cần được bảo vệ, không đánh bắt cá vào mùa sinh sản… Nhưng thời xưa ấy, con người biết cách khai thác cá không bị cạn kiệt. Cá nhám em hãn hữu mới có, thế hệ tôi nhiều người đã từng ăn loại cá này. Món ngon nhất má tôi làm là nấu cháo, ăn miếng cá nhai cả sụn, thịt cá mềm, vị ngọt tươi.
Bài vè về tên các loại cá chúng tôi thuộc lòng bởi mỗi khi đi chợ về, bỏ cá từ trong giỏ ra rổ má hay ngâm nga:
“Nghe vẻ nghe ve/ Nghe vè loài cá.
No lòng phỉ dạ,/ Là con cá cơm.
Không ướp mà thơm,/ Là con cá ngát.
Liệng bay thoăn thoắt,/ Là con cá chim.
Hụt cẳng chết chìm,/ Là con cá đuối.
…
Bài vè dài lắm với rất nhiều loại cá. Người đời mượn tên con cá như một cách chơi chữ nói về con người, sự việc cho vui chứ không phải mô tả đặc tính của cá. Còn cá ngon thế nào, chế biến món gì thì không thiếu trong ca dao tục ngữ khi nói về từng loại cá. Người xưa còn dạy cách chọn cá, như: “Cá đầu, cau cuối” với ý nghĩa cá ăn cái đầu thì béo, cau ăn trái cuối buồng thì ngon; “Thà liếm môi liếm mép còn hơn ăn cá chép mùa hè” ngoài ý nói mùa hè con cá chép không ngon còn muốn nhắc nhở con cháu mùa nào thức nấy; Hay: “Muốn ăn cá, phải thả câu dài” nghĩa đen đơn giản hiểu ngay nhưng nghĩa bóng ý như muốn thành công thì phải bỏ công sức ra…
Con cá trong kho tàng ca dao tục ngữ Việt Nam rất phong phú từ những câu răn dạy của người xưa đến dự báo thời tiết, văn hóa, lịch sử… Ví dụ: “Câu cá buổi hôm/ Câu tôm buổi sớm”, “Xanh không thủng, cá đi đường nào” – Xanh là dụng cụ để nấu, làm bằng đồng, có hai quai như cái chảo lớn, câu tục ngữ chỉ sự nghi ngờ người nào đó làm điều vụng trộm, việc gì cũng có nguyên nhân chứ không tự nhiên xảy ra; Câu ca dao quen thuộc mà ai cũng biết là lời răn dạy: “Cá không ăn muối cá ươn/ Con cãi cha mẹ trăm đường con hư”…
Rồi từng loại cá còn nhiều câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ nữa về cách ăn, chế biến, mượn tên cá nói lên câu chuyện…mà thấm thía nhất là ví von về tình yêu trai gái. Ví dụ, chỉ một loại cá liệt thôi đã thấy bao nhiêu là câu nhắn của người xưa:
“Nước mắm ngon dằm con cá liệt / Em có chồng nói thiệt anh hay”
“Em là con cá liệt ở khơi/ Anh là lưới bén bủa nơi dọc gành” – Câu ca dao Nam bộ nói về tình yêu đôi lứa, hai ta không cùng “hệ”, làm sao anh “bủa” được em đây.
“Cá liệt mà nấu canh chua / Anh thương em đó, quê mùa vẫn thương”
Hay nói về con cá thu:
“Mắc tiền ăn miếng cá thu / Ăn chi lũ cá lù đù nhiều xương”
“Ví dầu cá bống xích đu/ Tôm càng hát bội, cá thu cầm chầu”
“Chị Xuân đi chợ mùa hè/ Mua cá thu về, chợ hãy còn đông
Anh Hươu đi chợ Đồng Nai / Bước qua Bến Nghé ngồi nhai thịt bò”
“Cha mẹ đòi ăn cá thu/ Gả con xuống biển mù mù tăm tăm”
“Ai làm cá bống đi tu / Ai làm nước mắt cá thu buồn rầu
Phải chi ngoài biển có cầu / Em ra em vớt đoạn sầu cho anh”.
Chỉ với hai loại cá rẻ tiền (cá liệt) và đắt tiền (cá thu) mà biết bao tâm sự của người xưa gởi vào đó.
