Uống đủ thuốc và an toàn

 Triệu Minh

Hơn 80% người trưởng thành từ 60 đến 79 tuổi dùng một hoặc nhiều loại thuốc kê toa. Và khoảng một phần ba số người trong độ tuổi này dùng từ 5 loại thuốc trở lên. Việc phải sử dụng nhiều loại thuốc với giờ giấc uống và hướng dẫn khác nhau có thể là một thách thức lớn. Consumer Reports đã tổng hợp những lời khuyên từ các chuyên gia để giúp bạn sử dụng thuốc một cách đơn giản và an toàn hơn.

1 - Chỉ dùng một nhà thuốc

Các bác sĩ và chuyên gia điều trị bệnh mãn tính cho bạn đôi khi không biết hết tất cả các loại thuốc bạn đang dùng. Việc mua thuốc tại cùng một nhà thuốc – nơi có đầy đủ thông tin về tất cả thuốc của bạn, bao gồm thuốc không kê toa và thuốc bổ sung (supplements) – sẽ giúp giảm nguy cơ xảy ra những nguy hiểm do tương tác thuốc.

2 - Lập danh sách thuốc đang dùng

Hãy tạo một danh sách ghi rõ tất cả các loại thuốc bạn đang sử dụng. Bao gồm công dụng, hàm lượng, liều dùng và thời gian uống của từng loại. Bạn nên để một bản trên cửa ngoài tủ lạnh hoặc nơi dễ thấy, đồng thời mang theo một bản khi đi khám bác sĩ hoặc nhập viện. Bạn cũng có thể nhập thông tin này vào ứng dụng như MyTherapy để nhận nhắc nhở mỗi lần uống thuốc.

3 - Hỏi về gói thuốc chia sẵn

Nhiều nhà thuốc (đặc biệt là các nhà thuốc độc lập) có thể giúp bạn đồng bộ (sync up) ngày lấy thuốc để bạn nhận tất cả thuốc trong cùng một ngày. Họ cũng có thể sắp xếp thuốc giúp bạn. Hãy hỏi nhà thuốc về các gói thuốc chia sẵn (pouch packs or strip packs) theo từng lần uống.

Ví dụ, toàn bộ thuốc buổi sáng sẽ được đặt trong một túi, còn thuốc buổi tối trong một túi khác, giúp bạn không phải nhớ loại nào uống lúc nào.

4 - Dùng các thiết bị hỗ trợ

Nếu bạn chỉ dùng một hoặc hai loại thuốc, hãy cân nhắc các dụng cụ nhắc uống thuốc có thể tái sử dụng và giá rẻ, gắn trực tiếp lên chai thuốc.

– Safety 1st Medicine Reminder phù hợp cho thuốc uống hai lần mỗi ngày.

– Take-n-Slide Pill Tracker hữu ích cho thuốc uống một lần mỗi ngày.

Nếu bạn dùng nhiều loại thuốc, hộp chia thuốc truyền thống sẽ giúp bạn nhanh chóng nhận biết loại nào đã uống và loại nào chưa. Đa số người dùng thích những hộp rộng chỗ, có ngăn riêng cho thuốc sáng và tối, cùng nắp dễ mở.

5 - Bảo quản thuốc đúng cách

Tốt nhất nên giữ thuốc ở nơi khô ráo, mát mẻ và tránh ánh nắng trực tiếp. Cũng nên đặt thuốc ở vị trí dễ nhìn thấy để bạn dễ nhớ uống thuốc đúng giờ.

6 - Theo dõi tác dụng phụ

Khi chúng ta lớn tuổi, phản ứng với thuốc của cơ thể có thể đổi khác, ngay cả với những loại đã dùng nhiều năm. Nếu bạn nhận thấy tác dụng phụ bất thường, hãy trao đổi với bác sĩ để xem có cần thay đổi liều lượng hoặc thời gian uống thuốc hay không.

Triệu Minh
https://baotreonline.com/

______________________

Sức khỏe tim mạch

Triệu Minh

Có 5 hiểu lầm sau đây thường được nhiều người phổ biến cho nhau khiến họ không hiểu đúng sự thật về sức khỏe tim mạch. Thay vì tin theo những lời truyền miệng, hãy tìm hiểu để có thể giúp trái tim bạn luôn khỏe mạnh. 

Bạn sẽ biết ngay nếu mình bị nhồi máu cơ tim

1 

Một số cơn đau tim có triệu chứng điển hình (như đau ngực dữ dội, đau lan xuống tay, khó thở), nhưng đôi khi bạn chỉ cảm thấy nặng ngực hoặc có dấu hiệu mơ hồ như chóng mặt, khó tiêu, buồn nôn, mệt mỏi, đau hàm hay đau đầu. Dù đau ngực là triệu chứng phổ biến ở cả nam và nữ, phụ nữ thường có thêm những dấu hiệu “không rõ ràng” nói trên. 

4 Xét Nghiệm Cholesterol

 Cholesterol là một chất béo trong máu giúp cơ thể thực hiện nhiều chức năng quan trọng, chẳng hạn như sản xuất hormone. Tuy nhiên, khi mức cholesterol tăng quá cao, nó có thể làm hẹp động mạch và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim.

Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) khuyến nghị người trưởng thành trên 65 tuổi nên kiểm tra bảng lipid (lipid panel) hằng năm. Bảng lipid cung cấp thông tin về mức HDL (cholesterol “tốt”), LDL (cholesterol “xấu”), triglyceride và các chỉ số khác. Dưới đây là bốn xét nghiệm khác mà bạn có thể thảo luận với bác sĩ, vì mỗi xét nghiệm mang lại một góc nhìn sâu hơn về sức khỏe tim mạch.

Vaccine COVID hiện nay

 

Có thể bạn đã nghe nói về một số thay đổi trong khuyến cáo chích vaccine COVID-19 và đang băn khoăn có nên chích mũi mới hay không. Câu trả lời là: với người từ 65 tuổi trở lên hoặc tình trạng sức khỏe có thể có nguy cơ bị bệnh nặng, thì khuyến nghị vẫn không thay đổi – hãy chích mũi vaccine cập nhật vào mùa thu này. Loại vaccine mới được thiết kế để nhắm đến các biến thể virus đang lưu hành.

Ăn gì để ngủ ngon

Triệu Minh

Khi chúng ta lớn tuổi, thật khó đạt được một giấc ngủ ngon. Những thay đổi sinh học có thể khiến giấc ngủ bị gián đoạn nhiều hơn và làm giảm thời gian ở giấc ngủ sâu là giai đoạn rất quan trọng để cơ thể sửa chữa tế bào và loại bỏ độc tố khỏi não. Duy trì giờ đi ngủ đều đặn và tập thể dục thường xuyên có thể giúp ích, nhưng cách thức ăn uống cũng đóng vai trò rất quan trọng.

Bảo Vệ Trí Nhớ

Khi già đi, não bộ trải qua các thay đổi như giảm thể tích và suy yếu kết nối thần kinh, gây khó khăn trong việc nhớ lại và học hỏi. Tuổi tác cũng làm tăng nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ, bao gồm bệnh Alzheimer và sa sút trí tuệ mạch máu (vascular dementia). Tuy nhiên, việc áp dụng các thói quen sống lành mạnh có thể giảm đáng kể chứng mất trí nhớ, làm chậm sự suy giảm nhận thức và giảm nguy cơ sa sút trí tuệ.

Bàn Tay Báo Bệnh

  Triệu Minh

Một trong những tài năng tiềm ẩn của bàn tay là tiết lộ những vấn đề sức khỏe cần được bác sĩ quan tâm. Dưới đây là những điều mà bàn tay và ngón tay của bạn có thể đang muốn nói với bạn.

BỆNH TRẠNG: 

Yếu đuối dần

Độ chặt hay lỏng của bàn tay nắm lại phản ảnh sức mạnh và sức khỏe tổng quát của cơ thể, đồng thời có liên quan đến chứng mất trí nhớ, bệnh tim mạch và ngay cả tử vong, vì sức mạnh của khả năng cầm nắm tương quan với những thay đổi trong DNA của một người biểu lộ cho thấy họ già đi nhanh chóng ra sao.

CẦN LÀM GÌ: Tập luyện cho có sức mạnh. Bảo toàn sức mạnh là điều quan trọng nhất mà một người có thể làm khi bước qua sinh nhật thứ 50 của mình.

BỆNH TRẠNG:

Viêm khớp

Hai loại phổ biến nhất là osteoarthritis (OA – viêm xương khớp), và rheumatoid arthritis (RA – viêm khớp dạng tê thấp).

RA thường đối xứng – ảnh hưởng đến cả hai tay – và thường liên quan đến khớp nơi các ngón tay nối vào bàn tay. Với RA, các khớp bị sưng và xốp (spongy). Ngược lại, OA có thể ảnh hưởng đến một bàn tay (hoặc một ngón tay) và thường dẫn đến sự phát triển quá mức của xương ở khớp giữa hoặc khớp cuối cùng của ngón tay.

CẦN LÀM GÌ: Hiện có các loại thuốc tốt dành cho bệnh RA, được gọi là biologics (thuốc sinh học), có thể thay đổi diễn biến của bệnh và ngăn chặn bệnh phát triển. Điều quan trọng là phải phát hiện bệnh và chữa trị sớm, trước khi thiệt hại xảy ra. Đối với OA, thuốc chống viêm không steroid (nonsteroidal anti-inflammatory drugs – NSAIDs) và kem chống viêm xức tại chỗ có thể giúp giảm bớt sự khó chịu.