Từ ngàn năm, với muôn trùng loài cá biển, kinh nghiệm người xưa truyền lại cho người nay biết loại cá nào ăn được, chế biến món gì, con cá nào đi với món nào, ăn tươi ngon ra sao, phơi heo héo hay phơi khô thì ngon…
Một lần tôi lẩn thẩn nhẩm đếm xem nào giờ mình đã ăn bao nhiêu loại cá biển, tôi thấy cao lắm chỉ khoảng chưa đến 40 loại cá quen, nhiều người biết như cá thu, liệt, bò, chù, chấm, ồ, ông căn, cá cơm, cá nục, chim, hồng, bớp, giò, dìa, nhồng, chuồn, đỏ, phèn, mú, đổng, nhái, chai…. Và để kiểm chứng, tôi chạy xe ra mấy bến cá bên biển mới giật mình thấy các loại cá mà mình đã ăn hay biết là một con số rất khiêm tốn.
Đây chỉ là những bến cá nhỏ, cá đưa lên thường là lưới tối đi sáng về hay lặn bắt các loại hải sản đặc biệt như ốc, tôm, mực, hải sâm, ghẹ… nhỏ lẻ không bao nhiêu so với các cảng cá lớn. Nhưng điều hay ở những bến cá mini này là bạn sẽ thấy có rất nhiều cá lạ, lần đầu nghe tên.
Này là con cá lị, bây giờ tôi mới biết. Chỉ có một con, người bán nói với tôi rằng cá này ăn hơi bị xương, nếu không ai mua sẽ đem về nấu cà ri chấm bánh mì. Con cá lưỡi trâu mình dẹp màu sậm, con cá mó mà ngày xưa má tôi vẫn thường hay nói: “Cá mó chó ăn” đến bây giờ thì đã thành một loại cá ngon, không có mà ăn. Hay con cá lao mình dài đầu nhọn như cây lao mà tôi không biết chế biến món gì thì ngon.
Người đời đặt tên cá còn phân biệt thêm nhiều loại kèm theo khác nữa. Ví dụ như cá mú có mú mâu, mú đỏ, mú đen, mú nghệ, mú mặt quỷ… cá phèn có phèn râu, phèn vàng, phèn hồng; cá hồng có hồng bì, hồng xám, hồng lạc; cá đổng xanh, đổng quéo; cá bò da, cá bò tắc kè… Tôi không phải là bà nội trợ rành cá lắm nên khi mua phải hỏi người bán và cả cách chế biến.
Cá thường chế biến những món gì? Tôi nghĩ thông dụng nhất là kho, nấu canh phù hợp với nhiều gia đình, nấu không cần cầu kỳ. Nhưng có loại cá không kho được như cá mú tôi chưa thấy ai kho bao giờ mà ngon nhất là nấu canh (lẩu) chua hay hấp, nấu cháo… Với cá, tôi thường thấy người ta chế biến các món như: nướng, chiên, kho, nấu lẩu, hấp hành, chấy tỏi, rang me, làm gỏi…. Rồi còn tùy loại cá mà ướp gia vị, cá nào đi với gia vị nào, kho có nước hay kho keo, kho gừng hay kho hành tiêu… Cá nào chiên ăn với nước mắm ớt tỏi xoài bằm thì ngon, có cá chỉ ướp sả ớt hay ướp muối hay phơi héo rồi chiên… Bốn mùa Xuân Hạ Thu Đông đều có cá ngon riêng cho từng mùa.
Tôi Google mấy chục ngàn loài cá biển, tôi nghĩ, biết nhiều loại cá nhất chỉ có dân chài. Và kinh nghiệm cũng từ các làng chài mà ra. Cá ăn được, ăn cách nào, họ sẽ chỉ lại cho người khác. Có loại cá dân vùng này thích nhưng vùng khác lại không ăn…
Tôi nghĩ thêm, người bà dạy cho người mẹ chế biến các món từ cá. Người mẹ dạy lại cho con gái, con gái dạy cho thế hệ tiếp theo… Ngày nay nhờ công cụ tìm kiếm Google, kiến thức về cá và món ăn từ cá phong phú hơn.
Vào mùa cá, các bà mẹ tha hồ chế biến món ăn cho gia đình. Từ tay nghề đầy kinh nghiệm của mẹ, con cái sẽ có nhiều kỷ niệm ngày xưa còn bé được mẹ nấu cho ăn món nọ món kia mà sau này đi khắp nơi không sao tìm thấy lại con cá đó với món ngày xưa mẹ nấu!
ĐTTT / https://baotreonline.com/