BỆNH TRẠNG:

 Rối loạn thần kinh

Hai nguyên nhân phổ biến nhất và đáng lo ngại nhất là bệnh Parkinson và essential tremor (run vô căn). Sự khác biệt? Với chứng run vô căn, bàn tay vẫn bình thường khi ở trạng thái nghỉ ngơi.  Sự rung chuyển chỉ nhận thấy khi họ đang làm một việc gì đó như viết, cầm ly hoặc cầm nĩa. Tuy nhiên, với bệnh Parkinson, tình trạng run xảy ra khi tay nghỉ ngơi và dừng lại khi chuyển động, mặc dù điều đó có thể thay đổi khi bệnh tiến triển.

CẦN LÀM GÌ: Hãy đến gặp bác sĩ thần kinh để tìm hiểu tận gốc các triệu chứng. Run tay đôi khi còn là dấu hiệu của các tình trạng thần kinh hiếm gặp khác hoặc hyperthyroidism (bệnh cường giáp).

BỆNH TRẠNG:

 Mất cân bằng sắt

Nếu móng tay của bạn nhô lên ở hai bên, tạo thành vết lõm ở giữa, bạn có thể mắc một tình trạng gọi là koilonychia (móng tay hình muỗng). Để kiểm tra, bạn có thể nhỏ một giọt nước lên móng tay. Nếu nước vẫn đọng lại trên đó là bạn đã chẩn đoán được bệnh.

Tình trạng này từ lâu đã được cho là có liên quan đến việc thiếu sắt, nhưng nó cũng có thể là dấu hiệu của sự dư thừa khoáng chất, cũng như cả bệnh cường giáp (hyperthyroidism) và suy giáp (hypothyroidism). Bác sĩ của bạn có thể cần phải thực hiện một số thử nghiệm để xác định nguyên nhân chính xác của vấn đề.

PHẢI LÀM GÌ: Bắt đầu bằng cách tham khảo ý kiến ​​​​bác sĩ của bạn, đặc biệt nếu bạn cũng đang cảm thấy mệt mỏi và lo lắng; đây có thể là triệu chứng của sự mất cân bằng sắt và các vấn đề về tuyến giáp. Nếu bạn điều trị được nguyên nhân cơ bản thì hiện tượng móng hình muỗng thường sẽ khỏi.

BỆNH TRẠNG:

Ngón tay cò súng (trigger finger)

Các khớp ngón tay bị dính cứng, kèm theo tiếng lốp bốp hoặc tiếng lách cách, là dấu hiệu của bệnh trạng phổ biến này, xảy ra khi gân giúp ngón tay uốn cong bị kẹt và không thể trượt trơn tru trong bao của nó.

 Tình trạng này thường xảy ra ở ngón giữa và ngón đeo nhẫn, có thể khá đau đớn.

Ngón tay cò súng thường xảy ra ở những người bị viêm xương khớp tiềm ẩn (underlying osteoarthritis) do xương phát triển quá mức gây kích ứng lên gân.

PHẢI LÀM GÌ: Nghỉ ngơi, dùng nẹp, giãn cơ nhẹ nhàng và dùng thuốc NSAID, đều rất hữu ích trong việc xoa dịu cơn đau. Nếu những cách đó không hiệu quả, bác sĩ có thể đề nghị tiêm steroid. Phẫu thuật để thả lỏng gân là biện pháp cuối cùng.

BỆNH TRẠNG:

Bệnh Vảy Nến Hoặc Ung Thư Da

Thông thường, tình trạng móng tay thế này có liên quan đến bệnh vẩy nến (psoriasis) cũng như bệnh viêm khớp vẩy nến (psoriasis).

Rỗ móng tay, có đường màu
 nâu đỏ dưới móng

Chúng có thể đi kèm với xuất huyết dằm (splinter hemorrhages – những đường thẳng đứng màu nâu đỏ dưới móng trông giống như những mảnh dằm) và móng có thể bị tróc ra. Trong một số trường hợp hiếm hoi, những vệt sẫm màu dưới móng tay có thể là dấu hiệu của bệnh ung thư da.

PHẢI LÀM GÌ: Tham khảo ý kiến ​​​​bác sĩ da (dermatologist) về dấu hiệu mắc bệnh vẩy nến hoặc ung thư da (bệnh này có thể gây tử vong nếu không được điều trị).

Triệu Minh / https://baotreonline.com/

______________________

SỐNG KHỎE - SỐNG LÂU (tiếp theo)...

Hiện nay, tuổi thọ đã tăng thêm 26 năm so với thập niên 1950. Một đứa trẻ mới sinh ở Hoa Kỳ ngày nay có tuổi thọ trung bình khoảng 76 năm. Người đã đạt tuổi 40 được dự đoán sẽ sống gần 79 tuổi, và một người 60 tuổi dự kiến sẽ sống đến 82. Điều quan trọng không chỉ là kéo dài tuổi thọ mà còn là cảm thấy thật tốt trong những năm kế tiếp...

Sống khỏe sống lâu

 Triệu Minh

Hiện nay, tuổi thọ đã tăng thêm 26 năm so với thập niên 1950. Một đứa trẻ mới sinh ở Hoa Kỳ ngày nay có tuổi thọ trung bình khoảng 76 năm. Người đã đạt tuổi 40 được dự đoán sẽ sống gần 79 tuổi, và một người 60 tuổi dự kiến sẽ sống đến 82. Điều quan trọng không chỉ là kéo dài tuổi thọ mà còn là cảm thấy thật tốt trong những năm kế tiếp.

Mấy bước đột phá về y khoa năm 2016

Cùng với nhiều tiến bộ trong mọi lãnh vực, y khoa năm qua cũng đã có một số bước tiến vượt bực, đem lại hy vọng cho bệnh nhân . Xin lược kê mấy sự kiện đáng chú ý sau đây.

Thuốc chống già
Giấc mơ của nhiều người (hay ác mộng, tùy theo bạn nghĩ) là được sống mãi, hay ít nhất cũng được thọ tới tuổi 120 hoặc hơn nữa. 2016 là năm một thứ thuốc mới được đưa vào thử nghiệm mà nếu thành công thì những bệnh như Alzheimer và Parkinson sẽ chỉ còn là ký ức dĩ vãng mà thôi.

Các nhà khoa học hiện nay tin là có thể mau chóng làm cho con người chậm già đi và giúp họ sống tới 110 hoặc 120 tuổi.

Thuốc thông minh trừ mỡ gan và máu

Triệu Minh

 

Các nhà khoa học tại Helmholtz Zentrum Munchen và Technische Universitat Munchen ở nước Đức đã phát triển một thứ thuốc “thông minh” (smart drug) có thể an toàn thanh lọc gan khỏi các chất béo và ngừa các mạch máu khỏi bị tắc nghẽn. Nó dùng một

Thực phẩm chứa nhiều cholesterol có thực sự đáng sợ không?

Từ nhiều năm, các bác sĩ, các nhà dinh dưỡng và chuyên viên y tế  từng cảnh báo về những thực phẩm cao cholesterol như trứng, tôm, sữa…, và đưa ra khuyến cáo chỉ nên tiêu thụ mỗi ngày không quá 300 mg cholesterol. Tuy nhiên, tin từ báo The Washington Post cho biết ban cố vấn hàng đầu về dinh dưỡng của Hoa Kỳ tin tưởng rằng cholesterol trong thực phẩm không cần được coi là vấn đề đáng quan tâm nữa.

Những thực phẩm lành mạnh nhất - Kỳ 2

Triệu Minh

Ăn uống không phải lúc nào cũng đòi hỏi phải cầu kỳ, mà chỉ cần đơn giản nhưng lành mạnh. Tuần qua, tạp chí TIME đã lập ra một danh sách những thực phẩm lành mạnh chúng ta nên dùng hàng ngày, và nhờ Tina Ruggiero, tác giả cuốn The Truly Healthy Family Cookbook, phân tích xem  mỗi thực phẩm này bổ dưỡng ra sao, cũng như chỉ dẫn cách nấu nướng do trang mạng Cooking Light  phụ trách.

Đa số các thực phẩm này đã quen thuộc với chúng ta và thường có mặt trên bàn ăn gia đình. Tuy nhiên có thể một số còn xa lạ, chúng ta nếu có dịp cũng nên thử dùng. Bài của Time thật dài, phần chỉ dẫn nấu nướng xin được lược bỏ mà chỉ chú ý đến tính bổ dưỡng của mỗi loại như sau:

16. Fennel

Cây thì là fennel (có khác loại thì là người Việt thường ăn) cung cấp antioxydants, vitamin C, chất xơ và phytonutrients. Một trong các phytonutrients này gọi là anethole, khi nghiên cứu nơi thú vật, thấy có khả năng giảm thiểu viêm sưng (inflammation) và chống bệnh mãn tính.

Bột ngọt lại gây tranh cãi

Triệu Minh

Lắm bạn, nhiều thù

Ðã từ lâu bột ngọt từng gây tranh cãi nơi các nhà khoa học, các chuyên viên dinh dưỡng và công chúng khắp nơi, tạo ra nhiều vấn nạn đối với những người quan tâm đến sức khỏe, có người e ngại không dám ăn, trái lại những chef nổi tiếng như David Chang lại ưa chuộng, coi đó như một phát minh của thời đại mới làm tăng tiến mùi